Επίθεση Μπλίνκεν στη Μόσχα για τον Ναβάλνι

Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ συμφώνησαν χθες στην επιβολή νέων κυρώσεων στη Μόσχα, λόγω της φυλάκισης του σφοδρού επικριτή του προέδρου Πούτιν, Αλεξέι Ναβάλνι. Κυρώσεις όμως που, από πολλούς, δεν κρίνονται επαρκείς. Αντίθετα πολύ πιο έντονη ήταν η στάση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Αντονι Μπλίνκεν, κατά τη συνομιλία του με τους ευρωπαίους ομολόγους του λίγο πριν από τη λήψη της απόφασης. Ο Μπλίνκεν καταδίκασε τη χρήση χημικών όπλων εναντίον του Ναβάλνι από τη ρωσική κυβέρνηση και ζήτησε από τη Μόσχα να συμμορφωθεί με τις διεθνείς συνθήκες που απαγορεύουν τη χρήση τους. Το Κρεμλίνο έχει προειδοποιήσει ότι θα απαντήσει με ανάλογα μέτρα, γεγονός που σημαίνει ότι η αντιπαράθεση θα προχωρήσει και άλλο.

Η χθεσινή απόφαση, η οποία αναμένεται να επικυρωθεί επίσημα τον Μάρτιο στη σύνοδο κορυφής, ανοίγει τον δρόμο για συγκεκριμένες κυρώσεις, καθώς οι διπλωμάτες αποκάλυψαν πως στο στόχαστρο θα βρεθούν τουλάχιστον τέσσερις ρώσοι αξιωματούχοι. Πρόκειται για τον γενικό εισαγγελέα της Ρωσίας Ιγκόρ Κράσνοφ, ο οποίος θεωρείται ότι διορίστηκε πριν από ένα χρόνο στη θέση αυτή με στόχο να έχει μεγαλύτερη επιρροή ο Πούτιν όταν ολοκληρωθεί η προεδρική του θητεία το 2024, τον επικεφαλής της υπηρεσίας των ομοσπονδιακών σωφρονιστικών ιδρυμάτων Αλεξάντερ Καλάσνικοφ, τον Αλεξάντερ Μπαστρούκιν, επικεφαλής της Ερευνητικής Επιτροπής η οποία ασχολείται με σημαντικά εγκλήματα και αναφέρεται απευθείας στον Πούτιν και τον Βίκτορ Ζόλοτοφ, που βρίσκεται στο τιμόνι της Ρωσικής Εθνοφρουράς, ο οποίος δημόσια απείλησε με βία τον Ναβάλνι τον Σεπτέμβριο του 2018. Οι κυρώσεις που θα προβλέπουν απαγόρευση ταξιδιών και πάγωμα περιουσιακών στοιχείων θα επιβληθούν βάσει ενός νέου πλαισίου που επιτρέπει στην ΕΕ να λαμβάνει μέτρα εναντίον ατόμων που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλο τον κόσμο. Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλλει κυρώσεις σε έξι Ρώσους και ένα επιστημονικό ερευνητικό κέντρο μετά τη δηλητηρίαση του Ναβάλνι με τον νευροτοξικό παράγοντα Novichok, τον Αύγουστο.

Χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής είχαν ζητήσει  την επιβολή νέων κυρώσεων από τον περασμένο μήνα όταν ο Ναβάλνι συνελήφθη αμέσως μετά την επιστροφή του στη Ρωσία από τη Γερμανία, όπου νοσηλευόταν μετά την εις βάρος του δολοφονική απόπειρα τον Αύγουστο, με νευροτοξικό παράγοντα, ενώ ταξίδευε στη Σιβηρία. Κατηγορήθηκε από τις ρωσικές αρχές ότι παραβίασε τους όρους της αναστολής του από προηγούμενη υπόθεση, παρότι οι Αρχές είχαν δώσει άδεια για να μεταφερθεί στη Γερμανία ενώ βρισκόταν σε κώμα. Οι χώρες της ΕΕ θέλουν να στείλουν ένα μήνυμα στον Πούτιν πως πρέπει να επιτραπεί στη χώρα του ο πολιτικός διάλογος και οι διαμαρτυρίες.

Οι σύμμαχοι του Ναβάλνι ζητούσαν μια πολύ πιο σκληρή απάντηση της ΕΕ, καθώς είχαν διαμορφώσει μια λίστα με 35 άτομα της επιχειρηματικής ελίτ της Ρωσίας – τους λεγόμενους ολιγάρχες – που ζητούσαν να μπουν στο στόχαστρο των κυρώσεων. Ομως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρούν πως είναι πιο ανθεκτικές σε νομικές αμφισβητήσεις οι κυρώσεις προς ανώτατους κυβερνητικούς αξιωματούχους. Ο Λεονίντ Βολκόφ, βοηθός του Ναβάλνι, χαιρέτισε τη χθεσινή απόφαση: «Ακόμα και εάν είναι λιγότερα απ’ όσα περιμέναμε, είναι η πρώτη φορά που επιβάλλονται προσωπικές κυρώσεις όσον αφορά παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ετσι ανοίγει ένας δρόμος για περαιτέρω διαπραγματεύσεις σχετικά με αυτό το θέμα με την Ευρώπη».

Η Ρωσία κατηγορεί την ΕΕ ότι εμπλέκεται στις εσωτερικές της υποθέσεις. Απηύθυνε την ίδια κατηγορία προς το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όταν με απόφασή του ζήτησε την απελευθέρωση του Ναβάλνι στις 17 Φεβρουαρίου. Η πίεση στην Ευρώπη για την επιβολή νέων κυρώσεων έχει ένταθεί αφότου η Μόσχα απέλασε γερμανούς, πολωνούς και σουηδούς διπλωμάτες (επειδή συμμετείχαν στις διαδηλώσεις για τον Ναβάλνι στη Μόσχα) στις 5 Φεβρουαρίου χωρίς να ενημερώσει τον επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Ζοζέπ Μπορέλ, ο οποίος βρισκόταν σε επίσκεψη στη Μόσχα εκείνες τις ημέρες, σε μια προσπάθεια επανέναρξης του διαλόγου με τη ρωσική κυβέρνηση.

Σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Die Welt», πριν από τη χθεσινή απόφαση, ο ρώσος πρέσβης στην ΕΕ Βλαντίμιρ Τσιζόφ, δήλωσε ότι η Μόσχα είναι έτοιμη να απαντήσει σε οποιαδήποτε μέτρα. «Δεν θα συζητήσω το εάν οι εταίροι μας θα προχωρήσουν σε άλλον ένα γύρο παράνομων μονομερών μέτρων εναντίον της χώρας μου», είπε ο Τσιζόφ. «Εάν και όταν αυτό συμβεί, είμαστε έτοιμοι να απαντήσουμε».