Το «γεράκι» της Τουρκίας

«Πραιτωριανός» του Ταγίπ Ερντογάν. Αποτυχημένος πολιτικός τυχοδιώκτης. «Φονέας» των αντιπάλων της Τουρκίας και του Ισλάμ. Λάτρης των fake news. Αυτοί οι τέσσερις χαρακτηρισμοί θα μπορούσαν να αποδώσουν την εικόνα του Μελίχ Μπουλού, του 51χρονου τον οποίο επέλεξε και διόρισε προσωπικά ο Ερντογάν, στις 2 Ιανουαρίου, στη θέση του πρύτανη στο Πανεπιστήμιο Μπογκαζίτσι του Βοσπόρου (Boğaziçi Üniversitesi). Πυροδοτώντας, έτσι, κύμα αντιδράσεων – όχι μόνο ανάμεσα στους φοιτητές και εκπαιδευτικούς του, αλλά συνολικά στις τάξεις της προοδευτικής νεολαίας που φαίνεται να αποτελεί την πλειοψηφία στην αποκαλούμενη «Γενιά Ζ», καθώς και σε πολυπληθές τμήμα της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι προβάλλουν ως ορόσημο της πολιτικής πορείας του Μπουλού τη συμμετοχή του στην ίδρυση ενός από τα «παραρτήματα» του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης στην Κωνσταντινούπολη (ΑΚΡ), το 2002. Ωστόσο, οι πληροφορίες τον θέλουν να έχει ξεκινήσει τη διαδρομή του από ένα άλλο στρατόπεδο – των κεμαλιστών και του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) – που ήταν κυρίαρχο πριν από την εμφάνιση του ορμητικού ισλαμοσυντηρητικού πολιτικού ρεύματος. Αυτό, όμως, δεν φάνηκε να τον προβληματίζει ιδιαιτέρως, μιας και η επιλογή που είχε κάνει εξαρχής, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, ήταν να βρίσκεται πάντα στην πλευρά των κυρίαρχων.

Πρόκειται για μια πλευρά η οποία προφανώς δεν τον καθιστά ιδιαιτέρως ελκυστική προσωπικότητα στις τάξεις της νεολαίας. Δεν είναι η μοναδική. Για του λόγου το αληθές, άλλες πληροφορίες – που δεν έχουν διαψευστεί με αποδείξεις – κάνουν λόγο για την αήθη συμπεριφορά του απέναντι στους φοιτητές του μικρού Πανεπιστημίου Χαλίτς της Κωνσταντινούπολης, του οποίου ήταν πρύτανης το 2020: Οταν αυτοί διαμαρτυρήθηκαν για την τοποθέτηση καμερών στις αίθουσες που διεξάγονταν οι εξετάσεις, ο Μπουλού φέρεται να απάντησε στα «τιτιβίσματά» τους μέσω ενός πλαστού λογαριασμού στο Twitter, κάνοντας στη συνέχεια like από τον δικό του…

«Είμαι περήφανος που έχω σπουδάσει στο Μπογκαζίτσι. Τώρα, όμως, ανησυχώ γι’ αυτό» δήλωνε πρόσφατα μια απόφοιτη του Τμήματος Ιστορίας του πανεπιστημίου στο γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel». «Ο Μπουλού δεν διαθέτει ακαδημαϊκά διαπιστευτήρια προκειμένου να γίνει πρύτανης σε ένα τόσο διάσημο πανεπιστήμιο, έχει κατηγορηθεί για λογοκλοπή σε όλα τα στάδια της ακαδημαϊκής ζωής του, ενώ λαμβάνει αυτή τη θέση με έναν και μόνο στόχο. Να υποτάξει δηλαδή το Ιδρυμα για λογαριασμό του Ερντογάν» είπε από την πλευρά του ο Χαλίλ Ιμπραήμ Γιενιγκούν, μιλώντας πρόσφατα στο in.gr.

Εδώ ακριβώς κρύβεται και το κλειδί της απόφασης του Ερντογάν για διορισμό του εκλεκτού του. Γνωρίζοντας ότι θα προκαλούσε αντιδράσεις, επέλεξε να χτυπήσει τη γροθιά στο μαχαίρι, ελπίζοντας να το τσακίσει – και, με τον τρόπο αυτόν, να ξεμπερδέψει μια και καλή με ένα από τα τελευταία προπύργια της αριστερής και φιλελεύθερης διανόησης στην Τουρκία. Ενα πανεπιστήμιο που ήταν επί χρόνια μια «ακίδα στο μάτι» του καθεστώτος και του ίδιου του Ερντογάν, καθώς εντός του διεξάγονταν θυελλώδεις συζητήσεις για απαγορευμένα θέματα – όπως η Γενοκτονία των Αρμενίων.

Δεν θέλει πολλή σκέψη, λοιπόν, για να καταλάβει κανείς ότι η εντολή που έλαβε ο Μπουλού ήταν σαφής: Να παραδώσει τα κεφάλια των πρωτεργατών του… γαλατικού χωριού της τουρκικής διανόησης στο πιάτο του «σουλτάνου». Κι αυτός, πιστός ως το τέλος, επιμένει να εκπληρώσει το καθήκον του και δηλώνει πως δεν προτίθεται να παραιτηθεί – τουλάχιστον ως τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές.

Περιττό να σημειωθεί ότι ένας έμπιστος του Ερντογάν δεν θα μπορούσε να έχει διαφορετική άποψη και γραμμή ούτε για τα λεγόμενα «εθνικά θέματα» και για τον ρόλο της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Πράγματι, ο ίδιος έχει φροντίσει να αποδείξει πόσο «γεράκι» είναι. «Σήμερα, δεν υπάρχει στην περιοχή ναυτικό που να είναι σε θέση να συγκριθεί με το τουρκικό. Ούτε το Ισραήλ, ούτε η Αίγυπτος, ούτε η Ελλάδα – η οποία δεν είναι ικανή ούτε να πλοηγεί τα πλοία της – διαθέτουν ναυτική παρουσία η οποία μπορεί να συγκριθεί με την αντίστοιχη της Τουρκίας» δήλωσε το 2019 σε τηλεοπτική του συνέντευξη, την οποία μας υπενθύμισε δημοσίευμα της «Cumhuriyet» στις 7 Φεβρουαρίου.

Στην ίδια συνέντευξη, μάλιστα, δεν έμεινε απλώς στις στομφώδεις δηλώσεις, αλλά προχώρησε και σε μια ευθεία απειλή: «Πιστεύω ότι αυτό το στοιχείο πρέπει να προβληθεί, επειδή όταν διασφαλίσουμε μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων προκειμένου να πάρουμε ένα κομμάτι της πίτας, οι πάντες οφείλουν να γνωρίζουν ότι η Τουρκία διαθέτει ένα πολύ ισχυρό ναυτικό. Ισως θα έπρεπε να παρουσιάσουμε κάποιες οπτικές αποδείξεις γι’ αυτό – όπως, για παράδειγμα, έναν από τους πυραύλους μας να χτυπά ένα πλοίο σε μια μικρής κλίμακας στρατιωτική επέμβαση – ώστε ο καθένας να μπορέσει να το διαπιστώσει».

Ο ίδιος, επίσης το 2019, είχε ισχυριστεί ότι η πολιορκία της κουρδικής πόλης Ροζάβα, στη Βόρεια Συρία, αποτελούσε μιας πρώτης τάξης ευκαιρία για τον στρατό της Τουρκίας για να δοκιμάσει τα νέα του όπλα. Σε παλαιότερη δε τηλεοπτική του παρουσία είχε δώσει δείγματα γραφής και της άποψης που έχει για τον ρόλο τον οποίο πρέπει να διαδραματίζουν σήμερα τα πανεπιστήμια και η ακαδημαϊκή έρευνα στη χώρα του. «Η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα. Εχουμε σχεδόν 200 πανεπιστήμια και εκατοντάδες χιλιάδες επιστήμονες. Εάν η κυβέρνηση δώσει την εντολή για να αναπτύξουμε αυτή την τεχνολογία, θα ανταποκριθούμε χωρίς πρόβλημα. Εκτιμώ ότι θα μας πάρει έξι μήνες».

Αξιος ο ρόλος του. Δίκαιη η οργή εναντίον του – και του αφεντικού του.