Το άνοιγμα του Ριάντ {CR}στην Ουάσιγκτον

Καθώς η Λουτζάιν αλ Χαθλούλ περνούσε την πρώτη της ημέρα στην ελευθερία έπειτα από σχεδόν τρία χρόνια, ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν προετοιμαζόταν για την αντίδραση της Ουάσιγκτον σε μια κίνηση η οποία, από την πλευρά του, ισοδυναμεί με ειρηνευτική πρόταση.

Ο πρίγκιπας Μοχάμεντ αντιμετωπίζει την απόφαση για απελευθέρωση της ακτιβίστριας των γυναικείων δικαιωμάτων ως μια προσπάθεια να εμπλέξει σε διάλογο, έστω και καθυστερημένα, τη νέα κυβέρνηση, που υιοθέτησε υψηλούς τόνους στα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τις πρώτες εβδομάδες, κάτι που κάθε άλλο δημιούργησε ένα ευνοϊκό περιβάλλον για τη σχέση της με το Ριάντ και την προσπάθεια να διορθωθούν τα κακώς κείμενα της περιόδου Τραμπ.

Ο τερματισμός της φυλάκισης της Χαθλούλ, η οποία στη διάρκεια των 1.001 ημερών που ήταν κρατούμενη κατέστη σημαία των επικριτών του σαουδαραβικού καθεστώτος στις ΗΠΑ, βρισκόταν ανάμεσα στις πρώτες προτεραιότητες στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής του Τζο Μπάιντεν. Εχοντας κερδίσει την αναγνώριση την περίοδο Ομπάμα για τα αιτήματα που προέβαλλε αναφορικά με την ανάγκη κοινωνικής αλλαγής στη Σαουδική Αραβία, στη συνέχεια κατέληξε σε ένα κελί επί Ντόναλντ Τραμπ, καθώς αυτός δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον για τις εκκλήσεις της.

Τα πράγματα τώρα είναι διαφορετικά, όπως φάνηκε και από τη γρήγορη αντίδραση του Μπάιντεν στην απελευθέρωσή της. «Υπήρξε μια σημαντική υπέρμαχος των δικαιωμάτων των γυναικών», είπε την Τετάρτη, για να προσθέσει πως «η απελευθέρωσή της ήταν η ορθή απόφαση».

Σημειώνεται πως ύστερα από δύο και πλέον εβδομάδες στην προεδρία ο Μπάιντεν δεν έχει ακόμη συνομιλήσει με τον πρίγκιπα Μοχάμεντ ή τον πατέρα του, βασιλιά Σαλμάν. Υπενθυμίζεται ότι ο Τραμπ είχε λάβει την ανώτατη τιμή κατά την επίσκεψή του στο Ριάντ, ενώ διεκδίκησε για τις ΗΠΑ τον τίτλο του στρατηγικού συμμάχου. Η σχέση Ουάσιγκτον – Ριάντ είχε επιδεινωθεί επί Ομπάμα, ο οποίος είχε επιλέξει να έχει μεγαλύτερη εμπλοκή με το Ιράν ως το κλειδί για την αποκλιμάκωση της έντασης σε μια περιοχή που παραμένει βυθισμένη στις φλόγες του πολέμου και των εξεγέρσεων.

Μάλιστα, ο Μπάιντεν, στην πρώτη του ομιλία για την εξωτερική πολιτική, διεμήνυσε ότι τερματίζει τη στήριξη των ΗΠΑ προς τον καθοδηγούμενο από τη Σαουδική Αραβία πόλεμο στην Υεμένη, καθώς και ότι αφαιρεί το κίνημα των Χούθι από τη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων, σε μια προσπάθεια να ανοίξει τον δρόμο προς την εξεύρεση λύσης στη διαμάχη μέσω διαπραγματεύσεων. Καταφέρνοντας δε ένα ακόμη πλήγμα προς το Ριάντ, ξεκαθάρισε την πρόθεσή του να επιστρέψει στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Οταν δε η Χαθλούλ είχε καταδικαστεί στα τέλη Δεκεμβρίου, ο επικεφαλής του επιτελείου για θέματα εθνικής ασφάλειας του Μπάιντεν, Τζέικ Σάλιβαν, είχε επιβεβαιώσει πως η νέα κυβέρνηση θα καθιστούσε το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κυρίαρχο στη συνολική στάση της έναντι του Ριάντ.

Σε αυτό το φόντο, κάποιοι υψηλόβαθμοι σαουδάραβες αξιωματούχοι αντιμετωπίζουν την απελευθέρωση της Χαθλούλ ως μια προσφορά σχετικά χαμηλού ρίσκου, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει κάποιου είδους ευνοϊκή αντίδραση στους κόλπους της κυβέρνησης Μπάιντεν. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένοι ισχυροί υποστηρικτές του πρίγκιπα Μοχάμεντ εμφανίζονταν ανήσυχοι, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να απαιτήσουν περισσότερα, έναντι λίγων ανταλλαγμάτων.