Τα αντικαταθλιπτικά βοηθούν στη μάχη κατά του κορωνοϊού;

To Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Παρισιού την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε την ανακάλυψη «σχέσης μεταξύ της χρήσης ορισμένων αντικαταθλιπτικών θεραπειών και της μείωσης του κινδύνου διασωλήνωσης ή θανάτων σε ασθενείς που νοσηλεύονται για COVID-19». Αυτό υποστηρίζει την άποψη κάποιων επιστημόνων ότι ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορεί να λειτουργούν προληπτικά έναντι των σοβαρών μορφών της μόλυνσης. Ωστόσο χρειάζεται να γίνουν μεγαλύτερες έρευνες προκειμένου να επιβεβαιωθεί αυτή η άποψη.

Η ανακοίνωση του νοσοκομείου ακολούθησε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στις 3 Φεβρουαρίου στο περιοδικό «Molecular Psychiatry». Οι ερευνητές ανέλυσαν αναδρομικά τα δεδομένα 7.230 ενήλικων ασθενών που νοσηλεύθηκαν για COVID-19 στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Παρισιού μεταξύ 24 Ιανουαρίου και 1 Απριλίου 2020, εξετάζοντας το ερώτημα: Ο χαμηλότερος κίνδυνος εμφάνισης βαριάς μορφής COVID-19 θα μπορούσε να σχετίζεται με τη λήψη ορισμένων φαρμάκων, σε άτομα που υποβάλλονται σε θεραπεία για εντελώς διαφορετική παθολογία;

Η ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΜΕΛΕΤΗ. «Από την αρχή της πανδημίας, με ενδιέφερε το γεγονός ότι οι ασθενείς μας, που πάσχουν από ψυχιατρικές ασθένειες, ανέπτυξαν πολύ λίγες σοβαρές μορφές COVID-19» λέει ο γιατρός Nicolas Hoertel, αναπληρωτής καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Παρισιού. Μπορεί η συνταγογράφηση ορισμένων ψυχοτρόπων φαρμάκων – συμπεριλαμβανομένου του Prozac (φλουοξετίνη) – να έχει προστατευτικό αποτέλεσμα; Για να απαντήσει στην ερώτηση, ξεκίνησε μελέτη «παρατήρησης», δηλαδή χωρίς την παρέμβαση των ερευνητών.

Από τους 7.230 ασθενείς που περιλήφθηκαν σε αυτή την ανάλυση, 345 (4,8%) είχαν λάβει αντικαταθλιπτική θεραπεία εντός 48 ωρών από την εισαγωγή στο νοσοκομείο (ως μέρος αντιμετώπισης της κατάθλιψης). Σε σύγκριση με άλλους ασθενείς, ο κίνδυνος διασωλήνωσης ή θανάτου φάνηκε να μειώνεται περισσότερο από 40%. Αυτή η μείωση φάνηκε να περιορίζεται σε πέντε αντικαταθλιπτικά: τρία από την οικογένεια του «αναστολέα επαναπρόσληψης σεροτονίνης» (φλουοξετίνη, παροξετίνη, εσιταλοπράμη) και δύο άλλα (βενλαφαξίνη και μιρταζαπίνη). Για αυτά τα πέντε, η μείωση του κινδύνου φαίνεται να κυμαίνεται μεταξύ 42% και 78%.

Τα αποτελέσματα προκάλεσαν ερωτήματα από την επιστημονική κοινότητα. Τονίστηκε ότι για την ορθότητα της μεθοδολογίας θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι δύο ομάδες που συγκρίνονται είναι πράγματι συγκρίσιμες όσον αφορά την ηλικία, το φύλο και τις συννοσηρότητες των συμμετεχόντων. Στην προκειμένη περίπτωση «δεν υπάρχουν διαθέσιμες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον έγινε η σύγκριση. Δεν μπορούμε επομένως να ερμηνεύσουμε το αποτέλεσμα με αιτιώδη τρόπο» λέει ο καθηγητής Ντομινίκ Κοσταλιόλα, αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας και Δημόσιας Υγείας Pierre-Louis, του Πανεπιστημίου της Σορβόννης.

ΣΕ 152 ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ. Ωστόσο δύο άλλες αναλύσεις φαίνεται να υποστηρίζουν τα αρχικά αποτελέσματα της μελέτης στο Παρίσι. Κατ’ αρχήν, μιας αμερικανικής κλινικής δοκιμής που πραγματοποιήθηκε σε 152 εξωτερικούς ασθενείς, που ήταν επιβεβαιωμένα κρούσματα SARS-CoV-2, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στις 12 Νοεμβρίου 2020 στο περιοδικό JAMA. Οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες – η μία έλαβε φλουβοξαμίνη (αντικαταθλιπτικό που δεν συνταγογραφείται στη Γαλλία) και η άλλη ένα εικονικό φάρμακο. Κανένας από τους 80 ασθενείς που πήραν το αντικαταθλιπτικό δεν παρουσίασε «κλινική επιδείνωση», σε σύγκριση με 6 από τους 72 ασθενείς που δεν έλαβαν θεραπεία. Το δείγμα όμως ήταν μικρό, επισημαίνει ο Κοσταλιόλα, γι’ αυτό χρειάζονται μεγαλύτερες δοκιμές. Οι ερευνητές, γράφει η «Monde», δεν μπορούν να αποκλείσουν ότι υπάρχει κάποιο ενδιαφέρον στην προσέγγιση αυτή. Ωστόσο αρχικά και η υδροξυχλωροκίνη είχε δείξει αποτελεσματικότητα στη μάχη ενάντια στον κορωνοϊό, κάτι που δεν επιβεβαιώθηκε σε ευρύτερες έρευνες. Είναι, προσθέτει η γαλλική εφημερίδα, άλλος ένας δρόμος που πρέπει να διερευνηθεί.