Φως στο τούνελ αλλά με χαμηλότερη ανάπτυξη

Τη δεύτερη χειρότερη επίδοση σε απώλειες μετρά η ελληνική οικονομία, κυρίως εξαιτίας της εξάρτησης από τον τουρισμό, με την Κομισιόν να αναθεωρεί επί τα χείρω την πρόβλεψη για την πτώση του ΑΕΠ στο -10% πέρυσι (έναντι 9%), ενώ μειώνει τις προβλέψεις και για την ανάκαμψη φέτος αφού χαμηλώνει τον πήχη στο 3,5% (από 5%) και στο 5% το 2022. Σύμφωνα με τις Χειμερινές Προβλέψεις της Κομισιόν, παρά τον δύσκολο χειμώνα και τη χαμηλότερη ανάκαμψη για το 2021, διαφαίνεται μία νότα ελπίδας, καθώς η Επιτροπή βλέπει φως στο τούνελ αναμένοντας επιστροφή του ΑΕΠ στα επίπεδα προ κρίσης από το 2022. Ζάλη προκαλεί η επίπτωση της πανδημίας στην ελληνική οικονομία με την Κομισιόν να υπολογίζει ότι με βάση τα στοιχεία τρίτου τριμήνου 2020 είναι η ισχυρότερη στην ευρωζώνη με τις απώλειες να ανέρχονται στο 12% του ΑΕΠ. Διαπιστώθηκε εξάλλου η μεγαλύτερη απώλεια τουριστικών κρατήσεων πανευρωπαϊκά, με τη μείωση στον αριθμό των διανυκτερεύσεων να υπολογίζεται στο 77% το 2020, με δεύτερη τη Μάλτα, ενώ ο μέσος όρος είναι στο 69%.

Η ανάκαμψη φέτος θα υποστηρίζεται κυρίως από την ιδιωτική κατανάλωση, από το σταδιακό άνοιγμα του λιανικού εμπορίου, τη βελτίωση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και από την κρατική στήριξη. Η Κομισιόν δίνει εμμέσως εύσημα στην κυβέρνηση τονίζοντας πως τα μέτρα αύξησαν την πιστωτική επέκταση και διατήρησαν σταθερό το ύψος της ανεργίας. Οι εξαγωγές αναμένεται να συμβάλουν θετικά στην ανάπτυξη το 2021 και το 2022, αλλά και η έναρξη του εμβολιασμού αναμένεται να υποστηρίξουν σταδιακά την επιστροφή των τουριστών στην Ελλάδα. Οι επενδύσεις προβλέπεται να ανακάμψουν αλλά με βραδύτερο ρυθμό. Να σημειωθεί ότι η πρόβλεψη για το 2021 δεν ενσωματώνει τις θετικές επιπτώσεις του Ταμείου Ανάκαμψης το οποίο θα δώσει σημαντική ώθηση στην εγχώρια ζήτηση.

Οπως αναφέρει η Κομισιόν, η πρόβλεψη παραμένει υπό μεγάλη αβεβαιότητα. Οι εξελίξεις σχετικά με την υγειονομική κρίση και η διάθεση των εμβολίων θα είναι ζωτικής σημασίας για την ανάκαμψη του τουρισμού και την ταχύτητα ανάκαμψης στον ιδιωτικό τομέα, μετά τη λήξη των κυβερνητικών μέτρων στήριξης. Εκτός από αυτό, οι γεωπολιτικές εντάσεις στην περιοχή και η κρίση στο Μεταναστευτικό προσθέτουν αβεβαιότητα στις προβλέψεις.

Η οικονομία της ζώνης του ευρώ θα αναπτυχθεί κατά 3,8% και το 2021 και το 2022, ενώ η οικονομία της ΕΕ θα αυξηθεί κατά 3,7% το 2021 και 3,9% το 2022. Οι επιπτώσεις τις πανδημίας είναι στην Κροατία -10%, στη Μάλτα και στην Ισπανία στο 9%, ενώ μικρότερο ποσοστό έχουν η Πολωνία (-2%), Φινλανδία και η Λιθουανία.

Η οικονομική κατάσταση τον χειμώνα παραμένει δύσκολη, όπως τονίζεται στην έκθεση, αφού από το φθινόπωρο πολλά κράτη-μέλη έχουν θέσει σε εφαρμογή αυστηρότερα μέτρα περιορισμού. Αυτά τα μέτρα είναι απαραίτητα, αλλά φυσικά επηρεάζουν την οικονομική δραστηριότητα – αν και σε πολύ μικρότερο βαθμό από ό,τι την άνοιξη του περασμένου έτους. Επειδή η ύφεση το 2020 δεν ήταν τόσο βαθιά όσο αναμενόταν, και χάρη στις ανακαλύψεις για τα εμβόλια, «προβλέπουμε τώρα ότι η οικονομία της ΕΕ θα επιστρέψει στο ΑΕΠ που ήταν πριν από την κρίση από το 2022 – ακόμη και αν η ανάπτυξη το 2021 θα είναι ελαφρώς χαμηλότερη από την προηγούμενη πρόβλεψη». Ωστόσο, τονίζει πως η ανάκαμψη θα είναι άνιση στα κράτη-μέλη και αυτό αντικατοπτρίζει κυρίως τις διαφορές στη δομή κάθε οικονομίας, ιδιαίτερα για τις τουριστικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες.

«Οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύουν τη σημασία της επαρκώς διαφοροποιημένης διάρθρωσης της οικονομίας» αναφέρει μεταξύ άλλων το υπουργείο Οικονομικών και προσθέτει «προκειμένου αυτή να είναι λιγότερο ευάλωτη σε μελλοντικά εξωγενή, συμμετρικά σοκ, όπως αυτό της πανδημίας του κορωνοϊού».