Μετά τη Φον ντερ Λάιεν, στο στόχαστρο ο Μπορέλ

Μπορεί καθεμία από τις τρεις άμεσα θιγόμενες χώρες της ΕΕ – Γερμανία, Πολωνία και Σουηδία – να έδειξε την πόρτα της επιστροφής σε έναν ρώσο διπλωμάτη, σε αντίποινα για την απέλαση ισάριθμων διπλωματών τους από τη Μόσχα την περασμένη Παρασκευή, αυτό όμως δεν αρκεί για να επουλώσει τις «πληγές» που άνοιξε η επίσκεψη του Ζοζέπ Μπορέλ στη ρωσική πρωτεύουσα. Δεν είναι λίγοι, άλλωστε, αυτοί που θεωρούν ότι ο ύπατος αρμοστής για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ εξέθεσε ανεπανόρθωτα τους 27 όταν δέχθηκε, χωρίς ουσιαστικά να αντιδράσει, τους απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς εκ μέρους του Σεργκέι Λαβρόφ, ο οποίος ισχυρίστηκε πως «η ΕΕ δεν είναι αξιόπιστος εταίρος» – ενώ παράλληλα, έδωσε εντολή οι απελάσεις να ανακοινωθούν ενόσω ο Μπορέλ ήταν παρών στη Μόσχα.

Σε αυτό το φόντο, πάνω από 70 ευρωβουλευτές, με κοινή τους επιστολή, τον κάλεσαν να υποβάλει άμεσα την παραίτησή του, ενώ παράλληλα ζήτησαν από την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να τον αποπέμψει στην περίπτωση που δεν παραιτηθεί. «Η αποτυχία του να υπερασπιστεί τα συμφέροντα και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης στη διάρκεια αυτής της επίσκεψης έχει προκαλέσει σοβαρή ζημιά στην εικόνα της ΕΕ» σημειώνουν χαρακτηριστικά, θεωρώντας ότι όφειλε αν μη τι άλλο να διακόψει την επίσκεψή του. Αφήνουν δε αιχμές και γι’ αυτή καθαυτήν την απόφασή του να μεταβεί τη Μόσχα σε μια στιγμή που εξελίσσεται η κρίση γύρω από την υπόθεση της καταδίκης και φυλάκισης του Αλεξέι Ναβάλνι.

Το βαρύ κλίμα αποτυπώθηκε και κατά την εμφάνιση του Μπορέλ ενώπιον της Ευρωβουλής χθες το απόγευμα. Αν και τόσο ο ίδιος όσο και ο εκπρόσωπος της Κομισιόν ισχυρίστηκαν ότι το ταξίδι ήταν «δύσκολο αλλά αναγκαίο» και ότι τηρήθηκαν όλα τα διπλωματικά πρωτόκολλα, οι επικρίσεις που δέχθηκε ήταν σφοδρές, κυρίως από ορισμένες πολιτικές ομάδες. Ο ίδιος, πάντως, τόνισε πως επικρατεί «έντονη απογοήτευση και έλλειψη εμπιστοσύνης» στην Ευρώπη για τη Ρωσία, καθώς η Μόσχα δεν δείχνει να έχει πρόθεση εποικοδομητικής συνεργασίας στη βάση του διεθνούς δικαίου. Πρόσθεσε, επίσης, πως οι διμερείς σχέσεις βρίσκονται σε σταυροδρόμι, παραπέμποντας για αποφάσεις στη Σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στις 22 Φεβρουαρίου.

Η αλήθεια είναι ότι οι πιθανότητες παραίτησης ή αποπομπής του είναι εξαιρετικά μικρές έως ανύπαρκτες, ειδικά μετά της στήριξης που έτυχε από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αφενός, επειδή αυτό θα συνιστούσε παραδοχή αποτυχίας για τους ηγέτες των 27 που τον επέλεξαν για τη συγκεκριμένη θέση και, αφετέρου, διότι θα κλιμάκωνε επικίνδυνα την κρίση αναξιοπιστίας που βιώνει η Κομισιόν. Είναι γνωστό, εξάλλου, ότι πριν από τον Μπορέλ τα βέλη της κριτικής στρέφονταν ευθέως κατά της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (και άλλων επιτρόπων) εξαιτίας του «φιάσκου» στο οποίο έχουν οδηγήσει οι χειρισμοί της στην υπόθεση των εμβολίων κατά του COVID-19.