Σε τροχιά αξιολόγησης μπαίνουν και οι δικαστικοί

Στο τραπέζι των μεταρρυθμιστικών αλλαγών της κυβέρνησης μπαίνει ο τρόπος αξιολόγησης των δικαστών. Στα άμεσα πλάνα του υπουργού Δικαιοσύνης Κώστα Τσιάρα είναι η συγκρότηση νέας Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής, που θα αναλάβει να εκσυγχρονίσει τον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών, που περιλαμβάνει διατάξεις για τη ρύθμιση της υπηρεσιακής τους κατάστασης.

Ο υπουργός, μάλιστα, σε πρόσφατη συνάντηση που είχε με τον πρόεδρο και τον γενικό γραμματέα της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων Χριστόφορο Σεβαστίδη και Παντελή Μποροδήμο, επιβεβαίωσε ότι είναι στις άμεσες προθέσεις του η συγκρότηση της Επιτροπής και ότι είναι ανάγκη η ολοκλήρωση των εργασιών της σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Ο θεσμός της αξιολόγησης, σε αντίθεση με άλλους τομείς του Δημοσίου, μετρά δεκαετίες στον χώρο της Δικαιοσύνης, καθώς είναι συνυφασμένος με την υπηρεσιακή εξέλιξη των δικαστικών λειτουργών από την πρώτη κιόλας μέρα της εισαγωγής του στο δικαστικό σώμα. Αξίζει να σημειωθεί, δε, ότι η αξιολόγηση των δικαστών δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο τα του οίκου της Δικαιοσύνης, αλλά αφορά πρωτίστως τον ίδιο τον πολίτη, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Και αυτό γιατί η αξιολόγηση των δικαστικών λειτουργών είναι ταυτόσημη με τη συνταγματικά κατοχυρωμένη προσωπική και λειτουργική τους ανεξαρτησία.

Υπό αυτό το πρίσμα, όπως λένε πηγές από τον χώρο των δικαστηρίων, μια ενδεχομένως στρεβλή διαδικασία αξιολόγησης θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμα και σε χειραγώγηση των δικαστών κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.

ΤΟ ΥΠΑΡΧΟΝ ΣΥΣΤΗΜΑ. Η αξιολόγηση των δικαστικών λειτουργών υπό το υπάρχον σύστημα ανατίθεται σε συναδέλφους τους επιθεωρητές που κατέχουν ανώτατους βαθμούς και κληρώνονται με ετήσια θητεία.

Κάθε επιθεωρητής αναλαμβάνει, κατά κανόνα, να επιθεωρήσει το έργο μεγάλου αριθμού δικαστικών λειτουργών και συντάσσει την τελική του έκθεση με βάση τον έλεγχο σε συγκεκριμένες αποφάσεις του επιθεωρούμενου συναδέλφου του.

«Η οργάνωση της επιθεώρησης έχει καταστήσει μη αξιόπιστα τα αποτελέσματά της, διότι δεν διασφαλίζονται οι προϋποθέσεις για ουσιαστική και σε βάθος αξιολόγηση, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται στην πράξη η αρχή της αξιοκρατίας» επισημαίνεται μεταξύ άλλων σε έκθεση της διαΝΕΟσις, που παρουσιάστηκε προ ημερών και αφορούσε μεταρρυθμίσεις στον χώρο της Δικαιοσύνης.

Το τελικό κείμενο φέρει την υπογραφή εν ενεργεία δικαστικών λειτουργών, που είναι οι Μιχάλης Ν. Πικραμένος, αντιπρόεδρος ΣτΕ, αναπληρωτής καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Ιωάννης Συμεωνίδης, επίτροπος στη Γενική Επιτροπεία της Επικρατείας των Τακτικών Διοικητικών Δικαστηρίων, καθηγητής Νομικής Σχολής ΑΠΘ, Βασίλειος Π. Ανδρουλάκης, σύμβουλος Επικρατείας, Θεοκτή Νικολαΐδου, εφέτης, Λάμπρος Τσόγκας, αντεισαγγελέας Εφετών, και Πέτρος Αλικάκος, πρόεδρος Πρωτοδικών.

Μεταξύ άλλων, οι συγκεκριμένοι εν ενεργεία λειτουργοί της Θέμιδος προτείνουν ο ορισμός των επιθεωρητών να γίνεται όχι με κλήρωση, αλλά με απόφαση της Ολομέλειας των ανώτατων δικαστηρίων, ο χρόνος της επιθεώρησης να είναι τουλάχιστον δύο χρόνια και εντέλει η αξιολόγηση των δικαστών να γίνεται όχι με βάση την ποσότητα των αποφάσεων, αλλά με βάση κριτήρια ποιοτικά και τις δυνατότητες του δικαστή.

Για την ιστορία να επισημάνουμε ότι αυτονοήτως οι προαναφερόμενες προτάσεις δεν αποτελούν σημείο εκκίνησης για τη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, που ελευθέρως θα κινηθεί παραδίδοντας στον υπουργό το καταληκτικό σχέδιο νόμου, όταν τα μέλη της ολοκληρώσουν το έργο τους με γνώμονα τη δημοκρατική λειτουργία της Δικαιοσύνης και τη διασφάλιση όλων των όρων για την ποιοτικότερη απονομή της προς όφελος των πολιτών.

Σε αντίθετη κατεύθυνση, πάντως, από τις προτάσεις της διαΝΕΟσις διατυπώνονται απόψεις μέσα στους δικαστικούς κύκλους, όπως για παράδειγμα οι επιθεωρήσεις, δηλαδή οι αξιολογήσεις, να μη γίνονται από μονοπρόσωπα όργανα, αλλά από όργανα που θα συμμετέχουν περισσότεροι από ένας δικαστικοί λειτουργοί.

Σε κάθε περίπτωση, το κεφάλαιο αυτό μόλις τώρα ανοίγει και όπως όλα δείχνουν το αποτέλεσμα, αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Για τον λόγο αυτόν οι δικαστικές ενώσεις έχουν ζητήσει να έχουν δικαίωμα συμμετοχής μέσω των εκπροσώπων τους στη νέα Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή.