Ισορροπίες {LF}και πραγματισμός

Οι ενδείξεις ότι η Δύση αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία με δυσπιστία δεν είναι λίγες. Η προκλητική πολιτική Ερντογάν έχει προκαλέσει δικαιολογημένη ανησυχία στον δυτικό κόσμο και, ως φαίνεται, η «ειδική σχέση» τού τούρκου προέδρου με τον Ντόναλντ Τραμπ απέτρεψε όσα εικαζόταν πως θα ακολουθήσουν έναντι της Τουρκίας από την πλευρά των ΗΠΑ. Κύριο συμπλήρωμα στην αρνητική εικόνα της Τουρκίας η χωρίς προσχήματα στενή συνεργασία με τη Μόσχα.

Υπάρχουν αναλυτές που πιστεύουν πως η ώρα της κρίσης για τον τούρκο πρόεδρο πλησιάζει. Πως η νέα αμερικανική διοίκηση θα κινηθεί αποφασιστικά για τις πολιτικές επιλογές του στον περίγυρο της Τουρκίας, για την προμήθεια των ρωσικών  συστοιχιών S-400, για την κατάντια των ανθρώπινων δικαιωμάτων στο εσωτερικό της, για την εκκρεμότητα του τουρκοϊρανικού σκανδάλου της Χαλκ Μπανκ και για πολλά άλλα. Ο θυμός της Γαλλίας και η αντίδραση των Βρυξελλών άγγιξαν την Αγκυρα, όχι όμως όσο η δυσφορία της Ουάσιγκτον που ανησυχεί για την παράταση της αστάθειας στην Ανατολική Μεσόγειο και αλλού με τις προκλητικές τουρκικές κινήσεις. Μπορεί αυτά να αποτελούν σοβαρούς μοχλούς που Ουάσιγκτον και Βρυξέλλες διαθέτουν έναντι της «συμμάχου» τους, καλό όμως είναι να μην ξεχνιέται η πάγια βούλησή τους να μην αφεθεί η Αγκυρα στη ρωσική αγκαλιά. Ακόμα και αν γνωρίζει πως ο τούρκος πρόεδρος δεν επιθυμεί στην ουσία αλλαγή στρατοπέδου αλλά κέρδη και θέση στο τραπέζι των ρυθμιστών. Ηδη το αυστηρό Παρίσι, πέρα από όσα αρνητικά ακόμα και σήμερα συμβαίνουν στις σχέσεις του με την Αγκυρα, έδειξε την πρόθεση να συνεννοηθεί μαζί της.

Από την πλευρά τους, Ισπανία και Ιταλία, φραστικά αλληλέγγυες έναντι της Ελλάδας, στην πράξη σύρονται από τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντά τους στην Τουρκία. Με τρόπο που θυμίζει την «αρχέγονη» γερμανική συμπάθεια στην Αγκυρα και που επιβεβαιώνει την αντίληψη ότι στην πολιτική δεν υπάρχει φιλία αλλά συμφέροντα. Ο πρόεδρος της Τουρκίας ξέρει να αλλάζει προσωπείο και από αυστηρός κριτής της «φασιστικής Ευρώπης» και της «αμερικανικής ασυνέπειας» να εμφανίζεται ως το απαραίτητο στήριγμα της ΕΕ, των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Ακόμα και το Ισραήλ, του οποίου τον πρόεδρο είχε προσβάλει βαρύτατα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο Νταβός, διατηρεί τις εμπορικές συναλλαγές του με την Τουρκία σε πολύ υψηλό επίπεδο ενώ συνεχίζει τις άτυπες επαφές μαζί της με το ενδεχόμενο της επαναπροσέγγισης των δύο χωρών να μην αποκλείεται. Και ας μην ξεχνάμε τον πρόεδρο της Αιγύπτου που ξέρει ότι ο τούρκος ομόλογός του δεν θα αργήσει να εμφανισθεί απέναντί του με κλάδο ελαίας.

Ευκταίο είναι να αποφευχθούν οι μεμψιμοιρίες αν όσα κάποιοι προσδοκούσαν για τη χαλιναγώγηση της ασυγκράτητης Τουρκίας δεν υλοποιηθούν. Το ουσιαστικό είναι η Αθήνα να είναι προετοιμασμένη και να έχει την ευελιξία να ισορροπήσει σε νέες καταστάσεις. Μπορεί οι προσδοκίες από τις σοβαρές ενδείξεις για αποτελεσματικές δυτικές νουθεσίες για περιορισμό των προσδοκιών του προέδρου της Τουρκίας να μην επιβεβαιωθούν, αυτό όμως δεν σημαίνει πως η Ελλάδα ζημιώνεται. Αρκεί η εναλλακτική πρότασή της να είναι συγκροτημένη, πραγματιστική και σε αρμονία με τα συμφέροντα εκείνων των οποίων συνήθως επιδιώκουμε τη συνδρομή.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ