Ζητείται εναλλακτικό σχέδιο ως αντίδοτο {LF}στην πανδημία

Το επιστημονικό «μπλόκο» της Γερμανίας στο εμβόλιο της AstraZeneca για τους πολίτες 65 ετών και άνω και η πρόθεση και άλλων ευρωπαϊκών χωρών να υιοθετήσουν αντίστοιχες οδηγίες, αναμένεται να δημιουργήσουν ανατροπές (και) στην εκστρατεία «Ελευθερία». Υπό τις εξελίξεις αυτές οι υπεύθυνοι του προγράμματος αναζητούν ένα «plan b» που θα λειτουργήσει ως αντίδοτο στην πανδημία έως ότου απαντηθούν κρίσιμα ερωτήματα. Τα μέλη της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών βρίσκονται σε πυρετό συνεδριάσεων με αντίστοιχους επιστημονικούς φορείς της ΕΕ συζητώντας διεξοδικά τα δεδομένα από τις κλινικές μελέτες, ενώ για σήμερα έχει προγραμματιστεί τηλεδιάσκεψη και με εκπροσώπους της εταιρείας.

Σε κάθε περίπτωση η χαμηλότερη επίδοση του εμβολίου της AstraZeneca – συγκριτικά με την αποτελεσματικότητα που προσφέρουν οι διπλές δόσεις των Pfizer/BioNTech και Moderna – και η απουσία δεδομένων για την ανοσολογική απόκριση στις μεγαλύτερες ηλικίες προβληματίζουν έλληνες επιστήμονες και μέλη της Επιτροπής, που διερευνούν εξονυχιστικά τα στοιχεία αλλά και τις εισηγήσεις συναδέλφων τους με γνώμονα πάντα την οχύρωση των πιο ευάλωτων. Οπως, ωστόσο, επεσήμαναν καλά πληροφορημένες πηγές στα «ΝΕΑ», στην περίπτωση που οι περισσότερες χώρες της ΕΕ ακολουθήσουν και επισήμως το παράδειγμα της Γερμανίας, τότε στην πράξη ο δρόμος είναι… προκαθορισμένος και για την Ελλάδα καθώς ούτως ή άλλως θα κλονιστεί η εμπιστοσύνη των ηλικιωμένων πολιτών.

Παρ’ όλα αυτά, επιστήμονες και στελέχη του υπουργείου Υγείας υποστηρίζουν ότι το εμβόλιο της AstraZeneca παραμένει ένα ισχυρό όπλο έναντι της πανδημίας, αφενός εξαιτίας της υψηλής  αποτελεσματικότητάς του – που φτάνει το 82% μετά τη δεύτερη δόση – και αφετέρου της ευκολίας στην αποθήκευση και διαχείρισή του. Το ερώτημα, όμως, που αίφνης τίθεται είναι ποιοι πολίτες θα εμβολιαστούν με τις 952.000 δόσεις που αναμένονται να περάσουν τα σύνορα της χώρας τμηματικά έως τα τέλη Μαρτίου. Και παρότι η προφανής απάντηση θα ήταν η αμέσως επόμενη κατηγορία με βάση τη σχετική προτεραιοποίηση, δηλαδή άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες (π.χ. ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή καρδιαγγειακά νοσήματα), στην πράξη το πρόβλημα είναι πιο περίπλοκο.

Και αυτό διότι, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, από τα δεδομένα των κλινικών μελετών δεν προκύπτουν σαφείς αποδείξεις για τη δράση του εμβολίου σε ασθενείς με χρόνια νοσήματα. Συνεπώς, εξετάζεται το ενδεχόμενο το εμβόλιο της AstraZeneca να χρησιμοποιηθεί (τουλάχιστον σε πρώτη φάση) ως ασπίδα για τον γενικό πληθυσμό, γεγονός που ανατρέπει την ιεράρχηση των ομάδων που θα εμβολιάζονταν. Ετσι, για παράδειγμα, τις κρίσιμες επόμενες εβδομάδες οι δόσεις της AstraZeneca πιθανόν να κατευθυνθούν για τον εμβολιασμό των Σωμάτων Ασφαλείας, των εργαζόμενων στον τουρισμό ή σε νεότερους χωρίς υποκείμενα νοσήματα.

Στην ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων που έδωσε μόλις την περασμένη Παρασκευή το «πράσινο φως» για την κυκλοφορία του εμβολίου της Οξφόρδης επισημαίνεται ότι «οι περισσότεροι από τους συμμετέχοντες σε αυτές τις μελέτες ήταν μεταξύ 18 και 55 ετών. Δεν υπάρχουν αρκετά αποτελέσματα για μεγαλύτερους εθελοντές για να παράσχουν ποσοστό για το πόσο καλά αποδίδει το εμβόλιο σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες». Επιπρόσθετα, υπογραμμίζεται ότι αναμένεται πάντως να προσφέρει προστασία «δεδομένης της ανοσολογικής απόκρισης που έχει παρατηρηθεί σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες, και βάσει της εμπειρίας από άλλα εμβόλια». Αντίστοιχα, όπως επεσήμανε χθες και η πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Μαρία Θεοδωρίδου, σε βραχύ χρονικό διάστημα θα υπάρξουν επαρκείς πληροφορίες από τα αποτελέσματα μελέτης που διενεργείται στις ΗΠΑ σε 7.000 εθελοντές μεγαλύτερης ηλικίας αλλά και δεδομένα από τους εμβολιασμούς στη Μεγάλη Βρετανία.

Εν τω μεταξύ, εύλογα ερωτήματα δημιουργούνται σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εμβολίων έναντι των μεταλλαγμένων στελεχών του κορωνοϊού. Ομως, πρόσφατα δεδομένα από σχετική μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου Rockefeller είναι καθησυχαστικά. Ειδικότερα, έπειτα από ανασκόπηση των νέων στοιχείων οι καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Δημήτρης Παρασκευής και Θάνος Δημόπουλος, σημειώνουν συμπερασματικά ότι «δεν αναμένουμε ουσιαστικό πρόβλημα από τη χρήση των εμβολίων που χρησιμοποιούν τεχνολογία mRNA για την πρόληψη νόσησης από μεταλλαγμένα στελέχη του Ηνωμένου Βασιλείου ή της Νότιας Αφρικής. Ειδικά για αυτά τα μεταλλαγμένα στελέχη είναι απαραίτητη η χορήγηση και των δύο δόσεων εμβολίου mRNA στα προβλεπόμενα χρονικά διαστήματα».