Ο γόρδιος δεσμός του Τόκιο

^«Το ζήτημα δεν είναι “αν” θα γίνουν οι Αγώνες αλλά το “πώς”. Με ή χωρίς θεατές;». Είναι ξεκάθαρο πλέον πως Plan B για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Τόκιο δεν υπάρχει στο τραπέζι. Περίπτωση νέας αναβολής σημαίνει ματαίωση της διοργάνωσης που με τη σειρά της θα προκαλέσει μια τεράστια οικονομική ζημιά στους Ιάπωνες και στο Ολυμπιακό Κίνημα. Ο επικεφαλής της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής Τόμας Μπαχ ήταν ξεκάθαρος κατά την τελευταία τηλεδιάσκεψη με τους προέδρους των 32 διεθνών ομοσπονδιών που συμμετέχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες. «Ολοι θέλουν τους Αγώνες. Το ζήτημα πλέον είναι το πώς θα διεξαχθούν αυτοί». Ο ισχυρός άνδρας του Ολυμπιακού Κινήματος θεωρεί πως οι Αγώνες μπορούν να γίνουν «το ως την άκρη του τούνελ» για την ανθρωπότητα, και πολλοί είναι αυτοί που συμφωνούν μαζί του.

Το σενάριο της «φούσκας»

Το ακραίο σενάριο προβλέπει τη δημιουργία «φούσκας» α λα NBA, άδειες εξέδρες, συνεχή ιατρικό έλεγχο των αθλητών, των προπονητών και των παραγόντων, ζώνες στο Ολυμπιακό Χωριό για να περιοριστεί η κίνηση και η επαφή όσων θα φιλοξενούνται σε αυτό και μείωση των ημερών παραμονής των συμμετεχόντων.

Σ’ αυτή την ακραία περίπτωση εφαρμογής μέτρων η οικονομική ζημιά των διοργανωτών θα είναι επίσης πολύ σημαντική.

Ολυμπιακοί Αγώνες χωρίς την παρουσία θεατών σημαίνει απώλεια εσόδων 19 δισ. ευρώ για την ιαπωνική οικονομία, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του επίτιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου του Κανσάι, Κατσουχίρο Μιγιαμότο.

Πρόκειται για χρήματα που θα χαθούν από την πώληση των εισιτηρίων, την κατανάλωση, τη φιλοξενία, τις εμπορικές δραστηριότητες αλλά και μεταγενέστερα, την προώθηση αθλητικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων.

Ο Μιγιαμότο έχει υπολογίσει πως στην περίπτωση που ματαιωθούν οι Αγώνες το τίμημα για την Ιαπωνία θα είναι 35,6 δισ. ευρώ, ενώ νέα αναβολή θα κοστίσει 5 δισ. ευρώ.

Ηδη το κόστος της διοργάνωσης από την περσινή αναβολή αυξήθηκε κατά 20% φτάνοντας τα 12,7 δισ. ευρώ, κυρίως λόγω της επαναδιαπραγμάτευσης των συμβολαίων για τη χρήση των αθλητικών εγκαταστάσεων σε νέες ημερομηνίες.

Λιγότεροι θεατές

Στο σενάριο οι θεατές να μειωθούν στο μισό, που είναι επίσης πολύ πιθανό, η ζημιά θα φτάσει τα 11 δισ. ευρώ. Υπάρχει έντονος σκεπτικισμός για το πώς θα διεξαχθούν τελικά οι Αγώνες γιατί τα επιδημιολογικά δεδομένα μέχρι τις 23 Ιουλίου, ημέρα έναρξης της διοργάνωσης, ίσως να έχουν αλλάξει άρδην.

Η φημολογία που εντείνεται από δημοσιεύματα περί μυστικής απόφασης της ιαπωνικής κυβέρνησης για ματαίωση της διοργάνωσης έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις. Σ’ αυτό συνηγορεί και το 80% των ερωτηθέντων σε πρόσφατη σφυγμομέτρηση στην Ιαπωνία το οποίο θέλει είτε να ματαιωθούν είτε να αναβληθούν οι Αγώνες.

«Είμαστε αποφασισμένοι να διοργανώσουμε ασφαλείς Αγώνες», δήλωσε από το βήμα του Κοινοβουλίου ο ιάπωνας πρωθυπουργός Γιοσιχίντε Σούγκα, διαψεύδοντας τις φήμες. Το ίδιο έκανε και η Μητροπολιτική Κυβέρνηση του Τόκιο η οποία υπόσχεται πως θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να διεξαχθεί η διοργάνωση.

«Θα διοργανώσουμε τους Αγώνες αλλά δεν ζούσε έξω απ’ αυτόν τον κόσμο και ως εκ τούτου θα πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να δούμε πώς θα εξελιχθεί η πανδημία», δηλώνει ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της ΔΟΕ, Πέρε Μιρό.

Στο μόνο που συμφωνούν όλοι προς το παρόν είναι πως οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Τόκιο δεν θα έχουν καμία σχέση με τις 31 προηγούμενες διοργανώσεις.

«Δεν θα είναι αυτό που έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε. Τίποτε δεν θα είναι το ίδιο», υπογραμμίζει ο Μιρό.

Ευχή της ΔΟΕ είναι να έχουν εμβολιαστεί όλοι όσοι θα συμμετάσχουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ακούγεται απλό αλλά δεν είναι.

Πολλοί αθλητές, προπονητές, παράγοντες, συνοδοί αλλά και φίλαθλοι δεν επιθυμούν να εμβολιαστούν. Ο ρυθμός των εμβολιασμών από χώρα σε χώρα είναι διαφορετικός. Στη διοργανώτρια Ιαπωνία, για παράδειγμα, ο εμβολιασμός αναμένεται να ξεκινήσει τον Μάιο ή τον Ιούνιο. Υπάρχει ακόμα η ηθική δέσμευση της προτεραιότητας των ευάλωτων ομάδων στις οποίες σίγουρα δεν ανήκουν οι αθλητές.

Τους επόμενους μήνες αναμένεται να τρέξει καμπάνια με γνωστούς αθλητές που θα προωθήσουν το μήνυμα του εμβολιασμού σε όσους προτίθενται να ταξιδέψουν στο Τόκιο.

«Δεν υπάρχει άλλη επιλογή από τον εμβολιασμό γιατί διαφορετικά διακυβεύονται οι Αγώνες», εξηγεί ο επικεφαλής της Γαλλικής Ολυμπιακής Επιτροπής, Ντένις Μασέλια. «Δεν είμαστε μόνοι μας. Για τους ιάπωνες φίλους μας το να δεχτούν αθλητές και διαπιστευμένους ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο απαιτεί κάποιες προφυλάξεις».

Ο Τόμας Μπαχ επιμένει πάντως πως δεν μπορεί να είναι υποχρεωτικός ο εμβολιασμός ούτε να δοθεί προτεραιότητα στους αθλητές.

«Για αυτούς που δεν θέλουν να εμβολιαστούν είναι σημαντικό να γνωρίζουν πως τα προληπτικά μέτρα για τη συμμετοχή τους θα είναι εξαιρετικά δύσκολα», λέει ο Μασέλια, προειδοποιώντας για καραντίνες και τεστ, πρωί και βράδυ.

Ο σύμβουλος του ΠΟΥ Μπρους Εϊλγουορντ απαντά εμμέσως στον Μασέλια λέγοντας πως «δεν είναι ζήτημα Ολυμπιακών Αγώνων, είναι ζήτημα το πώς θα χρησιμοποιήσουμε μια μικρή πηγή ώστε να προσπαθήσουμε να καταπολεμήσουμε μια από τις πιο καταστροφικές κρίσεις υγείας της εποχής μας».

Ο Μασέλια διευκρίνισε ωστόσο πως μέχρι το καλοκαίρι η κατάσταση μπορεί να έχει αλλάξει και οι αθλητές να έχουν εμβολιαστεί χωρίς να πάρουν τη σειρά κάποιων άλλων.

Διχασμένοι οι αθλητές

Για τον εμβολιασμό των αθλητών οι απόψεις διχάζονται. «Είμαστε νέοι, γυμνασμένοι και δεν συμπεριλαμβανόμαστε στις ομάδες υψηλού κινδύνου για την Covid-19», δηλώνει ο βρετανός παραολυμπιονίκης της ποδηλασίας, Νιλ Φάτσι, στο BBC. «Το τελευταίο πράγμα που θέλεις να κάνεις είναι να πάρεις ένα εμβόλιο από κάποιον που το έχει ανάγκη. Αν μας προσφέρουν το εμβόλιο τότε φαντάζομαι πως θα το πάρω, αλλά υπάρχει το ερώτημα αν πραγματικά το αξίζω».

Διαφορετική άποψη καταθέτει ο 400άρης Στιβ Σάλομον μιλώντας στον «Γκάρντιαν»: «Θα προτιμούσα να εμβολιαστώ πριν πάω στην Ιαπωνία. Ακόμα όμως κι αν δεν συμβεί αυτό, θα πάω. Πιστεύω ακράδαντα ότι το εμβόλιο πρέπει να δοθεί στο πιο ευάλωτο μέρος του πληθυσμού».

Στη Ρωσία πάντως ο αρμόδιος υπουργός Αθλητισμού ξεκαθάρισε πως θα εμβολιαστούν οι αθλητές που προετοιμάζονται για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, χωρίς όμως να είναι υποχρεωτικό.

Η εναλλακτική των τεστ PCR

Η ΔΟΕ τρέμει στην ιδέα μην επαναληφθεί το φιάσκο με τους τενίστες που ταξίδεψαν στη Μελβούρνη για το αυστραλιανό όπεν και κατέληξαν σε καραντίνα στα δωμάτια των ξενοδοχείων τους λόγω κρουσμάτων που παρουσιάστηκαν στους συνταξιδιώτες τους στα αεροπλάνα.

Μία από τις εναλλακτικές λύσεις που μελετά η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή είναι η πρακτική των τεστ PCR στους συμμετέχοντες πριν αφιχθούν στην Ιαπωνία. Στη συνέχεια θα υποβάλλονται σε νέα τεστ κάθε τέσσερις, πέντε ημέρες κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη χώρα.

Μια άλλη βασική προϋπόθεση για τη ΔΟΕ είναι να θεσπίσει το δικό της ιατρικό πρωτόκολλο και να γνωρίζει τι μέτρα προτίθεται να λάβει η ιαπωνική κυβέρνηση μέχρι τη στιγμή που θα διεξάγονται οι Αγώνες. Μπορεί για παράδειγμα να απαιτήσει υποχρεωτικό εμβολιασμό όχι μόνο για αθλητές, αλλά για οποιοδήποτε άτομο θα ταξιδέψει στη χώρα.

Τα πρώτα μέτρα που φαίνεται πως θα υιοθετηθούν αφορούν τις ημέρες παραμονής των αθλητών στο Ολυμπιακό Χωριό και τον αριθμό των παρευρισκομένων στις τελετές έναρξης και λήξης. Οι αθλητές θα πρέπει να βρίσκονται στο Τόκιο πέντε ημέρες πριν από την έναρξη του αγωνιστικού τους προγράμματος και να αναχωρούν το αργότερο δύο ημέρες αφού το ολοκληρώσουν. Από τους 11.000 αθλητές που θα συμμετάσχουν συνολικά θα επιτραπεί μόνο στους 6.000 να λάβουν μέρος στις τελετές έναρξης και λήξης και ελάχιστοι κριτές και παράγοντες.

Αναζητούνται 10.000

Απάντηση στο αν θα επιτραπεί το ταξίδι των ξένων φιλάθλων που έχουν αγοράσει εισιτήρια δεν έχει δοθεί. Ούτε επίσης τι θα γίνει με τα ξενοδοχεία που έχουν κατασκευαστεί για να φιλοξενήσουν χιλιάδες επισκέπτες.

Προς το παρόν η ιαπωνική κυβέρνηση αναζητά 10.000 μέλη του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού της χώρας για να τα προσλάβει για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, παρά την τεράστια πίεση που δέχεται το σύστημα υγείας από τους νοσηλευόμενους με Covid-19 λόγω του τρίτου κύματος της πανδημίας. Οπως διευκρινίζεται θα τους ζητηθεί να εργαστούν για περίπου πέντε ημέρες κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης.