Συμφωνώντας με τον Σόιμπλε

Πέρυσι την άνοιξη, όταν ξέσπασε η κρίση, η Ευρωπαϊκή Ενωση πιάστηκε εντελώς απροετοίμαστη. Λογικό είπαμε. Ολος ο κόσμος άλλωστε αιφνιδιάστηκε. Θα περιμέναμε βέβαια από έναν τόσο σημαντικό θεσμό ότι θα ήταν σε θέση να βγάλει από το συρτάρι ένα συγκεκριμένο σχέδιο έκτακτης ανάγκης με συγκεκριμένα βήματα για το πώς θα έπρεπε να αντιδράσει οργανωμένα συντονισμένα και αποτελεσματικά. Δεν έγινε κάτι τέτοιο. Αντίθετα, κάθε κράτος-μέλος αντέδρασε με τον δικό του τρόπο. Επικράτησαν τα εθνικά μέτρα και αναζητήθηκαν κάποιοι βασικοί ενιαίοι κανόνες. Ισα ίσα για να μην κλείσουν εντελώς τα σύνορα. Η έλλειψη αυτού του μεγάλου σχεδίου καλύφθηκε στη συνέχεια από την πολιτική απόφαση για την ενεργοποίηση του υπερόπλου των 750 δισ. ευρώ που συγκροτεί το περίφημο Ταμείο Ανάκαμψης. Η πρώτη προσπάθεια έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους.

Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα για την ΕΕ, μετά τον αποτυχή συντονισμό της επαρκούς προμήθειας της ενιαίας αγοράς με μάσκες και τεστ ιχνηλάτησης του ιού, ήταν η οργάνωση των παραγγελιών των εμβολίων.

Υστερα από 11 μήνες πανδημίας, η ΕΕ έχει να διεκπεραιώσει αυτές τις δύο δουλειές. Ολο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα με τις έννοιες της αλληλεγγύης και της από κοινού αντιμετώπισης καταστάσεων στηρίχτηκε πάνω σε αυτά τα δύο θέματα. Ταχεία χρηματοδότηση των οικονομιών και τροφοδότηση με επαρκή και σταθερό αριθμό εμβολίων των συστημάτων υγείας.

Για την ώρα και ενώ πολλές χώρες βιώνουν το τρίτο κύμα της πανδημίας, καμία από τις δύο δουλειές που έχει αναλάβει η ΕΕ δεν φαίνεται να προχωρεί. Οχι με τους ρυθμούς που θα περίμενε κανείς, δεδομένης της κρισιμότητας των στιγμών.

Για τις καθυστερήσεις των εκταμιεύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, οι Γάλλοι αντέδρασαν πρώτοι. Μια χώρα που το χρέος της θα αυξηθεί φέτος κατά 20 μονάδες, φτάνοντας το 120% του ΑΕΠ, διψά για τα 100 δισ. που της αναλογούν από το Ταμείο. Ο υπουργός Οικονομικών Μπρούνο Λε Μερ δεν μάσησε τα λόγια του, «είναι πολύ αργό και πολύ περίπλοκο. Πρέπει να επιταχύνουμε. Δεν έχουμε ξοδέψει», είπε, «όλο αυτό το πολιτικό κεφάλαιο για να καθυστερήσει τελικά η εφαρμογή του σχεδίου για τεχνοκρατικούς λόγους…».

Ο γνωστός μας πρόεδρος της Bundestag Β. Σόιμπλε το είπε ακόμα πιο απλά. Η ΕΕ, είπε, είχε ξοδέψει πολύ χρόνο διαφωνώντας για το μέγεθος του Ταμείου και δεν έχει αρκετό χρόνο να σκεφτεί τη χρήση του.

Ενας άλλος Γάλλος, ο επικεφαλής της φαρμακευτικής εταιρείας AstraZeneca Πασκάλ Σοριότ, έδειξε με σαφήνεια τους υπευθύνους για την ευρωπαϊκή ολιγωρία για τα εμβόλια. «Η συμφωνία με τη Μεγάλη Βρετανία επιτεύχθηκε τον Ιούνιο, τρεις μήνες πριν από την ευρωπαϊκή». Αρα, λέει, λογικό είναι να προηγούνται. Η ΕΕ καθυστέρησε. Τα εμβολιαστικά προγράμματα κινδυνεύουν να τιναχτούν στον αέρα.

Το διακύβευμα είναι μεγαλύτερο. Ο κορωνοϊός και ο τρόπος αντιμετώπισής του απειλούν να μολύνουν το οικοδόμημα της Ευρωπαϊκής ενωσης. Οι περιστάσεις απαιτούν άμεση εγρήγορση και μεγαλύτερη ευελιξία στις αποφάσεις. Ωραίες οι συζητήσεις για τα «μεγάλα», τα μακρόπνοα, τα εμπνευσμένα. Η ΕΕ έχει όμως άμεση ανάγκη από ταχύτητα και αποτελεσματικότητα στην υλοποίηση όσων αποφασίζει…