Επιστροφή Σόιμπλε με υποδείξεις για Ευρωταμείο

Η παροχή βοήθειας για την πανδημία από το νέο ταμείο της ΕΕ των 750 δισ. ευρώ που έχει συσταθεί ειδικά για τον σκοπό αυτό εξακολουθεί να διχάζει τους Ευρωπαίους. Η Γαλλία και οι χώρες του Νότου θα ήθελαν να δουν τις διαδικασίες να προχωρούν πιο γρήγορα, ενώ η Γερμανία και οι παραδοσιακοί σύμμαχοί της όπως η Ολλανδία, η Αυστρία και άλλες χώρες εξακολουθούν να ζητούν πιο αυστηρά κριτήρια και δέσμευση για μεταρρυθμίσεις προκειμένου να γίνει αυτό. Το θέμα του ευρωπαϊκού ταμείου έχει ήδη προκαλέσει τουλάχιστον δύο σημαντικές πολιτικές κρίσεις, στην Ιταλία και την Ισπανία, αντικατοπτρίζοντας τις προκλήσεις που υπάρχουν.

Στο κλίμα αυτό ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Μπρουνό Λεμερ ζήτησε χθες από την ΕΕ να σταματήσουν να «μπλοκάρονται», όπως είπε, τα ποσά και να εκταμιευτούν πιο γρήγορα. Σε δηλώσεις του στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ζήτησε ακόμη να επενεξεταστούν οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης λόγω των νέων συνθηκών που επικρατούν στην οικονομία.

Λίγες μόνο ώρες πριν από τις δηλώσεις Λεμέρ ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας και νυν πρόεδρος της Μπούντεσταγκ Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είχε ζητήσει πιο αυστηρή εποπτεία για την καταβολή χρημάτων από το ευρωπαϊκό ταμείο ανάκαμψης κατά της πανδημίας. Ο ίδιος ωστόσο εμφανίστηκε πιο διαλλακτικός για την αλλαγή των δημοσιονομικών κανονισμών.

Ο Σόιμπλε ζήτησε να μη χαθεί η ευκαιρία να τονωθεί η οικονομία της Ευρώπης μέσω του ταμείου παροχής βοήθειας για την πανδημία ύψους 750 δισ. ευρώ, αλλά αμφισβήτησε την ικανότητα ευρωπαϊκών χωρών να εφαρμόσουν οικονομικές μεταρρυθμίσεις. Δεν διευκρίνισε ποιες, αλλά είναι σαφές ότι εννοεί «καυτές» μεταρρυθμίσεις στο μέτωπο της οικονομίας.

Μιλώντας στους «ΦΤ» ο Σόιμπλε έκανε λόγο για «έλλειψη πραγματικής προόδου, έλλειψη αποτελεσματικότητας στην εκτέλεση (προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων) των χωρών – μελών». Ο ίδιος είναι πάντως πλέον υπέρμαχος του ευρωπαϊκού ταμείου, εγκαταλείποντας την αυστηρή ρητορική του υπέρ λιτότητας που είχε από το 2009 έως το 2017 όταν ήταν υπουργός Οικονομικών ή όταν ήθελε να δει την Ελλάδα έξω από το ευρώ.

Η Κομισιόν έχει συνδέσει την εκταμίευση των χρημάτων με την εφαρμογή οικονομικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες θα πρέπει να έχουν μακροχρόνιες θετικές επιπτώσεις στις χώρες που θα τα λάβουν, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η καινοτομία, η ψηφιοποίηση και η στροφή προς μια πιο πράσινη οικονομία. Οι χώρες της ΕΕ έχουν κληθεί να υποβάλουν συγκεκριμένα λεπτομερή σχέδια, αλλά για πολλές από αυτές εκεί άρχισαν τα προβλήματα.

Στην Ιταλία έχει δημιουργηθεί νέα πολιτική κρίση μετά την αποχώρηση του κόμματος του πρώην πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι από την κυβέρνηση του Τζουζέπε Κόντε. Ο Ρέντσι θέλει να δει τα χρήματα του ευρωπαϊκού ταμείου να διοχετεύονται σε υποσχόμενα και καινοτόμα έργα. Επίσης τάχθηκε ενάντια στο σχέδιο του Κόντε να δημιουργηθεί συμβούλιο τεχνοκρατών για τη διαχείριση των κεφαλαίων. Ο Ρέντσι επίσης ζητεί από τον Κόντε να κάνει αίτηση για δάνειο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (τον ESM) για να διοχετευτούν κεφάλαια στο σύστημα υγείας της χώρας.

Στην Ισπανία το πολιτικό θερμόμετρο έχει ανέβει στην κυβέρνηση, η οποία καλείται να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις τομέων όπως είναι το Ασφαλιστικό και το Συνταξιοδοτικό, προκειμένου να μπορέσει να λάβει βοήθεια από το ταμείο. Το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς των Ποδέμος λέει ότι δεν θα υποστηρίξει τα σχέδια της κυβέρνησης των Σοσιαλιστών του Πέδρο Σάντσεθ για τις αλλαγές στις συντάξεις. Οι συνομιλίες συνεχίζονται με το υπουργείο Οικονομικών της χώρας να προσπαθεί να βρει λύση για συμβιβασμό.

Οι εντάσεις μέσα στους κόλπους του κυβερνητικού συνασπισμού της Ιταλίας και της Ισπανίας αποτελούν τη σημαντικότερη ένδειξη για τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει η ΕΕ. Οι Βρυξέλλες προσπαθούν να διασφαλίσουν ότι οι χώρες της Κεντρικής και Νότιας Ευρώπης, που θα είναι οι μεγαλύτεροι αποδέκτες των κεφαλαίων από το ταμείο ανάκαμψης κατά της πανδημίας, θα προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις ως αντάλλαγμα για την παροχή των κεφαλαίων αυτών.

Το ταμείο ανάκαμψης των 750 δισ. ευρώ της ΕΕ έχει ως βασικό σκοπό να αποτρέψει τη διεύρυνση των οικονομικών ανισορροπιών εντός της ευρωζώνης. Εχει χαρακτηριστεί ως πολύ σημαντικός παράγοντας βοήθειας για χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, οι οποίες έχουν πληγεί ιδιαίτερα από την πανδημία, οι οποίες την ίδια στιγμή έχουν να αντιμετωπίσουν επίσης τις προκλήσεις από το ιστορικά υψηλό δημόσιο χρέος και τα υπέρογκα ελλείμματα.