Ενα βιβλίο παντός καιρού

Από τα μπεστ σέλερ του 2020 στο πεδίο της ξένης λογοτεχνίας διάβασα κάπου ότι ήταν και το βιβλίο του Τζορτζ Οργουελ «1984». Εντυπωσιακό πράγματι στοιχείο, αν λάβει κανείς υπόψη ότι πρόκειται για μυθιστόρημα που δημοσιεύτηκε το 1949 και κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τον Κάκτο γύρω στο 1980 (ενόψει και του έτους 1984). Είχε προηγηθεί μια πρωτόλεια έκδοση, από μεταφραστική αλλά και τυποτεχνική άποψη, το 1970, από τις εκδόσεις Καμπανά. Η έκδοση αυτή, του 1970, που είμαι βέβαιος πως μόνον μερικές πολύ παλιές καραβάνες του χώρου θα τη θυμούνται, ήταν πάντως η πρώτη μου επαφή με το διαχρονικό αυτό βιβλίο.

Ο Οργουελ, ο τόσο οξυδερκής αλλά και τόσο βασανισμένος αυτός άνθρωπος, πέθανε το 1950, σε ηλικία μόλις 47 ετών. Αυτό σημαίνει ότι από την 01.01.2021 τα βιβλία του καθίστανται domaine public (συγγνώμη, κ. Μπαμπινιώτη), δηλαδή ελεύθερα δικαιωμάτων. Αυτός είναι, προφανώς, και ο λόγος που έχει ήδη αναγγελθεί καταιγισμός ελληνικών εκδόσεων των έργων του Οργουελ, και πρώτα απ’ όλα βέβαια του εμβληματικού «1984».

Απ’ ό,τι γνωρίζω, είναι ήδη έτοιμες εκδόσεις του «1984» από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση του Αύγουστου Κορτώ, από το Μεταίχμιο σε μετάφραση της Κατερίνας Σχινά, από τον Πατάκη σε μετάφραση του Ανδρέα Παππά (της αφεντιάς μου, δηλαδή), από τους συνεχιστές των εκδόσεων Ωκεανίδα για λογαριασμό της «Καθημερινής», ενδεχομένως και από άλλους. Πολύ «1984» μάς περιμένει, λοιπόν, το 2021. Τόσο το καλύτερο, θα έλεγα. Οχι μόνο επειδή πρόκειται για μείζον έργο της λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, αλλά και επειδή πάντα έχουμε και θα έχουμε ανάγκη από αντιολοκληρωτικές «ενέσεις», από καταδίκες του ολοκληρωτισμού (μαύρου, κόκκινου, ή οποιουδήποτε άλλου χρώματος), χωρίς αστερίσκους ή «ναι μεν, αλλά».

Επιδόρπιο

Ποιος δεν έφαγε όταν ήταν μικρός και ποιος δεν έδωσε στα παιδιά του ολλανδικό τυρί γκούντα; Ετσι, τουλάχιστον, το ξέραμε και το λέγαμε. Και όμως, το όνομα της πόλης όπου κυρίως παράγεται αυτό το τυρί, της Gouda, στα ολλανδικά είναι Χάουντα.