Οι αφρικανικές χώρες δεν πρέπει να φοβούνται {LF}τη χρεοκοπία

Από τότε που ξεκίνησε η κρίση COVID-19, το φάντασμα της χρεοκοπίας κυριαρχεί στις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Πολλές χώρες φοβούνται τόσο πολύ ότι θα χάσουν την πρόσβαση στην αγορά που δεν είναι πρόθυμες να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα διατηρησιμότητας του χρέους. Ωστόσο, μια ξεκάθαρη ματιά στον αντίκτυπο της κρίσης COVID-19, μαζί με τις δημοσιονομικές και χρηματοδοτικές πραγματικότητες για τις χώρες με χαμηλό εισόδημα, αποκαλύπτει ένα «νέο φυσιολογικό» καθεστώς, στο οποίο η έγκαιρη χρεοκοπία είναι καλύτερη από το χειρότερο δυνατό σενάριο.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας, οι μισές από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου βρίσκονται τώρα ή κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν προβλήματα χρέους. Στην Υποσαχάρια Αφρική, για παράδειγμα, οι μετρήσεις φερεγγυότητας έχουν επιδεινωθεί σημαντικά φέτος, έπειτα από έξι χρόνια σταδιακής αποδυνάμωσης που συνδέονται με τη μείωση των παγκόσμιων τιμών των πρώτων υλών. Η Ανγκόλα, η Γκάνα και η Νιγηρία ξοδεύουν σχεδόν το ήμισυ των κυβερνητικών εσόδων τους για πληρωμές τόκων. Για τις 19 υποσαχάριες χώρες που αξιολογεί η S&P Global Ratings εκτιμά ότι τα δύο τρίτα όλων των πληρωμών τόκων πηγαίνουν σε ιδιώτες πιστωτές. Εν τω μεταξύ, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι η κρίση του COVID-19 θα εξαλείψει μια δεκαετία προόδου μείωσης της φτώχειας. Αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί κυρίως για ανθρωπιστικούς λόγους και επίσης υπό το πρίσμα των μακροπρόθεσμων στόχων βιωσιμότητας και ανάπτυξης.

Οι φτωχότερες χώρες έχουν ήδη χάσει την πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές από τον Μάρτιο. Πρέπει τώρα να επικεντρωθούν στην ανάκτηση της πρόσβασης στην αγορά με βιώσιμο τρόπο. Για έναν δανειολήπτη στο χείλος της αφερεγγυότητας, η αναδιάρθρωση του χρέους ενισχύει την πιστοληπτική ικανότητα.

Οι επενδυτές γνωρίζουν καλά ότι η αθέτηση υποχρεώσεων υπό τις τρέχουσες συνθήκες δεν σημαίνει ότι υπάρχει πιθανότητα άλλης αθέτησης. Υπάρχει όμως ένα ακόμη πιθανό εμπόδιο στην πρόοδο: η απροθυμία των ιδιωτών πιστωτών. Στην πραγματικότητα, ορισμένοι κάνουν ό,τι μπορούν για να προκαλέσουν τους φόβους αθέτησης κρατικών χρεωστών. Αλλά η αλήθεια είναι ότι οι συνομιλίες αναδιάρθρωσης είναι αναπόφευκτες και πρέπει να συμμετάσχουν όλοι οι πιστωτές. Τέτοιες συνομιλίες πρέπει να ξεκινήσουν το συντομότερο δυνατόν. Η εμπειρία του παρελθόντος με την αναδιάρθρωση δημόσιου χρέους έδειξε ότι οι καθυστερήσεις οδηγούν σε βαθύτερες κρίσεις.

Ωστόσο, για υπάρξει αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις οφειλετών πρέπει να δεσμευτούν αξιόπιστα να προωθήσουν την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. Η ελάφρυνση του χρέους και η βιώσιμη ανάκαμψη πρέπει να είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Για την Αφρική, αυτό το νόμισμα θα αγοράσει την απόλυτη ανταμοιβή: ένα μέλλον με περισσότερη ευημερία.

Ο Μόριτζ Κράεμερ είναι επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος της εταιρείας διαχείρισης κινδύνου Acreditus. Διετέλεσε επικεφαλής κρατικών αξιολογήσεων της S&P από το 2013 έως το 2018.