Το «μπλόκο» στον Τραμπ και η ελευθερία του Διαδικτύου

Μέχρι σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ μπορούσε, γράφοντας ένα μήνυμα λίγων λέξεων και πατώντας ένα κουμπί, να ορίσει την «ατζέντα» της επικαιρότητας: να ανακοινώσει αποφάσεις, να δρομολογήσει εξελίξεις, να προκαλέσει αντιδράσεις, να κηρύξει πόλεμο – ακόμη και να οδηγήσει χιλιάδες φανατικούς οπαδούς του στον δρόμο προς το Καπιτώλιο, όπως τον κατηγορούν πολλοί μετά τα δραματικά γεγονότα της περασμένης Τετάρτης.

Η δυνατότητα αυτή, όμως, αποδείχθηκε ότι μπορεί να γίνει και μπούμερανγκ. Διότι με τον ίδιο απλό τρόπο κάποιοι αποφάσισαν και κατάφεραν να του τη στερήσουν: πατώντας επίσης ένα κουμπί, δύο κολοσσοί του Διαδικτύου έριξαν «μαύρο» στον Τραμπ και έκοψαν τους τακτικούς διαύλους επικοινωνίας του με τα 88 εκατομμύρια των ακολούθων του στο Twitter και τα 35 εκατομμύρια στο Facebook. Λίγο αργότερα, δε, ήρθε ανάλογο μπλόκο και σε «περιφερειακούς» λογαριασμούς, στους οποίους είχαν καταφύγει οι τραμπιστές, όπως η εφαρμογή Parler, την οποία Google, Amazon και Apple αφαίρεσαν από τις πλατφόρμες τους.

Είχαν δικαίωμα να το κάνουν; Γιατί τώρα και όχι πολύ νωρίτερα, καθώς ήταν σαφές το δηλητηριώδες περιεχόμενο πολλών μηνυμάτων του Τραμπ; Μήπως ισχύει το γνωστό «δρυός πεσούσης, πας ανήρ ξυλεύεται», καθώς έδρασαν μόνο όταν κατέστη σαφές ότι έχει ουσιαστικά ήδη «τελειώσει» ως πρόεδρος των ΗΠΑ, ενώ δεν αποκλείεται να καθαιρεθεί και να βρεθεί κατηγορούμενος; Και τι σημαίνει άραγε αυτό για την ελευθερία της έκφρασης, της ενημέρωσης και του Διαδικτύου;

Το Facebook «επέβαλε επισήμως σιωπητήριο στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών. Ευτυχώς ή δυστυχώς, αυτό θα μείνει στην Ιστορία ως ένα σημείο καμπής στη μάχη για τον έλεγχο του ψηφιακού λόγου», έγραψε την περασμένη Πέμπτη στο Twitter το «βαθύ λαρύγγι» της NSA και εξόριστος σήμερα στη Ρωσία Εντουαρντ Σνόουντεν. «Κατανοούμε την επιθυμία του μόνιμου αποκλεισμού του αυτή τη στιγμή. Ωστόσο, θα πρέπει να προκαλεί ανησυχία στους πάντες το γεγονός ότι εταιρείες όπως οι Facebook και Twitter κάνουν χρήση της ανεξέλεγκτης ισχύος τους προκειμένου να απομακρύνουν κάποιους ανθρώπους από τις πλατφόρμες τους, οι οποίες έχουν γίνει αναντικατάστατες για την έκφραση εκατομμυρίων – ειδικά όταν τα πολιτικά δεδομένα διευκολύνουν τέτοιου είδους αποφάσεις», ανέφερε επίσης η Κέιτ Ρουάν, δικηγόρος της Αμερικανικής Ενωσης Πολιτικών Ελευθεριών.

«Πάνω από όλα, η φίμωση του κ. Τραμπ αποτελεί ένα ξεκάθαρο μάθημα αναφορικά με το πού εδράζεται η εξουσία στην ψηφιακή κοινωνία μας – όχι μόνο στον σεβασμό του νόμου και τους ελέγχους και τις ισορροπίες εκ μέρους της κυβέρνησης, αλλά στη δυνατότητά του να στερείται η πρόσβαση στις πλατφόρμες οι οποίες καθορίζουν τον δημόσιο λόγο μας. Τα ονόματα του Τζακ Ντόρσεϊ και του Μαρκ Ζάκερμπεργκ (CEO των Twitter και Facebook αντιστοίχως) δεν έχουν εμφανιστεί ποτέ σε κάποιο ψηφοδέλτιο. Ομως, αμφότεροι διαθέτουν ένα είδος εξουσίας που κανείς εκλεγμένος αξιωματούχος επί της γης δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι έχει», σημειώνουν από την πλευρά τους οι «New York Times».

Οπως είναι προφανές, το επιτελείο του προέδρου δεν θα έχανε την ευκαιρία να εκμεταλλευτεί τη συζήτηση που έχει πυροδοτηθεί για να τον παρουσιάσει ως θύμα. «Ζούμε το “1984” του Οργουελ. Η ελευθερία του λόγου δεν υφίσταται πλέον στην Αμερική. Πέθανε με την εμφάνιση των κολοσσών της τεχνολογίας», έγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ τζούνιορ, οι λογαριασμοί του οποίου παραμένουν ενεργοί.

Η αντιπαράθεση έχει αναμφίβολα τεράστια σημασία και ξεπερνά τον Τραμπ και κάθε Τραμπ. Από την έκβασή της θα κριθεί, σε μεγάλο βαθμό, το μέλλον της επικοινωνίας, της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας στην εποχή μας.