Οι 10 καλύτερες ταινίες μιας δύσκολης χρονιάς

«Κατηγορώ!» (J’ accuse), Ρόμαν Πολάνσκι – 2 Ιανουαρίου

«Η αλήθεια είναι μια πολύ πιο σύνθετη και πολύ πιο επικίνδυνη έννοια απ’ όσο νομίζουμε (ή ενίοτε θέλουμε να νομίζουμε), μας λέει για μία ακόμη φορά, με μία ακόμη πανέμορφη ταινία, ο Ρόμαν Πολάνσκι. Και σε ένα μακρινό επίπεδο, δεν είναι και τόσο ακραίο να σκεφτείς ότι το ζήτημα της περίφημης υπόθεσης Ντρέιφους που εδώ αναπλάθει τον έχει ελκύσει σε προσωπική βάση, κρίνοντας από την ταλαιπωρία που ο ίδιος έχει υποστεί (και εξακολουθεί να υφίσταται) από τότε που κατηγορήθηκε για αποπλάνηση ανηλίκου στη δεκαετία του 1970 στην Αμερική. Ολοι τον έχουν “καταδικάσει” αλλά το φάσμα ολόκληρης της αλήθειας, κακά τα ψέματα, παραμένει κρυμμένο».

«1917», Σαμ Μέντες – 9 Ιανουαρίου

«Κινηματογραφικό επίτευγμα με την κυριολεκτική έννοια του όρου, η ταινία του Σαμ Μέντες δεν σε αφήνει ούτε δευτερόλεπτο σε ησυχία. Η αποστολή που αναλαμβάνουν δύο βρετανοί στρατιώτες (Ντιν Τσαρλς Τσάπμαν, Τζορτζ Μακέι) στη Γαλλία κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου πρέπει να είχε γίνει χθες, οπότε δεν υπάρχουν περιθώρια για κανενός είδους περιττολογία και φλυαρία. Πόσω δε μάλλον από τη στιγμή που ο Μέντες αποφάσισε να γυρίσει το “1917” μονοπλάνο, που δεν είναι ακριβώς ένα μονοπλάνο αλλά συρραφή μερικών – αν και ο διαχωρισμός γίνεται τόσο γλυκά και ανεπαίσθητα που δεν το καταλαβαίνεις καν».

«Μια κρυφή ζωή» (Α hidden life), Τέρενς Μάλικ – 13 Φεβρουαρίου

«Με δραματουργικό χρόνο την περίοδο 1939 – 1943 και με μια ιστορία που στηρίζεται σε πραγματικά γεγονότα, ο κορυφαίος αμερικανός σκηνοθέτης κινηματογραφεί τον Γολγοθά του αυστριακού αγρότη Φραντς Γιαγκερστάτερ (έκτακτος ο γερμανός ηθοποιός Αουγκούστ Ντιλ), ενός ανθρώπου αποφασισμένου να μην υποκύψει στις πιέσεις που θα τον αναγκάσουν να απαρνηθεί τα “πιστεύω” και την ιδεολογία του. Σύζυγος και πατέρας, ο Γιαγκερστάτερ αρνείται να πολεμήσει για τη Γερμανία όταν το ναζιστικό καθεστώς τον καλεί (πρόκειται για υπαρκτό πρόσωπο). Η ταινία είναι περισσότερο το εσωτερικό ταξίδι αυτού του πιστού και μυστηριώδους ανθρώπου που αρνείται να εξηγήσει ακόμα και τους λόγους για τους οποίους έχει πάρει τις αποφάσεις του».

«Απόστρατος», Ζαχαρίας Μαυροειδής – 20 Φεβρουαρίου

«Με αφορμή τη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον εγγόνο ενός αξιωματικού του Ελληνικού Στρατού (στην Κατοχή και τον Εμφύλιο), με έναν κομμουνιστή γείτονά του στην περιοχή του Παπάγου (Θανάσης Παπαγεωργίου), ο Ζ. Μαυροειδής συγκροτεί μια στέρεη ιστορία καλλιεργώντας τρυφερότητα, χιούμορ, κατανόηση και αναγνωρίσιμους, χυμώδεις χαρακτήρες. Αλλά και μια ταινία η οποία συγχρόνως τολμά να αντιμετωπίσει με φρέσκο βλέμμα, ακομπλεξάριστα και χωρίς ενοχές, μια μελανή περίοδο της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας».

«Το βαμμένο πουλί» (The painted bird), Βάτσλαβ Μαρχούλ – 5 Μαρτίου

«Αποστομωτική κινηματογραφική μεταφορά του ομότιτλου μυθιστορήματος του Γέρζι Κοζίνσκι που όταν κυκλοφόρησε το 1965 απαγορεύθηκε αμέσως στην Πολωνία. Μέσα από την προσπάθεια ενός αγοριού να επιβιώσει στο βάρβαρο, απάνθρωπο περιβάλλον της εκπνοής του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ο Κοζίνσκι κατηγορήθηκε ότι απεικόνισε άστοχα τη ζωή στην Ανατολική Ευρώπη εκείνης της περιόδου. Χρησιμοποιώντας μια σλάβικη εσπεράντο γλώσσα που δεν ανήκει σε καμία χώρα, ο Β. Μαρχούλ με ελάχιστους διαλόγους (για μια σχεδόν τρίωρη ταινία) στηρίχτηκε αποκλειστικά στην εικόνα και το αποτέλεσμα είναι ένας ασπρόμαυρος, μεγαλειώδης κινηματογράφος με πλάνα που κόβουν την ανάσα παραπέμποντας στο σινεμά του δημιουργού παλαιότερων εποχών».

«Το κόλπο του αιώνα» (El Robo Del Siglo), Αριέλ Γουινογκράδ – 9 Ιουλίου

«Αυτή η “μικρή” αλλά τόσο ευχάριστη ταινία που σου δίνει την εντύπωση ότι οι συντελεστές της τη γύρισαν απλώς για το κέφι τους λειτουργεί σχεδόν θεραπευτικά, ειδικά για τη δύσκολη εποχή μας. Η ώρα περνά χαλαρά, απαιτήσεις ιδιαίτερες δεν υπάρχουν, αλλά δεν λείπουν και οι εκπλήξεις που προσθέτουν στο όλο εγχείρημα μια πικάντικη γεύση, που μένει μαζί σου για πολύ αφότου η ταινία τελειώσει».

«6.5 Εκτός ελέγχου» (Metri Shesh Va Nim), Σαέντ Ρουσταγί – 20 Αυγούστου

«Η δεύτερη δημιουργία μεγάλου μήκους του Σαέντ Ρουσταγί είναι μια ταινία γυρισμένη με πάθος και πυγμή, την ώρα που το θέμα της με φόντο τη σύγχρονη Τεχεράνη ξεφεύγει από το στάδιο μιας απλής “αστυνομικής περιπέτειας”, και όχι πάντα διακριτικά, αγγίζει ένα σωρό σοβαρά θέματα: από την αλόγιστη γραφειοκρατία που εκ των πραγμάτων δυσκολεύει το έργο της αστυνομίας, μέχρι την κατάχρηση της αστυνομικής εξουσίας αλλά και τη θανατική ποινή που εξακολουθεί να ισχύει σε αυτή τη χώρα. Αν κανείς μπορεί να φανταστεί κάτι σαν μια “διασταύρωση” ταινιών του Ασγκάρ Φαραντί και του Μάικλ Μαν, αυτό θα μπορούσε να είναι η ταινία “6.5 Εκτός ελέγχου”».

«Εμείς οι δύο» (Deux), Φίλιπο Μενεγκέτι – 13 Αυγούστου

«Κάπου στη Γαλλία δυο γυναίκες περασμένης σχετικά ηλικίας (Μαρτέν Σεβαλιέ, Μπάρμπαρα Σούκοβα) προσπαθούν να ζήσουν την ερωτική σχέση που έχουν συνάψει μεταξύ τους. Και ο Φ. Μενεγκέτι, νέος ιταλός σκηνοθέτης με πολύ ταλέντο και βέβαιο κινηματογραφικό μέλλον, στήνει ευφυείς σκηνές που σου τσακίζουν την ψυχή με την ειλικρίνειά τους ή σε αφήνουν παγωμένο με την ακρίβειά τους. Χωρίς να κρίνει, λαμβάνει υπόψη του όλες τις πλευρές ενός πολύ σοβαρού ζητήματος και δημιουργεί μια ταινία που μιλά κατευθείαν στην καρδιά για την ουσιαστική έννοια της αγάπης».

«Ακαταμάχητος» (Irresistible), Τζον Στιούαρτ – 17 Σεπτεμβρίου

«Ενας πολιτικός σύμβουλος (Στιβ Καρέλ) που αναζητεί πιθανές λύσεις για την αναπτέρωση του κοιμισμένου κόμματος των Δημοκρατικών πλησιάζει έναν πρώην στρατιωτικό, νυν αγρότη (Κρις Κούπερ) και προσπαθεί να τον πείσει να μπει στη μάχη των επόμενων εκλογών για τη δημαρχία της πόλης του. Ο πρώην παρουσιαστής της τηλεόρασης Τζον Στιούαρτ έφτιαξε ακριβώς τον τύπο της αμερικανικής δραματικής κωμωδίας που μπορεί να κάνει τη διαφορά: σκεπτόμενη, άμεση, επίκαιρη, έξυπνη σε ατάκες και καταστάσεις και με μια εντελώς απρόβλεπτη σεναριακή τροπή προς το τέλος».

«Η φωλιά» (The nest), Σον Ντέρκιν – 22 Οκτωβρίου

«Ενα κάπως “λοξό” οικογενειακό δράμα που σε κάνει να νιώθεις άβολα καθ’ όλη τη διάρκειά του, ίσως επειδή κατά βάθος γνωρίζεις ότι τα πράγματα πολύ δύσκολα θα έχουν καλή εξέλιξη στη ζωή των ηρώων της ιστορίας στην οποία κεντρικός ήρωας είναι ένας βρετανός γιάπης που άφησε τη χώρα του για το κυνήγι του αμερικανικού ονείρου της ριγκανικής περιόδου και τώρα φιλοδοξεί να επιστρέψει στο θατσερικό Ηνωμένο Βασίλειο και να δουλέψει ξανά στις υπηρεσίες του παλιού αφεντικού του. Πολύ καλή στιγμή για τον Τζουντ Λο, που μπορεί με ευχέρεια να χειριστεί το διαβολικό και το αθώο ορισμένες φορές ταυτόχρονα».