Οι χρησμοί του ΓΑΠ και η «προοδευτική διακυβέρνηση»

Μια μόνο φράση είναι αρκετή για να ξεκινήσει συζήτηση στην ευρύτερη Κεντροαριστερά – και αυτή δεν είναι άλλη από την «προοδευτική διακυβέρνηση». Την ανέφερε πρώτη η Φώφη Γεννηματά στη Βουλή, κατά την συζήτηση του προϋπολογισμού. Την επανέλαβε λίγα λεπτά μετά ο Αλέξης Τσίπρας, αφήνοντας υπόνοιες για συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ και Κινήματος Αλλαγής. Σήμερα, την ίδια φράση διατυπώνει και ο Γιώργος Παπανδρέου σε τοπικό περιοδικό της Πάτρας: «Υπάρχει ανάγκη, πράγματι, για μια προοδευτική πρόταση διακυβέρνησης, ριζοσπαστικής, οραματικής αλλά και ρεαλιστικής, που να συμβάλει στη συγκρότηση μιας συμμαχίας προοδευτικών κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων», αναφέρει χαρακτηριστικά («Πατρινόραμα»).

Είναι σύμπτωση ή υπάρχει παρασκήνιο που δεν φαίνεται με την πρώτη; Η Φώφη Γεννηματά, η οποία από τον Σεπτέμβριο επικαλείται συχνά τον όρο «προοδευτική διακυβέρνηση», θέτει ως προϋπόθεση την αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών – προσδοκώντας, αργά ή γρήγορα, το Κίνημα Αλλαγής να αντικαταστήσει τον ΣΥΡΙΖΑ, λαμβάνοντας τη θέση του ως αντίπαλος πόλος της ΝΔ. Η στρατηγική που ακολουθεί η Χαριλάου Τρικούπη, ωστόσο, έχει ως θεμέλιο τη διαφοροποίηση του ΚΙΝΑΛ από τον ΣΥΡΙΖΑ. Επομένως η οποιαδήποτε επαφή, πέραν του ότι δεν αρέσει καθόλου στη βάση του κόμματος, δίνει επί της ουσίας σωσίβιο στην Κουμουνδούρου για τις εκλογές που έρχονται. «Ποιος τον κάλεσε;», αναρωτήθηκε επιτελικό στέλεχος αμέσως μετά την ομιλία του Τσίπρα, ο οποίος αξιοποίησε την αναφορά Γεννηματά. Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, η επιχείρηση προσέγγισης, επικοινωνιακή ή μη, έχει στόχο, εκτιμούν κεντροαριστερά στελέχη, τη δημιουργία κλίματος για την κάλπη της απλής αναλογικής.

Τι συμβαίνει, όμως, με τον Γιώργο Παπανδρέου; Ο πρώην πρωθυπουργός πολύ συχνά αναφέρεται στην ανασυγκρότηση του προοδευτικού χώρου. Ενίοτε, μάλιστα, με πιο προχωρημένη γλώσσα από αυτή που χρησιμοποιείται από την ηγεσία. Σ’ αυτή τη συνέντευξη, ωστόσο, ο Παπανδρέου αναφέρεται δηκτικά στα στελέχη επιρροής του που μετακόμισαν στον ΣΥΡΙΖΑ: «Δεν σεβάστηκαν», τονίζει, «ότι η παράταξη τα ετίμησε», επισημαίνοντας ότι «με τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε από το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού συστήματος η κρίση, “ωφέλησε” όσους επέλεξαν να οικοδομήσουν πολιτικές καριέρες».

ΧΑΜΗΛΟ ΠΡΟΦΙΛ. Μετά τη διαφοροποίηση του ίδιου και του Χάρη Καστανίδη στο νομοσχέδιο για τις πορείες, ο Παπανδρέου έχει επιλέξει να διατηρεί χαμηλό και υποστηρικτικό προφίλ, ειδικά σε όσα έχουν να κάνουν με την αυτονομία της παράταξης και τη σχέση της με τον ΣΥΡΙΖΑ. Πριν από λίγες μόλις μέρες, υποστήριξε τη Λίνα Μενδώνη για τους μακροχρόνιους δανεισμούς αρχαίων μνημείων, κερδίζοντας χειροκροτήματα από τα έδρανα της ΝΔ. Οπως τονίζουν όσοι τον γνωρίζουν, αλλά και όπως φαίνεται από τις δημόσιες παρεμβάσεις του, κύριο μέλημα του πρώην πρωθυπουργού είναι να «διορθώσει» την υστεροφημία του, «αποκαθιστώντας την αλήθεια» για τον τρόπο που η χώρα μπήκε στο Μνημόνιο, αλλά και για τις ευθύνες της διακυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή.

Το πραγματικό ερώτημα έγκειται στο αν οι «προγραμματικές συμφωνίες» για τις οποίες μιλάει, ως απαραίτητο σημείο της όποιας συνεργασίας, αφορούν τον σημερινό ΣΥΡΙΖΑ. Τόσο ο ίδιος, ωστόσο, όσο και τα στελέχη που έζησαν εκείνη την περίοδο κοντά του, φέρεται να μην έχουν ξεχάσει τους χειρισμούς της Κουμουνδούρου. Κι αυτό, από μόνο του, αποτελεί ένα «αγκάθι» που δύσκολα ξεπερνιέται ακόμα και σήμερα, παρότι ο Τσίπρας έχει ξεκινήσει να βάζει στο πεδίο κριτικής τον Καραμανλή.