Επιχείρηση «Θετική ατζέντα»

Το 2019 ήταν η χρονιά της εκλογικής επιτυχίας. Το 2020 ωστόσο εξελίχθηκε στη χρονιά των πολλαπλών κρίσεων. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη κλήθηκε να προσγειωθεί στη σκληρή πραγματικότητα της διαχείρισης ταυτόχρονων ανοιχτών μετώπων ίσως τόσο γρήγορα όσο κι εκείνες των μνημονιακών ετών – οι οποίες από την άλλη είχαν μόνο μια κρίση να αντιμετωπίσουν, αυτήν του χρέους. Κάπως έτσι το αισιόδοξο αφήγημα των μεταρρυθμίσεων που θα οδηγούσαν στους πολυπόθητους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης – πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η νίκη της ΝΔ στις τελευταίες κάλπες – μπήκε στην άκρη. Τώρα που το annus horribilis τελειώνει, όμως, οι κυβερνητικοί προσπαθούν να ξαναπιάσουν τη συγγραφή του από εκεί που την άφησαν.

Την Τρίτη θα συνεδριάσει για τελευταία φορά φέτος το Υπουργικό Συμβούλιο. Η ψηφιακή συνάντηση των μελών του παρ’ όλα αυτά δεν θα είναι τελετουργική. Στην ημερήσια διάταξή της βρίσκεται ο απολογισμός του χρόνου που φεύγει. Με άλλα λόγια, θα αξιολογηθεί κατά πόσο το καθένα από τα μέλη του υπήρξε συνεπές στην υλοποίηση των στόχων που τέθηκαν για το υπουργείο του μέσα στους περίφημους μπλε φακέλους προκειμένου να προσδιοριστούν οι επιδόσεις της κυβέρνησης ως σύνολο. Τα μπλε ντοσιέ του 2021 είναι παρεμπιπτόντως σχεδόν έτοιμα, λένε όσοι γνωρίζουν τις διεργασίες στα ενδότερα της κυβερνητικής έδρας.

Οι πρωτοβουλίες

Στο προηγούμενο Υπουργικό συζητήθηκαν εκτενώς μια σειρά από πρωτοβουλίες τις οποίες κυβερνητικά στελέχη κατατάσσουν στην κατηγορία των εμβληματικών τους δεσμεύσεων – όπως το νέο πλαίσιο για τις «Πρότυπες Προτάσεις» έργων, η Ψηφιακή Βίβλος και η Εθνική Στρατηγική Κυβερνοασφάλειας, καθώς και το τελικό σχέδιο αναπτυξιακής μετάβασης των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Οι επιλογές δεν ήταν τυχαίες. Ολες εντάσσονται στο πλάνο της ανάδειξης των κινήσεων που το Μαξίμου κρίνει ότι δύνανται να βελτιώσουν το επενδυτικό περιβάλλον και άρα να οδηγήσουν στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας – υπόσχεση που υπήρξε μια από τις κυριότερες του κυβερνώντος κόμματος ενώ εξελισσόταν η προεκλογική του καμπάνια, η οποία εστίαζε στην ανάδειξη των μεταρρυθμιστικών του προτάσεων.

Στο κλίμα αισιοδοξίας που αποπειράται να καλλιεργήσει η κυβέρνηση θα συμβάλλουν φυσικά κι οι πόροι από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης, πιστεύουν αρκετά μέλη της. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων, το 10% των εκταμιεύσεων αυτών θα φτάσει στα ελληνικά ταμεία μέσα στο 2021 – από τον Ιούνιο κι έπειτα.

Ο Πρωθυπουργός έχει ζητήσει από την Κοινοβουλευτική του Ομάδα να στηρίξει το σχέδιο της προβολής της θετικής ατζέντας ήδη από την τελευταία τηλεσυνεδρίασή τους. «Δεν υποτιμώ», είχε αναφέρει χαρακτηριστικά, «τη σημασία της πολιτικής αντιπαράθεσης, είναι συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας μας, προτιμώ όμως πάντα να εστιάζουμε σε αυτά τα οποία έχουμε κάνει, στην τήρηση των δεσμεύσεών μας και στα σχέδιά μας κυρίως για το τι θα κάνουμε την επόμενη μέρα». Μικρή ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: η ΚΟ συγκλήθηκε ψηφιακά τις ημέρες που η Πειραιώς εξέδιδε τη μία μετά την άλλη επιθετικές ανακοινώσεις με αφορμή το εξοχικό σπίτι που νοικιάζει ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Οι επενδύσεις

Στα SOS του προσχεδίου της κυβερνητικής απόπειρας για αλλαγή του κλίματος περιλαμβάνεται κι η επανεστίαση στο μητσοτακικό μάντρα της προσήλωσης στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Τις τελευταίες ημέρες ο ίδιος ο Πρωθυπουργός δεν έχει περιοριστεί στην υπενθύμιση των επενδύσεων που έχουν κλειδώσει, όπως το datacenter της Microsoft, το hub της Pfizer στη Θεσσαλονίκη ή το πιλοτικό πρόγραμμα έξυπνης κινητικότητας και ηλεκτροκίνητων οχημάτων της Volkswagen. Στο πρόγραμμά του εντάχθηκε για συμβολικούς αλλά και πρακτικούς λόγους μια παρέμβαση στο 22ο Διεθνές Συνέδριο Capital Link Invest in Greece, προκειμένου εκείνος προσωπικά να καλέσει τους επενδυτές «να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες που ανοίγονται στη χώρα μας» και τους εργαζόμενους από άλλες χώρες «να πάρουν την απόφαση να εργαστούν από την Ελλάδα». Καθώς και μια συμμετοχή στην τηλεδιάσκεψη μεταξύ της Enterprise Greece και της εταιρείας Next.e.GΟ, που ανακοινώθηκε η συνεργασία τους για την κατασκευή ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα.

Τα κεφάλαια του ελπιδοφόρου αφηγήματος που επιχειρούν να γράψουν, λοιπόν, στην κυβέρνηση – και φυσικά να πείσουν το εκλογικό σώμα να διαβάσει – είναι πέντε: φοροελαφρύνσεις, εμβόλια, ευρωπαϊκοί πόροι, επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις. Τα τρία υπήρξαν κρίσιμες – αν όχι οι πειστικότερες – παράγραφοι της ρητορικής που εξασφάλισε τελικά στη ΝΔ την επιστροφή στην εξουσία. Κι ως φαίνεται, εκτιμάται από πολλούς στο πρωθυπουργικό επιτελείο ότι μπορούν να της διασφαλίσουν την παραμονή της εκεί.

Πιθανότατα έχουν δίκιο στη θεωρία. Στην πράξη, βέβαια, είθισται στρατηγικές σαν την παραπάνω να αποδίδουν δημοσκοπικά ή εκλογικά μόνο όταν τα αποτελέσματά τους γίνουν απτά – όταν, δηλαδή, η ανάπτυξη έχει φτάσει στο πορτοφόλι του μέσου ψηφοφόρου.

Τα μόνιμα μέτρα

Υπό το πρίσμα – της επιστροφής στις ευοίωνες ειδήσεις – συντάχθηκε και το χειρόγραφο της ομιλίας του Μητσοτάκη στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό. Η έμφαση που εκείνος δίνει στην εκπομπή οπτιμιστικών μηνυμάτων αποτυπώθηκε στην απαρίθμηση των μέτρων που θα έχουν μόνιμο – τουλάχιστον το 2021 – χαρακτήρα, όπως η μείωση κατά 4% των ασφαλιστικών εισφορών ή η κατάργηση της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης, που θα ισχύσουν από την 1/1.

Ο Πρωθυπουργός την Τρίτη το απόγευμα αναφέρθηκε και στην επιχείρηση «Ελευθερία», στην επιχείρηση εμβολιασμού, η οποία – κατά τα λεγόμενά του – σηματοδοτεί την αρχή του τέλους. Η αντίστιξη μεταξύ της αβεβαιότητας μέσα στην οποία συντάχθηκε ο προϋπολογισμός του 2021 και της μεγαλύτερης υγειονομικής πρόκλησης που έχει αντιμετωπίσει ποτέ το ελληνικό κράτος επελέγη για έναν πολύ συγκεκριμένο λόγο: για να αναδείξει, όπως σημειώνουν οι συνεργάτες του, το κλείσιμο ενός κεφαλαίου και το άνοιγμα ενός νέου.

Ως μέρος του ευρύτερου κυβερνητικού σχεδίου με την κωδική ονομασία «Θετική ατζέντα» θα πρέπει να εκληφθεί και η δεύτερη φάση του επιτελικού κράτους. Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να πάει προς ψήφιση στη Βουλή – σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες – το δεύτερο τρίμηνο της νέας χρονιάς, κατά πάσα πιθανότητα μετά τα τέλη Μαρτίου. Η συνέχεια του πρώτου νόμου που ψήφισε η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα αφορά την παροχή περισσότερων αρμοδιοτήτων στην τοπική αυτοδιοίκηση – αρμοδιότητες που θα συνοδεύονται και από αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού των ΟΤΑ. Ο στόχος είναι απλός – αλλά και εξαιρετικά φιλόδοξος στο ελληνικό πλαίσιο -, να υπάρχει σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων σε όλες τις βαθμίδες του κράτους. Ή, όπως ο Πρωθυπουργός το έχει θέσει, «να είναι απολύτως ξεκάθαρο σε όλους τους βαθμούς λειτουργίας του κράτους ποιος κάνει τι και με ποιον τρόπο».