Μια κόρη, μια φίλη, ένα θύμα

«Ε, τι ωραία πόδια είναι αυτά!». Ετσι είχε αναφωνήσει, πριν από περίπου έναν χρόνο, ο Γιώργος Λιάγκας στο «Guess my age», το τηλεπαιχνίδι που παρουσίαζε τότε στον Αnt1. Οι παίκτες θα έπρεπε να μαντέψουν την ηλικία κάποιου ή κάποιας και η «κάποια» που έμπαινε εκείνη τη στιγμή στο πλατό ήταν μια όμορφη, αγέρωχη, νέα γυναίκα, 34 ετών, όπως μάθαμε στη συνέχεια μέσα από τη διαδικασία του παιχνιδιού, με εντυπωσιακά, όντως, πόδια. Ενα κορίτσι από αυτά που επιβεβαιώνουν ότι ο σωματότυπος των νέων Ελληνίδων έχει εξελιχθεί θεαματικά σε σχέση με τις παλαιότερες γενιές.

Ξαναβλέποντας σήμερα το συγκεκριμένο στιγμιότυπο ή τη συμμετοχή της ίδιας γυναίκας στο «Deal» του Χρήστου Φερεντίνου στον Alpha, δεν μπορώ να μη σκεφτώ αυτό που στο σχολείο, στο μάθημα των Αρχαίων, διδαχθήκαμε ως «τραγική ειρωνεία». Το να ξέρει δηλαδή ο θεατής κάτι ζοφερό για έναν επί σκηνής χαρακτήρα, το οποίο όμως ο ίδιος ο χαρακτήρας αγνοεί. Το κορίτσι με τα μακριά ξανθά μαλλιά και τα ωραία πόδια, το οποίο απολάμβανε τα λίγα λεπτά δημοσιότητας που, τότε, πίστευε ότι του αναλογούν, θα μας απασχολούσε στο άμεσο μέλλον, όχι πλέον για λίγα λεπτά και για έναν πολύ σκοτεινό λόγο.

Ηταν Τετάρτη 20 Μαΐου. Δύο εβδομάδες μετά την άρση του πρώτου lockdown, όταν όλοι προσπαθούσαμε να (ξανα)βρούμε τον βηματισμό μας στην κανονικότητα. Και ήταν μια είδηση, αν θυμάμαι καλά, η πρώτη από τις αρχές Μαρτίου, που, ενώ δεν είχε σχέση με τον Covid, μας καθήλωσε μπροστά στις οθόνες μας. «Επίθεση με βιτριόλι εναντίον 34χρονης στην Καλλιθέα». Αυτή η ανώνυμη αρχικά 34χρονη, με τα πίξελ στο πρόσωπο, ήταν το εντυπωσιακό κορίτσι στην εκπομπή του Λιάγκα, η παίκτρια που με το κέφι και το heel dancing της έκανε άνω – κάτω το στούντιο στο τηλεπαιχνίδι του Φερεντίνου.

Η Ιωάννα Παλιοσπύρου από το Λουτρό Αιτωλοακαρνανίας, κάτοικος Μοσχάτου, λογίστρια στο επάγγελμα. Από τις πρώτες κιόλας ώρες, οι φωτογραφίες της, αλιευμένες από το «πέλαγο» του Instagram, κατέκλυσαν το Διαδίκτυο και την τηλεόραση. Με την αναγκαιότητα του «μωσαϊκού» στο πρόσωπο που μπορεί να κρύβει χαρακτηριστικά αλλά, ενίοτε, αποκαλύπτει προθέσεις και αποτυπώνει υπαγορεύσεις.

Τα στιγμιότυπα που κυκλοφόρησαν και που έδειχναν τη χαρά της ζωής έτσι όπως, τουλάχιστον, αποκωδικοποιείται στην εποχή μας, οι ανέμελες στιγμές από τα ταξίδια της Ιωάννας στο Ντουμπάι, στο Παρίσι, στην Ισλανδία, οι φωτογραφίες από τις διακοπές και τις εξόδους της έμοιαζαν να συγκροτούν ένα αφήγημα που, ούτως ή άλλως, δεν ήταν παρά η ινσταγκραμική εκδοχή της πραγματικής ζωής της. Πλέον όμως δεν υφίστατο ούτε αυτή. Η πραγματικότητα ήταν μια γυναίκα σε ένα κρεβάτι στο Θριάσιο Νοσοκομείο, με παραμορφωμένο το 70% του προσώπου και του σώματός της, που υποβαλλόταν σε συνεχείς και εξαιρετικά επώδυνες επεμβάσεις (συνειδητή επιλογή να μην αναφερθούν εδώ οι λεπτομέρειες αυτών των χειρουργείων), να αντέξει αφόρητους πόνους, να διαχειριστεί την εικόνα της στον καθρέφτη, κάτι από το οποίο δεν θα μπορεί να ξεφύγει σε όλο το υπόλοιπο της ζωής της. Εκείνες τις ημέρες, μέσα στη συνθήκη της εποχής μας όπου η είδηση είναι η εικόνα, έπαιζε και ξαναέπαιζε το λίγων δευτερολέπτων βίντεο από την κάμερα ασφαλείας που τη δείχνει να βγαίνει από το αυτοκίνητό της – με τα καινούργια, ανοιξιάτικα ψηλοτάκουνά της – και να κατευθύνεται ανέμελα προς την είσοδο του κτιρίου όπου έγινε η επίθεση. Ντοκουμέντο για την ειδησεογραφία και την έρευνα, αλλά πόσο οδυνηρό να βλέπει σε λούπα αυτή την οριακή στιγμή, πριν «παραμορφωθεί» η ζωή της, η ίδια η πρώην ανέμελη γυναίκα;

Οταν συνελήφθη η φερόμενη ως δράστις, η Ιωάννα Παλιοσπύρου «είδε» (με τη μειωμένη, πλέον, όρασή της) ασήμαντα γεγονότα της ζωής της, στιχομυθίες που εξαντλούνταν σε λίγες λέξεις να διογκώνονται, να γίνονται αφήγημα, πρωτοσέλιδο σε κουτσομπολίστικα έντυπα, να τροφοδοτούν συζητήσεις σε πάνελ. Και πάλι, όμως, η πραγματικότητα ήταν άλλη. Μια απάνθρωπη τιμωρία, έξω από τις γραμμές του σύγχρονου πολιτισμού μας, για ένα έγκλημα που, όπως δείχνουν τα στοιχεία, δεν έγινε ποτέ. Η Ιωάννα όμως είναι ένα κορίτσι που της άρεσαν τα ψηλά τακούνια και το Instagram. Δεν έχει κάποιου είδους – κοινωνική, πολιτική ή κομματική – «ομπρέλα». Και, απ’ ό,τι φαίνεται, η κακοποίηση γυναίκας από γυναίκα δεν ευαισθητοποιεί άμεσα τις συνειδήσεις που, πολύ ορθώς, καταγγέλλουν τις γυναικοκτονίες.

Πριν από λίγες ημέρες, η Ιωάννα Παλιοσπύρου έκανε μια δήλωση με αφορμή την υπερασπιστική γραμμή της άλλης πλευράς, ζητώντας συγγνώμη από τους γιατρούς αφού παραβαίνει τις συνεχείς συστάσεις τους να μην επιβαρύνει με αρνητικά συναισθήματα την υγεία και τα τραύματά της με τα οποία παλεύει καθημερινά. Το κάνει όμως «…γιατί, τελικά, η υπόθεση αυτή ξεκινά, φυσικά, από εμένα, αλλά τελειώνει, είτε αρέσει σε κάποιους είτε όχι, στο κάθε σπίτι της κοινωνίας μας όπου υπάρχει μια νέα κοπέλα, μια κόρη, μια εγγονή, μια σύζυγος, μια φίλη, ένα θύμα επίθεσης που δεν νιώθει δικαίωση». Και ίσως θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε κι εμείς ότι οι «34χρονες» της ειδησεογραφίας δεν υπάρχουν μόνο σε σχέση με την τραγική επικαιρότητά τους. Εχουν υπάρξει και 24χρονες και 14χρονες, υπάρχει πίσω τους ένα «πριν» και, στην προκειμένη περίπτωση, ένα πολύ οδυνηρό «μετά».