ΚόσμοςΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Βασικές έννοιες της «παγιδευμένης» κοσμικότητας θυμίζει ο φιλόσοφος Ρεζίς Ντεμπρέ

Βασικές έννοιες της «παγιδευμένης» κοσμικότητας θυμίζει ο φιλόσοφος Ρεζίς Ντεμπρέ

O γάλλος φιλόσοφος Ρεζίς Ντεμπρέ, ο αλλοτινός σύντροφος του Τσε και σύμβουλος του Φιντέλ Κάστρο

3 λεπτά

«Κοσμική Γαλλία»: αυτός είναι ο τίτλος του δοκιμίου που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη Γαλλία, στο πλαίσιο της συλλογής «Tracts» των εκδόσεων Gallimard, ο γάλλος φιλόσοφος Ρεζίς Ντεμπρέ, ο αλλοτινός σύντροφος του Τσε και σύμβουλος του Φιντέλ Κάστρο. Θέλησε, καθώς λέει, να «θυμίσει μερικές βασικές έννοιες» γύρω από την κοσμικότητα, η οποία «έχει παγιδευτεί» επί του παρόντος σε ένα τεταμένο κλίμα στη Γαλλία, με φόντο τις αλλεπάλληλες ισλαμιστικές επιθέσεις, αλλά και το νομοσχέδιο κατά του ισλαμικού «αυτονομισμού» που προωθεί η κυβέρνηση Μακρόν. Tο αποφάσισε υπό το κράτος ενός «διπλού σοκ», καταρχήν της φριχτής δολοφονίας του 47χρονου καθηγητή Σαμουέλ Πατί από έναν νεαρό τσετσένο τζιχαντιστή και του «κατακλυσμού από αναλήθειες» που αυτή πυροδότησε, και ταυτόχρονα, της ανάγνωσης ενός «θαυμαστού, προκλητικού μικρού βιβλίου του Μπερνάρ Μαρίς, ενός άλλου δολοφονημένου, με τίτλο “Και αν αγαπούσαμε τη Γαλλία;”». Στον φίλο του Μπερνάρ Μαρίς, τον γάλλο οικονομολόγο και δημοσιογράφο που δολοφονήθηκε μαζί με τόσους άλλους στην τζιχαντιστική επίθεση κατά του «Charlie Hebdo», τον Ιανουάριο του 2015, αφιερώνει ο Ντεμπρέ και την «Κοσμική Γαλλία».

Σε ποιες «αναλήθειες» όμως αναφέρεται; «Δεν είναι ακριβές πως η ελευθερία της έκφρασης είναι στη Γαλλία απόλυτη και άνευ όρων, ποτέ δεν υπήρξε· δεν είναι ακριβές πως δεν υπάρχει πλέον αδίκημα ιεροσυλίας, υπάρχει ολοένα και περισσότερο, απλώς η ιεροσυλία έχει αναβαφτιστεί προσβολή, εξύβριση ή ύβρις. Δεν είναι ακριβές πως όλες οι εικόνες, ακόμα και όλες οι καρικατούρες, επιτρέπονται στον δημόσιο χώρο. Υπάρχουν ολοένα και περισσότερες απαγορεύσεις», λέει στη γαλλική «Libération». Ο όρος «κοσμικότητα», θυμίζει ο Ρεζίς Ντεμπρέ, δεν υπάρχει στον θεμελιώδη νόμο του 1905, με τον οποίο διαχωρίστηκε η Εκκλησία από το γαλλικό Κράτος:

 

«Μάλλον κακώς φτιάξαμε από το επίθετο “κοσμικός” ένα ουσιαστικό, μία φιλοσοφική αφηρημένη έννοια και πασπαρτού. Εξού και οι ατελείωτες διαφωνίες για τον ορισμό της». Για τον ίδιο, «ο περιορισμός της ρεπουμπλικανικής ελευθερίας στην ελευθερία της βλασφημίας» είναι ένα «σφάλμα ουσίας. Η κοσμικότητα είναι αντικληρική, αλλά δεν ήταν ποτέ ένας αθεϊσμός. Είναι ο Θεός στον οίκο του, και το Κράτος στον δικό του. Ενας Πρόεδρος κοσμικός και ρεπουμπλικανός δεν έχει χρέος να πάρει θέση ούτε υπέρ ενός αντιθρησκευτικού δημοσιεύματος ούτε κατά. Το περιεχόμενο δεν τον αφορά. Χρέος έχει μόνο να υπερασπιστεί την ελευθερία του καθενός να πιστεύει ή να μην πιστεύει. Αν δώσεις την εντύπωση πως το να είσαι κοσμικός σημαίνει σε τελική ανάλυση ότι μπορείς να προσβάλλεις το τάδε ή το δείνα δόγμα, δίνεις στην κοσμικότητα ένα νόημα που ποτέ δεν είχε, με το επιπλέον μειονέκτημα ότι θίγεις τα τέσσερα πέμπτα της ανθρωπότητας».

 

Παρά τον ιδιαίτερα εθνοκεντρικό οικουμενισμό της Γαλλίας, σημειώνει ο Ρεζίς Ντεμπρέ, οι Γάλλοι είναι όλο και πιο μόνοι στον κόσμο. Οχι βέβαια διότι μόνο αυτοί σφάλλουν. «Ομως πρέπει να σημειώσουμε τη δυναμική επιστροφή του θρησκευτικού σε όλες τις ηπείρους. Ξεκινήσαμε με βάση την ιδέα ότι όσο πιο πολλά σχολεία ανοίγαμε τόσο πιο πολλές εκκλησίες και ναούς θα κλείναμε. Αλλά δεν έγιναν έτσι τα πράγματα. Πρέπει να καταλάβουμε γιατί υπάρχουν ναοί, εκκλησίες, συναγωγές και τεμένη. Για αυτό είχα ζητήσει να διδάσκονται οι θρησκευτικές αξίες στο σχολείο παράλληλα με την κοσμικότητα. Αν συνεχίσουμε να κάνουμε το ένα χωρίς το άλλο, αφήνουμε το θρησκευτικό στα χέρια των κληρικών και καταλήγουμε να μιλάμε για κοσμικότητα χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη τους πιθανούς αντιπάλους της. Είναι αυτό που αποκαλώ μια θεατρική κοσμικότητα, φτιαγμένη για τη σκηνή, που αρνείται να κατέβει στην αίθουσα». Ο γνωστός γάλλος φιλόσοφος συμφωνεί, η κοσμικότητα ήταν πάντα μία ιδεολογική μάχη. «Αλλά δεν είναι πόλεμος», λέει. «Στόχος της πρέπει να είναι να ειρηνεύσει, να ενώσει».

Επόμενο άρθρο

Google news

Ακολουθήστε tanea.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.

Σχετικά άρθρα

Τα Νεότερα

  1. Λέσβος: Οι βροχές αποκάλυψαν νέους θησαυρούς του Απολιθωμένου Δάσους
  2. Άιζενκοτ: «Ο Νετανιάχου δεν μπορεί να παραμείνει στην εξουσία ούτε για ένα λεπτό ακόμα»
  3. Μεξικό: Πέθανε σε ηλικία 80 ετών ο βαρόνος των ναρκωτικών Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο

Πιο Σχολιασμένα

Πιο Διαβασμένα

Cookies