Στατίνες και πρόληψη του καρκίνου παχέος εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί τον τρίτο σε συχνότητα καρκίνο και στα δύο φύλα και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Η πιθανότητα ενός ατόμου να αναπτύξει καρκίνο του παχέος εντέρου στη διάρκεια της ζωής του είναι 5-6% και οι περισσότεροι ασθενείς διαγιγνώσκονται σε ηλικία μεγαλύτερη των 60 ετών. Τα πιο συνήθη συμπτώματα της νόσου είναι αίμα στα κόπρανα, η αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, κοιλιακό άλγος, κόπωση και απώλεια βάρους.

Υπάρχουν πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα όσον αφορά στη θεραπεία, όμως βασικό όπλο στη μάχη για την αντιμετώπιση της νόσου είναι η πρόληψη. Βασικοί παράγοντες πρόληψης είναι η αποφυγή της παχυσαρκίας, η διακοπή του καπνίσματος, η άσκηση και η ισορροπημένη μεσογειακή διατροφή. Επιπλέον, ο τακτικός ενδοσκοπικός έλεγχος του παχέος εντέρου και η αφαίρεση των πολυπόδων μπορεί να προλάβει την ανάπτυξη καρκίνου, καθώς τις περισότερες φορές αναπτύσσεται σε έδαφος προϋπάρχοντος πολύποδα. Ολα τα άτομα από την ηλικία των 50 ετών πρέπει να υποβάλλονται σε τακτικό έλεγχο με κολονοσκόπηση υπό την καθοδήγηση του θεράποντος γαστρεντερολόγου.

Οι ασθενείς με φλεγμονώδη νόσο του εντέρου έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και σ’ αυτούς τους ασθενείς έχουν μελετηθεί διάφοροι παράγοντες που πιθανόν να μειώνουν τον κίνδυνο, όπως είναι η ασπιρίνη και τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη. Σε μία πρόσφατη μετα-ανάλυση μελετών που παρουσιάσθηκε προσφάτως στο Παγκόσμιο Ετήσιο Συνέδριο Γαστρεντερολογίας στις ΗΠΑ, δημοσιεύτηκαν τα αποτελέσματα που αφορούν στη χορήγηση στατίνης στην πρόληψη της νόσου. Οι στατίνες είναι από τα πιο ευρέως συνταγογραφούμενα φάρμακα παγκοσμίως, καθώς χρησιμοποιούνται κυρίως στην αντιμετώπιση της υπερλιπιδαιμίας, όμως έχουν μελετηθεί στην πρόληψη αρκετών κακοήθων νοσημάτων. Η συγκεκριμένη μελέτη συμπεριέλαβε αναδρομικά δεδομένα από πολύ μεγάλο αριθμό ασθενών, αρκετοί από τους οποίους είχαν και προϋπάρχουσα φλεγμονώδη νόσο του εντέρου. Διαπιστώθηκε ότι στους ασθενείς αυτούς, που βρίσκονται και σε μεγαλύτερο κίνδυνο, η χρήση στατίνης μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου κατά 60%, ενώ στους υπόλοιπους ασθενείς κατά 20%.

Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα οι ερευνητές τονίζουν οτι χρειάζονται επιπλεόν μελέτες προκειμένου να καθοριστεί το όφελος από τη χορήγηση στατινών στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και η πιθανή καθιέρωσή τους ιδιαίτερα σε ασθενείς υψηλού ρίσκου.

Ο Θάνος Δημόπουλος είναι καθηγητής Θεραπευτικής Αιματολογίας – Ογκολογίας, πρύτανης του ΕΚΠΑ