Νέα πολιτικά μοτέρ στην οικονομία

Στην ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία, ένα καινούργιο μοντέλο είναι υπό διαμόρφωση, με νέες προτεραιότητες για τις επενδύσεις, τον τρόπο παραγωγής και τις θέσεις απασχόλησης. Στην καρδιά αυτής της αναδιάρθρωσης των οικονομιών, βρίσκεται μία ακόμη μεγάλη αλλαγή, η οποία είναι καθαρά πολιτική, λειτουργεί σαν το βασικό μοτέρ των εξελίξεων και επιταχύνει τη μετάβαση στο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο της νέας δεκαετίας. Είναι, πρώτον, ο αναβαθμισμένος ρόλος τον οποίο θα έχει έτσι κι αλλιώς σε αυτή τη διαδικασία ανάκαμψης το (υπερεθνικό) οιονεί κράτος των Βρυξελλών και δεύτερον, ο αναθεωρημένος ρόλος που καλείται να έχει ταυτόχρονα, σε επιτελικό επίπεδο, το (εθνικό) κράτος της κάθε χώρας – μέλους της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Πολύ χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της ανακατανομής και της ανανέωσης των ρόλων, αποτελούν η ανάληψη της πολιτικής ευθύνης και η διαχείριση του εμβολίου και του εμβολιασμού των ευρωπαίων πολιτών από το κεντρικό σύστημα, τις Βρυξέλλες, καθώς και το νεοσυσταθέν επίσης Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο θα κατευθύνει από τις Βρυξέλλες πολλές εκατοντάδες δισεκατομμυρίων ευρώ στις οικονομίες των κρατών – μελών, για να σταθούν μετά από την κρίση στα πόδια τους και να περάσουν με επιτυχία στο νέο διαφοροποιημένο διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Πρόκειται για ένα φρέσκο «σχέδιο Μάρσαλ», που εκπονήθηκε αυτή τη φορά από τους ίδιους τους Ευρωπαίους και είναι εξίσου σημαντικό για την οικονομική ανασυγκρότηση της Γηραιάς Ηπείρου, εν μέσω της παγκοσμιοποίησης και μετά από δύο πολύ άγριες κρίσεις. Την κρίση του ευρώ και των φτωχότερων οικονομιών του Νότου και την οδυνηρότερη φέτος κρίση της πανδημίας. Πρόκειται για μία μεγάλη πολιτική παρέμβαση δημοσιονομικού χαρακτήρα, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, η οποία δεν μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς τα σχέδια εφαρμογής σε επίπεδο χωρών – μελών, από τα εθνικά κράτη. Είναι σε κάθε περίπτωση η επαναφορά του εποικοδομητικού ρόλου του κράτους στην ιστορική εξέλιξη.

Στις Βρυξέλλες διαμορφώνονται τούτη την ώρα οι κανόνες, οι προτεραιότητες, τα χρονοδιαγράμματα και οι στόχοι, σχετικά με τη μετάβαση των οικονομιών στη νέα εποχή. Τώρα λαμβάνονται οι αποφάσεις για το πού αναλυτικότερα θα κατευθυνθούν οι πόροι αυτοί, σε ποιους τομείς θα δοθούν τα χρήματα για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Πώς θα συνδυαστούν με την αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων, για τα νέα έργα υποδομών, για τις κολοσσιαίες αλλαγές που επιβάλλει στην ενέργεια, τις κατασκευές και τις μεταφορές, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας. Πώς επίσης θα αξιολογηθούν οι εθνικές προτάσεις κάθε χώρας, πώς θα επιδοτηθούν οι επενδύσεις στην καινοτομία και στην ψηφιακή οικονομία, αλλά και πώς θα ενισχυθούν άμεσα και αποφασιστικά από τις κυβερνήσεις τα δημόσια συστήματα υγείας, πολύ κρίσιμη παράμετρος, για να μην ξαναζήσουμε δραματικές καταρρεύσεις που πλήττουν το αίσθημα ασφάλειας των πολιτών και απαξιώνουν τα κράτη. Ολα αυτά, σε συνεργασία με τα εθνικά κέντρα των αποφάσεων, τα οποία συντεταγμένα θα ακολουθήσουν τις κατευθύνσεις των Βρυξελλών, για να απορροφήσουν τα υψηλά κονδύλια, να δημιουργήσουν νέες δουλειές και θέσεις απασχόλησης, να επιτύχουν την ανάκαμψη και ανάπτυξη των οικονομιών τους, σε πιο μακροπρόθεσμη και υγιή βάση.