Τα μυστικά του Ταμείου Ανάκαμψης

«Τις μισές φορές μισώ τους Μαύρους Κύκνους, τις άλλες μισές τους λατρεύω», σημειώνει ο Nassim Nichola Taleb στο περίφημο βιβλίο του (σελ. 431, εκδ. Φερενίκη). Αν η επίθεση του Covid-19 είναι αυτός ακριβώς ο «αντίκτυπος του εξαιρετικά απρόβλεπτου», το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να γίνει ο «Λευκός Ιππότης» που χρειάζεται η ελληνική οικονομία για να ξεπεράσει το σερί απανωτών κρίσεων: διεθνούς τραπεζικής αξιοπιστίας το 2009-10, πτώχευσης δημόσιου χρέους το 2011-12, ανάκτησης δημοσιονομικής ισορροπίας το 2012-13, πολιτικής κατάρρευσης το 2015 και υφεσιακής υπερφορολόγησης το 2016-18. Ο ρηνανικός συμβιβασμός που φαίνεται να έχει επιτύχει η Ανγκελα Μέρκελ μπορεί να δουλέψει: τα «κακά παιδιά» της ευρωπαϊκής (εσπευσμένης) διεύρυνσης προς Ανατολάς θα περιμένουν τις κυρώσεις «τους» σε ευθετότερο χρόνο κι εμείς οι υπόλοιποι θα δοκιμάσουμε να πετύχουμε «δύο τρυγόνια»: να σβήσουμε την πανδημική ύφεση και να κρατήσουμε την Ευρώπη στην πρωτοπορία των Μεγάλων.

Με 32 δισεκατομμύρια στο «πουγκί» της  Ελλάδας (τα 19,5 άνευ επιστροφής) η Επόμενη Μέρα της πανδημίας μπορεί να καταστεί τόσο επιτυχής ώστε να αναπολούμε με ηρεμία τις καταστροφές (ανθρώπινες, περιουσιακές, εισοδηματικές, ψυχολογικές) οι οποίες θα έχουν πληγώσει το κοινωνικό σώμα μέχρις ότου εμβολιαστεί με ασφάλεια.

Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι απλό: πρέπει να διπλασιάσουμε τα κεφάλαια που θα κινητοποιήσει το Ταμείο Ανάκαμψης. Αυτοί που γνωρίζουν απ’ αυτά, λένε ότι το καλύτερο παίγνιο για να διπλασιάσεις τα λεφτά σου είναι η ρουλέτα. Το σημειώνω προς χρήσιν όσων έκαναν καριέρα φωνάζοντας «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο». Αν και είμαι σίγουρος ότι πολλοί από εμάς το βροντοφωνάξαμε στα νιάτα μας, λίγοι στάθηκαν τυχεροί, στα εβδομήντα χρόνια της Συμμαχίας, να πιάσουν βιλα(έτι) και να παραφυλάν μήπως καβατζάρει το Σούνιο ο Εκτος Στόλος.

Στα σαράντα χρόνια που φιλοκαλούμεν μετ’ ευτελείας την ευρωπαϊκή μας «ταυτότητα», παρόμοια τριπλή ευκαιρία, δεν βρέθηκε στον δρόμο μας. Εξηγούμαι. Πρώτη: η Ελλάδα έχει ρυθμισμένο ενδοεταιρικώς τα 2/3 του χρέους της. Δεύτερη: επί μια δεκαετία (και κάτι) θα έχουμε εξασφαλισμένα κεφάλαια συγχρηματοδότησης άνω των 70 δισ. Τρίτη: το διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον δεν υπήρξε ποτέ τόσο ζωηρό. Ο δρόμος για να περάσει η χώρα σε ανώτερη ταχύτητα και να κατακτήσει μια αξιοπρεπή θέση μεταξύ των έξυπνων κρατών, που κερδίζουν (αντί να χάνουν…) από τη ραγδαία τεχνολογική φάση της παγκοσμιοποίησης, είναι ανοικτός μπροστά μας.

Υπάρχουν όμως και προϋποθέσεις. Η εξής μία: να αγαπήσουμε τις μεταρρυθμίσεις. Η έξοδος από τον τρόμο του Covid-19 πρέπει να γίνει συντεταγμένα και χωρίς μικροπολιτικές προστριβές. Εχουμε δύο καλά παραδείγματα. Πρώτον, το τουριστικό προϊόν πέτυχε μέσα σε δέκα χρόνια να μεγαλώσει και να βελτιωθεί με αποτέλεσμα να συμμετέχει το 2019 κατά 13% στο ΑΕΠ (από 4,3% το 2010). Θα κάνει εντυπωσιακή ρελάνς μόλις βγούμε από την πανδημία. Δεύτερο και αθόρυβο: ο κόσμος των νεοφυών και τεχνοφρίκ επιχειρηματιών αξίζει σχεδόν 3,5 δισεκατομμύρια, από το τίποτε. Αν αποκωδικοποιήσουμε έξυπνα τα μυστικά του Ταμείου Ανάκαμψης (όπως διαβεβαιώνουν ότι το κάνουμε τα ανώτατα στελέχη της Κομισιόν Declan Costello και Céline Gauer) και τις κατευθύνσεις του πολυετούς προϋπολογισμού, θα σπάσουμε τον κώδικα της διπλής έλικας του παραγωγικού DNA το οποίο σίγουρα διαθέτουμε αλλά τόσο ελαφρά τη καρδία ανταλλάσσουμε για μια θεσούλα στο απέραντο Δημόσιο.

Ο Μπάμπης Παπαδημητρίου είναι δημοσιογράφος και βουλευτής (ΝΔ)