Οι δικαστές, η πανδημία, το Σύνταγμα

Με την πανδημία που ενέσκηψε πάρθηκαν περιοριστικά μέτρα (lockdown) ως προς τη μετακίνηση των πολιτών, το κλείσιμο των καταστημάτων κ.τ.λ., τα οποία – τουλάχιστον στο δεύτερο κύμα της πανδημίας – δεν τηρήθηκαν από τους πολίτες, αλλά και από την Εκκλησία (δοξολογία στον Αγ. Δημήτριο Θεσσαλονίκης, χωρίς μάσκες με θεία κοινωνία, ένας νεκρός μητροπολίτης εκ των συμμετασχόντων), με αποτέλεσμα να εμφανιστούν σοβαρά προβλήματα στα κρούσματα, στους θανάτους νοσούντων και εν γένει στο ΕΣΥ. Είναι όμως Νοέμβριος και εορτάζεται η επέτειος του Πολυτεχνείου (ως συνήθως: συγκέντρωση και πορεία στην αμερικανική πρεσβεία). Οπως ήταν επακόλουθο η κυβέρνηση ζήτησε τη συναίνεση των κομμάτων, ώστε να επικρατήσει ένας διαφορετικός τρόπος εορτασμού. Αφού όμως δεν φάνηκε ότι αυτό επιτυγχάνεται, επέκτεινε την απαγόρευση και στον εορτασμό: απαγορεύθηκαν οι συναθροίσεις (που έτσι κι αλλιώς είχαν όριο τα τέσσερα άτομα) και η πορεία.

Μεταξύ όλων αυτών που εκφράστηκαν αρνητικά για την απαγόρευση και τη συνταγματικότητά της (και αντίθετα από αυτούς που έκριναν λογικά τα μέτρα και συμβατά με το πρόβλημα της αντιμετώπισης της πανδημίας, άρα συνταγματικά) ήταν και το ΔΣ της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων. Η τοποθέτησή της ήταν πως πρόκειται για αντισυνταγματική ρύθμιση και πρέπει να ανακληθεί. Επ’ αυτής.

1) Προϋπόθεση να γίνει κάποιος Δικαστικός Λειτουργός είναι να έχει σπουδάσει νομικά. Στις Νομικές Σχολές διδάσκεται Συνταγματικό Δίκαιο. Αρα το γνωρίζουν και οπωσδήποτε μπορούν να κατανοήσουν τι ακριβώς ορίζει, όπως άλλωστε κάθε νόμος. 2)Επίσης ως μέλη της κοινωνίας πρέπει να μπορούν να συλλάβουν τα προβλήματα που ανακύπτουν στην κοινωνία, άρα να συλλάβουν τα προβλήματα που προκαλεί η πανδημία. 3) Επίσης πρέπει να μπορούν να καταλάβουν τα όσα διαβάζουν (όχι βέβαια στο Διαδίκτυο «ρηχό ή βαθύ») για τον τρόπο μετάδοσης, την επικινδυνότητά του κ.τ.λ. Ισως μάλιστα να έχει περάσει από τον νου τους ότι διάφορες συγκεντρώσεις μεγάλου πλήθους κόσμου μπορεί να συντέλεσαν στην, έτι περαιτέρω, έξαρση της πανδημίας. Τέλος 4) έχουν διδαχθεί, και ίσως εφαρμόσει, τη βασική αρχή, ότι η απόφαση που θα εκδώσουν θα πρέπει να είναι συμβατή με τον νόμο, τα όσα προκύπτουν από τη δικογραφία και, κυρίως, τη λογική.

Πώς λοιπόν εξέδωσαν αυτή την απόφαση περί της αντισυνταγματικότητας; Τι δεν σκέφθηκαν ορθά; Πολύ περισσότερο, όταν λίγες ημέρες πριν είχαν ζητήσει από τον υπουργό Δικαιοσύνης να διακόψει τη λειτουργία των δικαστηρίων Θεσσαλονίκης και Λάρισας για να αποφευχθεί η διασπορά της Covid-19. Θυμάμαι πως μετά τη συνάντηση του ΔΣ με τον υπουργό Δικαιοσύνης εξέδωσαν ανακοίνωση όπου εξέθεσαν τις απόψεις τους για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και είχαν «διατρανώσει» την αντίθεσή τους στη ρύθμιση της σύστασης ειδικών τμημάτων των δικαστηρίων για την ταχύτατη περαίωση των διαφορών που ανέκυπταν επί υποθέσεων μεγάλων επενδύσεων!

Προσωπικά βλέπω ότι στα παραπάνω υπάρχουν τεράστιες αντιφάσεις, τέτοιες που ορισμένοι θα σκεφθούν πως φροντίζουν για την προσωπική τους εξασφάλιση (:λιγότερη εργασία, προσωπική ασφάλεια), έχοντας σε κάποιον βαθμό κατανοήσει τα προβλήματα που προκαλεί ο ιός της πανδημίας, αλλά αρνούνται να κάνουν αυτό που πρέπει – όχι τώρα αλλά ανέκαθεν – για το πρόβλημα της επιτάχυνσης της απονομής της δικαιοσύνης και, ίσως, φοβούνται αυτό που είπε σε συνέντευξη ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και πρώην πρόεδρος του ΣτΕ κ. Π. Πικραμμένος, ότι η λύση για την επιτάχυνση είναι η αλλαγή του τρόπου επιθεώρησης των δικαστηρίων (ο παρών τρόπος επιθεώρησης της Δικαιοσύνης κρίνει τους πάντες ως άριστους και προάγονται, σχεδόν άπαντες, με βάση τη σειρά στην επετηρίδα εισαγωγής στο Δικαστικό Σώμα).

Ως κατακλείδα. Η πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, όταν της κατατέθηκε προσφυγή κόμματος για την κήρυξη αντισυνταγματικότητας της απαγόρευσης της συγκέντρωσης και της πορείας, αρνήθηκε να χορηγήσει προσωρινή αναστολή. Κάτι σημαίνει αυτό, αν το αντιλαμβάνονται.