ΕΚΤ: ενισχύει με €500 δισ. το εμβόλιο της ρευστότητας

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποφάσισε να αυξήσει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων κατά 500 δισ., από τα 1,35 τρισ. στα 1,85 τρισ. ευρώ, και προχωρά ταυτόχρονα σε νέο γύρο χορήγησης χαμηλότοκων δανείων προς τις εμπορικές τράπεζες (TLTRO). Πρόκειται για «εμβόλιο» που κάνει η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ και τα υπόλοιπα μέλη της κεντρικής τράπεζας στην οικονομία της ευρωζώνης, με στόχο να παρασχεθεί βοήθεια σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τις ίδιες τις κυβερνήσεις των χωρών της ευρωζώνης που έχουν δεχτεί πλήγμα από το νέο κύμα της πανδημίας.

Επίσης η ΕΚΤ διατήρησε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα τα επιτόκια δανεισμού σε ευρώ, ενώ υποσχέθηκε ότι τα επιτόκια αυτά «θα παραμείνουν στα τρέχοντα ή σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα» μέχρι ο πληθωρισμός να φτάσει σε επίπεδα λίγο κάτω από τον στόχο του 2%. Αναφορικά με τις συνεχιζόμενες, πιο αυξημένες αγορές ομολόγων, το διοικητικό συμβούλιο της τράπεζας ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει την πρακτική αυτή «μέχρι να κρίνει ότι η φάση της κρίσης της πανδημίας έχει τελειώσει». Για τον λόγο αυτό, όπως αποφασίστηκε χθες, η περίοδος αγοράς τέτοιων ομολόγων επεκτείνεται κατά εννέα ακόμη μήνες από όσο αρχικά είχε υπολογιστεί, ώστε να μην ολοκληρωθεί πριν από τον Μάρτιο του 2022. Το υπάρχον πρόγραμμα αγοράς ομολόγων θα συνεχίσει να τρέχει με μηνιαίο ρυθμό της τάξης των 20 δισ. ευρώ. Η ΕΚΤ με τα νέα χθεσινά στοιχεία προβλέπει για φέτος μείωση ΑΕΠ στην ευρωζώνη κατά 7,3% και πληθωρισμό μόλις στο 0,2%. Για το 2021 προβλέπει ανάπτυξη 3,9% και πληθωρισμό 1%.

Η ΕΚΤ με τις τολμηρές αυτές κινήσεις ουσιαστικά θέλει να διατηρήσει άπλετη ρευστότητα στην αγορά καθώς το ύψος των χρεών των κυβερνήσεων συνεχώς αυξάνεται λόγω δημοσιονομικών πακέτων στήριξης της οικονομίας. Οι προοπτικές για το τέταρτο τρίμηνο στην ευρωζώνη δεν είναι πλέον καλές, καθώς οι περισσότερες χώρες εφαρμόζουν ξανά μαζικούς περιορισμούς σε μια προσπάθεια να αναχαιτιστεί ο Covid-19. Την ίδια στιγμή η ΕΚΤ εξακολουθεί να ανησυχεί και για πιθανή αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ χωρίς να υπάρξει συμφωνία, κάτι που μπορεί να προκαλέσει επιπλέον τριγμούς. Αλλη ανησυχία για την ΕΚΤ αποτελεί η πρόσφατη άνοδος του ευρώ έναντι του δολαρίου – με την ισοτιμία του ενιαίου νομίσματος να έχει φτάσει το 1,2117 έναντι του αμερικανικού.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΚΤ μετά το τέλος της συνεδρίασης στη Φρανκφούρτη για τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής, «η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή» λόγω της δυναμικής της πανδημίας αλλά και αναφορικά με τον χρόνο που θα αρχίσουν να παρουσιάζονται τα εμβόλια. Επίσης η Κεντρική Τράπεζα εξακολουθεί να έχει στο μικροσκόπιο την πορεία του ευρώ έναντι του δολαρίου και άλλων νομισμάτων.

Αναφορικά με τον φθηνό δανεισμό στις τράπεζες, η ΕΚΤ υιοθετεί ακόμη πιο ευνοϊκούς όρους για το πρόγραμμα TLTRO-III, το οποίο θα επεκταθεί για άλλους 12 μήνες ώστε να διαρκέσει έως τον Ιούνιο του 2022. Οι εμπορικές τράπεζες θα μπορούν πλέον να δανείζονται ποσά που θα αναλογούν έως το 55% των εγγυήσεων που έχουν, αντί για 50% που ίσχυε μέχρι τώρα. «Αν και η ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας το τρίτο τρίμηνο ήταν ισχυρότερη από όσο αναμενόταν και η προοπτική για τα εμβόλια είναι ενθαρρυντική, η πανδημία συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, την ευρωζώνη και τις παγκόσμιες οικονομίες», είπε μεταξύ άλλων η Λαγκάρντ στη συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την απόφαση της ΕΚΤ. Πλέον η ΕΚΤ προβλέπει ότι η οικονομική δραστηριότητα στην ευρωζώνη αναμένεται να συρρικνωθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2020. Οπως είπε η Λαγκάρντ, ο πληθωρισμός παραμένει σε εξαιρετικά περιορισμένα επίπεδα, καθώς η ζήτηση παραμένει χαμηλή και η αγορά εργασίας παραμένει αδύναμη. Για τον λόγο αυτό οι προβλέψεις των οικονομολόγων της ΕΚΤ δείχνουν ότι ο αντίκτυπος της πανδημίας στην οικονομία θα είναι χειρότερος βραχυπρόθεσμα από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί.