«Κατέβηκε» η ιστοσελίδα εκδικητικής πορνογραφίας

Τη σκοτεινή πλευρά του Διαδικτύου και το «τέρας» που γεννιέται πίσω από την ανωνυμία των χρηστών στα social media ανέδειξε με τον πιο δραματικό τρόπο η υπόθεση του chatpic που έχει προκαλέσει θύελλα αντιδράσεων στην Ελλάδα. Η ιστοσελίδα «εκδικητικής πορνογραφίας», στην οποία δημοσιεύονταν φωτογραφίες από προσωπικές στιγμές γυναικών χωρίς τη συγκατάθεσή τους, «κατέβηκε» από το Διαδίκτυο μετά το κύμα οργής που ξεσηκώθηκε τις προηγούμενες ημέρες. Χιλιάδες χρήστες, κοινοβουλευτικά κόμματα, θύματα και φορείς υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είχαν νωρίτερα ζητήσει τη διακοπή λειτουργίας της ιστοσελίδας καταγγέλλοντας το περιεχόμενό της: Φωτογραφίες με ανήλικα κορίτσια, ακόμη και screenshot με εικόνες της Ελένης Τοπαλούδη, της φοιτήτριας που δολοφονήθηκε το 2018 από τους βιαστές της στη Ρόδο, συμπεριλαμβάνονταν στο υλικό που προκάλεσε φρίκη.

To hashtag #cancelchatpicorg κατέκλυσε το Twitter τις προηγούμενες ημέρες, ενώ κείμενο συγκέντρωσης ηλεκτρονικών υπογραφών με αίτημα το μπλοκάρισμα της ιστοσελίδας είχε μέχρι χθες συγκεντρώσει σχεδόν 18.000 υπογραφές. Σύμφωνα με πληροφορίες, μαζικές αναφορές έγιναν, επίσης, στους διαχειριστές της ιστοσελίδας στις ΗΠΑ, ενώ οι θυελλώδεις αντιδράσεις συνοδεύτηκαν από παρεμβάσεις κοινοβουλευτικών κομμάτων όπως του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και του ΜέΡΑ25, με τις οποίες ζήτησαν την άμεση και παραδειγματική τιμωρία των υπευθύνων. Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος διενήργησε έρευνα για την υπόθεση και εν συνέχεια σχηματίστηκε δικογραφία για τους έλληνες χρήστες της ιστοσελίδας.

Κακούργημα. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, οι φωτογραφίες, που στην πλειονότητά τους είχαν αναρτηθεί από άνδρες που διατηρούσαν στο παρελθόν σχέση με τις εικονιζόμενες κοπέλες, συνοδεύονταν από χυδαίο σχολιασμό, ακόμη και από ομαδικές συζητήσεις για την οργάνωση «στρατηγικής» με την οποία θα μπορούσαν να αποκτηθούν γυμνές φωτογραφίες κάποιας γυναίκας. Πράξεις που ισοδυναμούν με ψυχικό βιασμό και συνιστούν ένα κακούργημα που επιζητεί τις αυστηρότερες κυρώσεις. Πίσω από όλα αυτά ανθρώπινες υπάρξεις υποφέρουν, ζωές καταστρέφονται, ενώ αντίστοιχα περιστατικά έχουν οδηγήσει στο παρελθόν ακόμη και σε αυτοκτονίες γυναικών.

Οπως επισημαίνεται στο change.org, όπου συλλέγονται ηλεκτρονικά υπογραφές για το θέμα, οι γυναίκες, φωτογραφίες των οποίων αναρτήθηκαν παρανόμως στο chatpic, «βρίσκονται σε σοβαρό συναισθηματικό και σωματικό κίνδυνο, καθώς μαζί με τις φωτογραφίες έχουν κοινοποιηθεί τα τηλέφωνά τους, τα username τους από μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα επώνυμά τους αλλά και η τοποθεσία τους. Ορισμένο υλικό βρίσκεται σε ιδιωτικά κανάλια σε αυτή την ιστοσελίδα που χρειάζεται κωδικό από τον δημιουργό για να τις μοιραστεί με όσους ενδιαφέρονται, οπότε μπορείτε να φανταστείτε το βάθος και τη σοβαρότητα του θέματος».

Διαπόμπευση. Αναλύοντας το φαινόμενο, η ψυχολόγος Νένα Γεωργιάδου κάνει λόγο για σύγχρονες μεθόδους διαπόμπευσης που τρομάζουν. Και επισημαίνει ότι η ύπαρξη ενός «ηδονοβλεπτικού» κοινού που αρέσκεται στο να παρακολουθεί τη δημόσια ταπείνωση ανθρώπων που ούτε καν γνωρίζει όχι απλώς παρέχει μεγαλύτερη δύναμη στα χέρια του παραβάτη, αλλά καθιστά τους θεατές συνενόχους στο έγκλημα.

«Μιλάμε για μια ξεκάθαρα κακοποιητική συμπεριφορά και το κομμάτι του κόσμου που αρέσκεται να βλέπει τέτοιου είδους εικόνες έχει μερίδιο ευθύνης» λέει η ίδια στα «ΝΕΑ». «Για να το καταλάβουμε, θα φέρω ένα παράδειγμα. Είναι κάτι αντίστοιχο με τα βίντεο κακοποίησης ή ξυλοδαρμού γυναικών που βλέπουμε να έχουν τραβηχτεί στον δρόμο και όταν αναρτώνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, εκατοντάδες από κάτω σχολιάζουν αρνητικά για τον δράστη. Καλά κάνουν, αλλά πρέπει να τονίζουμε και τον ρόλο αυτού που βιντεοσκοπεί χωρίς να παρεμβαίνει για να σταματήσει την κακοποίηση. Επίσης έχει σημασία και ο τρόπος με τον οποίο προβάλλονται τέτοιες υποθέσεις. Το να εστιάσουμε στην παραδειγματική τιμωρία των ενόχων και στις επιπτώσεις που θα έχει στους ίδιους αυτή η πράξη είναι σημαντικό» προσθέτει η ψυχολόγος.

Ως προς την ψυχολογία του θύτη, η Γεωργιάδου επισημαίνει πως πρόκειται για προσωπικότητες με χαμηλή αυτοπεποίθηση, με ελλιπή ωρίμαση, που αρνούνται να αποδεχτούν ότι μια σχέση τελείωσε και με απουσία ενσυναίσθησης: «Είναι άτομα με έντονο το “εγώ”, που αισθάνονται μειονεκτικά απέναντι στους άλλους και που προσπαθούν να υποτιμήσουν το άτομο με το οποίο συναναστρέφονται για να αντλήσουν ικανοποίηση. Τα θύματα, από την άλλη πλευρά, πρέπει να σκέφτονται ότι ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τα συναισθήματά του, δεν μας πληγώνουν οι άλλοι, αλλά το πώς προβάλλονται οι πράξεις τους πάνω μας. Δεν είναι κάτι εύκολο, όμως με βοήθεια μπορούμε να οπλιστούμε ως άνθρωποι απέναντι στη στάση των άλλων».

Απαντώντας στις αντιδράσεις μέσω Twitter, το chatipic.org έκανε λόγο για ψευδείς ισχυρισμούς αναφέροντας ότι η χρήση της πλατφόρμας προϋποθέτει τη συναίνεση με τους όρους και τις προϋποθέσεις που διέπουν τη λειτουργία της, ένας εκ των οποίων είναι η απαγόρευση υλικού του οποίου ο uploader δεν κατέχει τα πνευματικά δικαιώματα ή με το οποίο παραβιάζονται τα δικαιώματα τρίτων μερών, κάτι το οποίο, όμως, φάνηκε να μην τηρείται στην πράξη.

Η ανατριχιαστική υπόθεση του chatpic ανέδειξε, ωστόσο, παράλληλα, και δύο θετικές πλευρές που συνιστούν παρακαταθήκη για αντίστοιχες περιπτώσεις στο μέλλον: τη δύναμη της οργανωμένης διαμαρτυρίας αλλά και τις εμπνευσμένες μορφές που αυτή μπορεί να λάβει. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του προγραμματιστή Θοδωρή Βορύλλα, ο οποίος έφτιαξε ένα αυτοματοποιημένο σύστημα που συμπεριφέρεται ως χρήστης γεμίζοντας το chatpic.org με αμέτρητες φωτογραφίες από… γάτες ώστε να χάνονται στη ροή οι φωτογραφίες των γυναικών.