Δεν πληροί τα κριτήρια για ένταξη στην ΕΕ η Αλβανία

Ενας από τους βασικούς στόχους της γερμανικής προεδρίας ήταν η προώθηση της ενταξιακής πορείας των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ. Με τη «Διαδικασία του Βερολίνου» από το 2014 η γερμανική κυβέρνηση παρακολουθεί την πορεία των χωρών αυτών, ο σχεδιασμός της προεδρίας ήταν να ληφθεί η απόφαση για έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στο επικείμενο Συμβούλιο Κορυφής στις 10-11 Δεκεμβρίου. Ακυρώνεται τώρα με το «βέτο» που προβάλλει η Βουλγαρία εξαιτίας ανοιχτών γλωσσικών και ιστορικών διαφορών με τη Βόρεια Μακεδονία. Η Βουλγαρία δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη «μακεδονικής» γλώσσας και ζητά απάλειψη αναφορών από τα σχολικά βιβλία «απαξιωτικών» ιστορικών αναφορών.

Η διαδικασία ενσωμάτωσης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, που είχε αποφασιστεί ήδη στο Συμβούλιο τις Θεσσαλονίκης τον Ιούνιο του 2003, μπλόκαρε επί χρόνια εξαιτίας της διαμάχης για το όνομα της Βόρειας Μακεδονίας. Η διένεξη έληξε με τη Συμφωνία των Πρεσπών, για την επίτευξη της οποίας η καγκελάριος Μέρκελ και η γερμανική κυβέρνηση άσκησαν πολύπλευρα την επιρροή τους. «Θεωρούσαμε ότι άνοιξε πλέον ο δρόμος για την έναρξη της ενταξιακής διαδικασίας. Αλλο τόσο αιφνιδιαστήκαμε με τη θέση της Βουλγαρίας», λέει ο Γιόχαν Βάντεφουλ, ειδικός ευρωπαϊκών θεμάτων της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της κεντροδεξιάς Χριστιανικής Ενωσης (CDU/CSU).

«Υπάρχει το περιθώριο μιας συμφωνίας μεταξύ των πρωθυπουργών των δύο χωρών, Μπορίσοφ και Ζάεφ», σημειώνει ο Βάντεφουλ σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ».

Το Βερολίνο πιέζει τη Σόφια, η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ κάλεσε τις δύο πλευρές να επιλύσουν τις διαφορές τους μέχρι το Συμβούλιο Κορυφής. «Η Βουλγαρία θα πρέπει να σκεφτεί σοβαρά εάν θέλει να είναι η μόνη χώρα που θα ασκήσει βέτο», σημειώνει ο Βάντεφουλ, μετά τις μακρόχρονες προσπάθειες Ευρωπαίων και Αμερικανών να λυθεί η διένεξη για το όνομα της Βόρειας Μακεδονίας.

Ο Μπορίσοφ έχει μπροστά του τις βουλευτικές εκλογές τον Μάρτιο και υποχώρηση στο «εθνικό» ζήτημα θα του κοστίσει ψήφους. Ο Βάντεφουλ θυμίζει στους «βούλγαρους φίλους» ότι η Ελλάδα επέλυσε τη διαμάχη για το όνομα επιδεικνύοντας «ευρωπαϊκή σωφροσύνη». Απευθύνει δε «έκκληση στον πρωθυπουργό Μπορίσοφ να συμπεριφερθεί ως Ευρωπαίος και να μη γίνει τροχοπέδη». Συνοδεύει την έκκληση με μία προειδοποίηση: «Εάν προβάλουμε τις ιστορικές διαφορές ως προϋπόθεση για ενταξιακές διαπραγματεύσεις γειτονικών χωρών, μπορούμε από τώρα να ενταφιάσουμε την ενταξιακή διαδικασία», τονίζει ο Βάντεφουλ.

Εάν η Βόρεια Μακεδονία πρέπει να ξεπεράσει το «βέτο» της Βουλγαρίας, η Αλβανία σκοντάφτει γιατί δεν πληροί καν τις έξι βασικές προϋποθέσεις που έχει θέσει η ΕΕ τον περασμένο Μάρτιο. Στην εκπλήρωσή τους δίνουν ιδιαίτερο βάρος Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, σκανδιναβικές χώρες. Το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε, καλύφθηκαν μόνον τέσσερις από τις έξι θέσεις δικαστών, ενώ για το Ανώτατο Δικαστήριο ορίστηκαν μόλις 3 από 19 δικαστές. Η μεταρρύθμιση του εκλογικού νόμου ψηφίστηκε μεν το καλοκαίρι, αλλά ακολούθησαν στις 5 Οκτωβρίου άλλες αποφάσεις αποκλεισμού της αντιπολίτευσης.

Η καταπολέμηση της διαφθοράς παραμένει ζητούμενο. «Βλέπουμε ότι το ξέπλυμα χρήματος και η διαφθορά συνεχίζουν να ανθούν στην Αλβανία», λέει ο Βάντεφουλ. Ελάχιστες προσπάθειες έγιναν για τη μεταρρύθμιση του νομικού πλαισίου για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης βάσει των προτάσεων της Επιτροπής της Βενετίας. Απουσιάζει και η διαφάνεια στα οικονομικά των κομμάτων και κυρίως στο ζήτημα της ανεπίσημης χρηματοδότησης από άλλα κράτη του προεκλογικού αγώνα κομμάτων της Αλβανίας.

Για μία θετική απόφαση τον Δεκέμβριο πρέπει να αρθεί το βουλγαρικό «βέτο» αλλά και να γίνουν ακόμη πολλά από τις υποψήφιες χώρες, αυτές καθορίζουν την έναρξη και την ταχύτητα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.