Γιατί οι επιδοτήσεις νικούν τους περιορισμούς λόγω πανδημίας

Πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να καταπολεμήσουν το δεύτερο κύμα της πανδημίας COVID-19 επιβάλλοντας μέτρα (lockdown) που συνήθως περιλαμβάνουν περιορισμούς στη λειτουργία εστιατορίων, μπαρ και ορισμένων μη απαραίτητων καταστημάτων. Η υπόθεση πίσω από αυτούς τους περιορισμούς είναι ότι ο κίνδυνος μόλυνσης είναι υψηλός όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε κλειστούς χώρους. Μια πρόσφατη δημοσίευση στο Nature παρέχει περαιτέρω στοιχεία ότι μέρη όπως εστιατόρια, γυμναστήρια και καφετέριες μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη διάδοση του κορωνοϊού.

Τα επιβληθέντα κλεισίματα οδήγησαν σε έντονες λαϊκές διαμαρτυρίες ειδικά στη Γαλλία και την Ιταλία, επειδή απειλούν τα προς το ζην πολλών μικρών καταστημάτων και εστιατορίων. Αυτοί οι τομείς είχαν ήδη υποστεί πίεση από το ηλεκτρονικό εμπόριο πριν από την πανδημία, και πολλοί φορείς φοβούνται ότι δεν μπορούν να επιβιώσουν και σε ένα δεύτερο κλείσιμο.

Οι κυβερνήσεις προσπαθούν να βοηθήσουν αποζημιώνοντάς τους για το χαμένο εισόδημα. Αλλά σε πολλές περιπτώσεις η αποζημίωση ήταν αργή, μερική και δύσκολη. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις μπορούν να εξετάσουν την εναλλακτική λύση των φόρων ή των επιδοτήσεων. Τέτοια φορολογικά μέτρα μέχρι στιγμής δεν έχουν παίξει κανέναν ρόλο στις παρεμβάσεις για την καταπολέμηση της πανδημίας, παρότι θα μπορούσαν να επιτύχουν τους ίδιους κοινωνικούς στόχους. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να ανακοινώσει επιδότηση σε οποιονδήποτε ιδιοκτήτη καταστήματος ή εστιατορίου πρόθυμο να κλείσει για μια ορισμένη περίοδο (ας πούμε 1-3 μήνες). Μόλις κλείσει ένα μεγάλο μέρος των καταστημάτων, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να αποτρέψουν τα υπόλοιπα τέτοια καταστήματα από το να μαζεύουν πολύ κόσμο. Αυτός ο τύπος ρύθμισης θα πρέπει να έχει την απλούστερη δυνατή μορφή, απαιτώντας ελάχιστο αριθμό τετραγωνικών μέτρων χώρου ανά πελάτη. Θα εξακολουθούν να επιτρέπονται οι υπηρεσίες σε πακέτο και οι διαδικτυακές πωλήσεις. Για όσους είναι λιγότερο ικανοί να προσαρμοστούν, η αποδοχή της επιδότησης μπορεί να είναι η καλύτερη επιλογή.

Βασικά, θα μπορούσε να διεξαχθεί μια αντίστροφη δημοπρασία σύμφωνα με την οποία οι λιανοπωλητές υποβάλλουν την τιμή στην οποία θα ήταν πρόθυμοι να κλείσουν. Η κυβέρνηση θα μπορούσε στη συνέχεια να πραγματοποιήσει διαδοχικούς γύρους μέχρι να επιτύχει την επιθυμητή μείωση του χώρου λιανικής. Το μάθημα είναι ξεκάθαρο: Καθώς το δεύτερο κύμα της πανδημίας απειλεί την Ευρώπη, οι κυβερνήσεις πρέπει να αλλάξουν πολιτική παρακινώντας τους ιδιοκτήτες εστιατορίων, μπαρ και καταστημάτων να κάνουν διακοπές επί πληρωμή, αντί να τους διατάξουν να κλείσουν.

Ο Ντάνιελ Γκρος είναι διευθυντής του Centre for European Policy Studies.