Επιστήμη και πίστη

Το θέμα της πίστης και των επιταγών του δόγματος της θρησκείας μας είναι αλήθεια ότι έχει φέρει σε δύσκολη θέση πολλούς έλληνες επιστήμονες τους τελευταίους μήνες, οι οποίοι διχάζονται εμφανώς (μπροστά σε ένα μικρόφωνο), ανάμεσα στην επιστημονική τους κρίση και τις πρώτες σκέψεις που κάνουν αυθόρμητα για το θέμα της θείας κοινωνίας. Είμαστε όμως σε περίοδο πανδημίας, με τον νέο κορωνοϊό να απειλεί παγκοσμίως ανθρώπινες ζωές, οικονομίες, τον σύγχρονο τρόπο ζωής μας. Οι απορίες είναι προφανείς. Και η καθηγήτρια που επέλεξε ο Αλέξης Τσίπρας για να προτείνει ως υπερκομματική υπουργό Υγείας, διάλεξε την εξής απάντηση όταν ρωτήθηκε για το θέμα: «Δεν υπάρχει παγκοσμίως επιδημιολογική μελέτη που να αποδεικνύει ότι με την κατάποση του σάλιου και του ίδιου του κορωνοϊού, μεταδίδεται η νόσος». Και κατ’ επέκταση: «Βεβαίως και θα κοινωνούσα». Πρόσθεσε, βέβαια, ότι πρέπει να τηρούνται τα μέτρα ασφαλείας από τους ιερείς μέσα στις εκκλησίες και αποκάλυψε ότι η ίδια έχει στείλει σειρά σχετικών προτάσεων στην Ιερά Σύνοδο.

Ωστόσο, ενάντια σε κάθε κακοπροαίρετο σχολιαστή, ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εμπιστεύεται την κυρία Λινού στην κρίση της για τα θέματα δημόσιας υγείας, γι’ αυτό άλλωστε και την πρότεινε ως υπερκομματική υπουργό Υγείας. Επί των παραπάνω, η ίδια δήλωσε στην κρατική τηλεόραση πρόσφατα ότι: «Δεν μπορούμε να λύσουμε θέματα πνευματικά και ορθοδόξου πίστεως με λογική. Το μεταφυσικό, συμφωνώ απόλυτα, δεν αποδεικνύεται. Ομως, επιμένω, ότι μελέτη παγκόσμια, η οποία να δείχνει ότι μεταδίδεται ο ιός διά της καταπόσεως, δεν υπάρχει».

Η αλήθεια όμως είναι ότι η Αθηνά Λινού, καθηγήτρια επιδημιολογίας και πρόληψης, με 40 έτη εμπειρία στην πλάτη της και θητεία σε πολλές διαφορετικές θέσεις ευθύνης, δεν θέλει καθόλου τις ερωτήσεις σχετικά με την πίστη της και την Εκκλησία. Την ενοχλούν. Αντιλαμβάνεται προφανώς ότι έχουν «τσαλακώσει» το προφίλ της. Και κανείς δεν ξεχνάει τον σάλο που είχαν προκαλέσει την άνοιξη οι δηλώσεις της συναδέλφου της καθηγήτριας λοιμωξιολογίας Ελένης Γιαμαρέλλου, σχετικά με την πίστη της σε περίοδο πανδημίας.

Αντιθέτως, με χαρά απαντάει η ίδια στις ερωτήσεις που αφορούν την κόρη της, τη Ναταλία Λινού, μια επιτυχημένη ακτιβίστρια νέα επιστήμονα και κοινωνική επιδημιολόγο, εκτελεστική διευθύντρια του Κέντρου για την Υγεία και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Χάρβαρντ των ΗΠΑ (που είναι και της μόδας), η οποία κατέβηκε με τον Τζο Μπάιντεν και τους Δημοκρατικούς φέτος στη Μασαχουσέτη και κέρδισε αρκετές ψήφους με τη στήριξη της ομογένειας και πλήθους επαγγελματιών από τον κόσμο της Υγείας.

Κατά τα άλλα, η κυρία Λινού είναι μια καθηγήτρια που δεν έχει προκαλέσει αρνητικά σχόλια με κανέναν τρόπο στο παρελθόν. Πολλοί είναι εκείνοι που τη σέβονται στην κοινότητα της επιστήμης και του Ιδρύματός της. Δεν είχε επιλεγεί ως μέλος της Επιτροπής του υπουργείου Υγείας που διαχειρίζεται την κρίση, κάτι που είναι απορίας άξιο αφού είναι η επιστημονική της περιοχή.

Η «χρυσή» της στιγμή ήταν η περίοδος της κυβέρνησης του Γιώργου Παπανδρέου που τη διόρισε ειδικό γραμματέα στην Ειδική Γραμματεία Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης. Υπήρξε βέβαια υποψήφια βουλευτής στη Β’ Αθήνας με το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 2009, ενώ το 1990 ίδρυσε το Ινστιτούτο Προληπτικής, Περιβαλλοντικής και Εργασιακής Ιατρικής Prolepsis, το οποίο λειτουργεί ως σήμερα αναλαμβάνοντας σειρά προγραμμάτων.

Με τον σύζυγο και συνάδελφό της στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, Δημήτρη Λινό, είναι παντρεμένοι από το 1975 και έχουν πέντε παιδιά. Γνωρίστηκαν ενώ σπούδαζαν ακόμη στην Ιατρική Σχολή και έφυγαν μαζί για την Αμερική. Εκεί πρώτος σταθμός ήταν το Χάρβαρντ. Και ακολούθησαν τα επόμενα βήματα στην καριέρα τους. Κάποιοι σχολιάζουν ότι ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης θέλησε να κάνει μια συμβολική κίνηση προτείνοντας έναν υπερκομματικό υπουργό Υγείας.

Στην περίοδο της πανδημίας, ωστόσο, εκείνοι που έχουν δεχτεί τα μεγαλύτερα χτυπήματα είναι οι επιστήμονες. Μέσω της υπερέκθεσής τους στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Οσο ηρωικοί και απαραίτητοι είναι εκείνοι που δουλεύουν μέσα στα εργαστήριά τους αναζητώντας αθόρυβα τη λύση στη νέα απειλή για την ανθρωπότητα, τόσο αντιφατικά σχόλια προκαλούν εκείνοι που υπερεκτίθενται κάνοντας διαρκώς δηλώσεις με δεδομένα που μπορεί την επόμενη ημέρα να διαψευσθούν. Η άλλη πλευρά του ίδιου νομίσματος βέβαια είναι ότι ο κόσμος αυτές τις ημέρες πάει «μπρος-πίσω» και οι πολίτες πρέπει να ενημερώνονται για όλα, καθώς και η επιστήμη ανατρέπεται διαρκώς με νέα δεδομένα.

Η αλήθεια, επίσης, είναι ότι στη χώρα μας δεν έχουμε πολλούς διεθνώς επιφανείς λοιμωξιολόγους ή επιδημιολόγους (η περίοδος Τριχόπουλου δεν άφησε πίσω της στιβαρούς διαδόχους), ούτε δε ιολόγους για να κατευθύνουν ένα πλοίο με ρωγμές και προβλήματα και να κάνουν οι ίδιοι έρευνα αντί να περιμένουν να διαβάσουν δημοσιευμένα τα συμπεράσματα των συναδέλφων τους στο εξωτερικό. Τι θα έκανε η κυρία Λινού εάν ήταν επικεφαλής της Επιτροπής πρόληψης της πανδημίας; Απαντάει (και πολύ σωστά), ότι θα έκανε πολύ συχνά τυχαιοποιημένες επιδημιολογικές μελέτες, πολύ περισσότερα τεστ σε τυχαίο δείγμα του πληθυσμού ώστε να έχει ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα της «κίνησης» του ιού στην κοινότητα. Το πρόβλημα είναι προφανώς πολύ μεγαλύτερο απ’ ό,τι μας δείχνουν τα τεστ που γίνονται καθημερινά, κάτι που όλοι το εικάζουν, αλλά δεν μπορούν ακόμη να το δουν…