Ιδιωτικοποίηση στην Κεντρ. και Αν. Ευρώπη και το Green Deal

Για χρόνια, οι χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ακολούθησαν μια πολιτική ιδιωτικοποίησης των ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων τους, ως αποτέλεσμα της οποίας, σε ορισμένες χώρες, απέμειναν λίγες κρατικές εταιρείες ως Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς (ΔΣΜ). Αυτή η διαδικασία οδήγησε ακόμη και την Παγκόσμια Τράπεζα να συμβουλεύει ότι ορισμένα βασικά μέρη της ενεργειακής υποδομής (συμπεριλαμβανομένων των ΔΣΜ) πρέπει να παραμείνουν κρατικά.

Στο πλαίσιο της νέας Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ, αυξάνεται ο ρόλος των επιμέρους κρατών – μελών και των αντίστοιχων ρυθμιστικών φορέων κοινής ωφέλειας και των ΔΣΜ. Οι λειτουργίες τους αλλάζουν επίσης – για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια οι πιο ανταγωνιστικές πηγές ενέργειας, Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και φυσικό αέριο – είναι επίσης αυτές που κερδίζουν καθολική υποστήριξη λόγω της ατζέντας για την κλιματική αλλαγή. Επομένως, εάν ένα έθνος θέλει να επιτύχει μέσα στην επόμενη δεκαετία, οι κυβερνήσεις είναι αναγκαίο να αναγνωρίσουν αυτά τα νέα σήματα της αγοράς, τα οποία είναι πλήρως εναρμονισμένα με την παγκόσμια και την ευρωπαϊκή πολιτική, και να δημιουργήσουν τους απαραίτητους ίσους όρους.

Υπάρχουν δύο μεγάλοι ενδιαφερόμενοι σε εθνικό επίπεδο που τελικά εξαρτώνται από τις κυβερνήσεις και οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού στον ενεργειακό τομέα – οι ρυθμιστές κοινής ωφέλειας και οι ΔΣΜ. Συνεπώς, τα κράτη – μέλη της ΕΕ πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι ρυθμιστές λειτουργούν επαγγελματικά και ανεξάρτητα και να διατηρήσουν τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς υπό κρατικό έλεγχο για να διατηρήσουν, με τη σειρά τους, τις δυνάμεις της αγοράς εντός των ορίων του διαχειρίσιμου και προβλέψιμου ολοκληρωμένου συστήματος.

Μέχρι πολύ πρόσφατα, η συνεπής ενεργειακή πολιτική της Ελλάδας και των χωρών της ΚΑΕ ήταν αποτέλεσμα σκόπιμης λήψης αποφάσεων και πολιτικής βούλησης, καθώς οι περισσότερες από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας χρειάζονταν επιδοτήσεις για να είναι ανταγωνιστικές. Τώρα έρχεται η στιγμή που οι αγορές θα έχουν τα ηνία και οι κυβερνήσεις θα πρέπει να συμβαδίζουν, εάν θέλουν να δουν τα έθνη τους να είναι επιτυχημένα στον ενεργειακό τομέα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα έρχεται πολύ καλά προετοιμασμένη για τα νέα δεδομένα της Πράσινης Συμφωνίας της ΕΕ. Η χώρα ακολούθησε πράγματι μια πολύ συνεπή, αν και όχι πάντα δημοφιλή, πολιτική στον ενεργειακό τομέα. Η συνεχής αντιπυρηνική θέση ήταν εδώ όταν μερικά άλλα έθνη ίσα που τολμούσαν να το εκφράσουν. Η Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ ισχυρός υποστηρικτής του άνθρακα, γεγονός που τώρα αποδίδει. Η προσοχή που έδωσε η χώρα σας στο φυσικό αέριο και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας έχει αποδειχθεί πολύ ισχυρή βάση για την επόμενη δεκαετία. Η Ελλάδα είναι επίσης στον χάρτη των σημαντικότερων παικτών στον ενεργειακό τομέα, λόγω των μεταρρυθμίσεων και των σχεδίων ιδιωτικοποίησης, αλλά αυτά πρέπει να τύχουν σωστής διαχείρισης, δεδομένης της δυναμικής ατζέντας.

Ο Kostadin Sirleshtov είναι διευθύνων σύμβουλος της CMS Sofia και επικεφαλής Ενέργειας, Εργων και Κατασκευών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη για CMS. Επίσης ήταν ομιλητής στο 4TH BALKAN & EASTMED ENERGY LAW FORUM, με διοργανώτρια την εταιρεία Palladian, το οποίο διεξήχθη διαδικτυακά σήμερα. Η παρουσίασή του είχε τίτλο «PRIVATIZATION IN CEE AND THE GREEN DEAL – THE ROLE OF THE NATIONAL STAKEHOLDERS IN THE GREEK CONTEXT»