Μαγειρέματα

Η μεγάλη επιτυχία της τηλεόρασης έγκειται στο γεγονός ότι ενώ απευθύνεται και καταναλώνεται από εκατομμύρια ανθρώπους, ο καθένας αισθάνεται πως ό,τι λέγεται και γίνεται σ’ αυτήν τον αφορά προσωπικά. Επομένως η κάθε σαχλαμάρα μπορεί να οργανωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε ο θυμός και η οργή που προκαλεί να μην είναι στον βαθμό που θα ένιωθε ο καθένας αν συνειδητοποιούσε τη σαχλαμάρα να αφορά εκατομμύρια, αλλά να μειώνεται στο ελάχιστο, σε όση ακριβώς δοκιμάζεις όταν λογαριάζεις πως είσαι ο μοναδικός αποδέκτης της. Είναι εξαιρετικά εντυπωσιακό πως με τόσο φως διαχυμένο πάνω σε τόσο κρίσιμες περιοχές της ανθρώπινης δραστηριότητας υπάρχουν ακόμα άνθρωποι, και μάλιστα πάρα πολλοί στον αποκαλούμενο πολιτισμένο κόσμο, όχι απλώς πρόθυμοι να εξαπατηθούν αλλά να μεταβάλουν την εξαπάτησή τους σε αδιαπραγμάτευτο προσωπικό τους δικαίωμα. Σε σημείο που θα έλεγες πως όση ανάγκη υπάρχει για αλήθεια άλλη τόση υπάρχει και για ψέμα, φτάνει να μπορεί το τελευταίο να το ζει κανείς ως ένα είδος μυστικού που δεν το μοιράζεται με κανέναν άλλον.

Συνάρτηση αυτής ακριβώς της ολέθριας διχοστασίας, όπως την καλλιεργεί η τηλεόραση, είναι πως φαινομενικά ανώδυνες εκφράσεις που προϋποθέτουν, αν δεν υποβάλλουν, την ύπαρξη μιας μαζικής αναξιοπρέπειας δημιουργούν ή μάλλον διευκολύνουν, σε πολιτικό επίπεδο, τη λήψη μέτρων που δεν προσβάλλουν απλώς την αίσθηση της προσωπικής ελευθερίας αλλά την υποβιβάζουν σε ανάγκη τριτεύουσας σημασίας. Με αποτέλεσμα να συγχέονται τα μέτρα που σε πολιτικό επίπεδο έχουν ως προοπτική μια ωφέλεια με μαζικό αντίκρισμα και, αντί να θεωρούμε ως προσβολή τις φαινομενικά ανώδυνες, μη πολιτικού χαρακτήρα εκφράσεις στην τηλεόραση που ωστόσο μας θίγουν βαθύτατα, να λογαριάζουμε ως θετικά μέτρα που, αν και έχουν πολιτικό χαρακτήρα, δεν ασεβούν ως προς την έννοια της ουσιαστικής και όχι αγοραίας ελευθερίας.

Οσο και αν τα «ποσά» μοιάζει να μην είναι συγκρίσιμα και να είναι αδύνατον να μπουν στην ίδια ζυγαριά, επειδή όλα τα πράγματα συνδέονται υπόγεια μεταξύ τους με έναν βαθύ δεσμό, θα όφειλε να μας στοιχίζει ως έκφραση μιας τρομακτικής ανελευθερίας η μαζική παρακολούθηση στην τηλεόραση του κάθε μάγειρα ή μαγείρισσας που μένει εκστασιασμένος με ό,τι μαγείρεψε παρά, για παράδειγμα, μια απαγόρευση που γίνεται ακόμη και για προληπτικούς λόγους όπως αίφνης αυτή της χθεσινής πορείας με αφορμή τον εορτασμό για την επέτειο του Πολυτεχνείου. Βέβαια, το να διαμαρτύρεσαι μία φορά τον χρόνο – κι αυτό αφορά τα κόμματα της αντιπολίτευσης – για τις συνθήκες μιας επετειακής εκδήλωσης είναι το εύκολο και το αναμενόμενο. Το να διαμαρτύρεσαι όμως καθημερινώς, ώσπου να κατορθωθεί η κατάργησή της, για μια συνθήκη που προσβάλλει τους ανθρώπους πολύ περισσότερο από μια ρητή απαγόρευση, που σε τελευταία ανάλυση δεν εμποδίζει σε τίποτα το να διατηρείς μια ουσιαστική σχέση με το «απαγορευμένο», είναι πνευματικά μια πράξη όχι μόνο επώδυνη αλλά και με αποτελέσματα που επειδή είναι μακροπρόθεσμα δεν μπορεί να είναι ποτέ επικαιρικά καρποφόρα.

Η ευθυκρισία και η υπογράμμιση της αλήθειας σε στιγμές που «δικαιολογείται» ο καθένας να μη τις θεωρεί πρωτεύουσας σημασίας είναι ζωτική υποχρέωση για όσους επικοινωνούν καθ’ οιονδήποτε τρόπο με τους άλλους.