Το χάρτινο κιβώτιο του Ντόμινικ Κάμινγκς

Η ενστικτώδης πολιτική χορογραφία του Ντόμινικ Κάμινγκς, αρχισυμβούλου του Μπόρις Τζόνσον, λίγο μετά την απόλυσή του από τον βρετανό πρωθυπουργό, χάρισε μία από τις χαρακτηριστικότερες πολιτικές φωτογραφίες της χρονιάς στη Βρετανία. Ο Κάμινγκς στο κατώφλι της Ντάουνινγκ Στριτ, κουβαλώντας το χάρτινο κιβώτιο με τα πράγματά του από το γραφείο. Η φωτογραφία ήταν σχεδόν σε όλα τα βρετανικά πρωτοσέλιδα της επομένης. Το φόντο της μαύρης πόρτας με το νούμερο 10 έχει ταυτιστεί με τις ιστορικές στιγμές άφιξης ή αποχώρησης πρωθυπουργών, όχι συμβούλων. Ο Κάμινγκς έφυγε από την μπροστινή πόρτα υπενθυμίζοντας στους Βρετανούς ότι εντός του κτιρίου ενεργούσε «αντ’ αυτού», πιο ισχυρός στην πράξη από τον πρωθυπουργό o οποίος έτσι κι αλλιώς έχει μία αποστροφή προς την καθημερινότητα της εξουσίας. Χώρεσε όμως και το χαρτοκιβώτιο στο πλάνο. Ο άνθρωπος που καμάρωνε ότι έπιανε τον παλμό των βρετανικών νοικοκυριών όσο κανείς άλλος πολιτικός ή δημοσιογράφος, θέλησε να υπενθυμίσει ταυτόχρονα στους συμπατριώτες του ότι στο τέλος είναι και αυτός ένας απλός εργαζόμενος στην υπηρεσία και το έλεος του προϊσταμένου του.

Κανείς δεν γνωρίζει να στέλνει αυτά τα μηνύματα στην κοινή γνώμη καλύτερα από τον Κάμινγκς. Ο ιθύνων νους της καμπάνιας για το Brexit ανέλαβε πριν από έναν χρόνο μία απίθανη αποστολή, όταν ο Μπόρις τον φώναξε στην Ντάουνινγκ Στριτ. Επρεπε να ενώσει τους Remainers και τους Brexiteers του κόμματος γύρω από το σκληρό Brexit. Μαζί με τον Τζόνσον έδιωξαν από το κόμμα 21 βουλευτές (ακόμη και τον εγγονό του Τσόρτσιλ), ανέστειλαν προσωρινά τη λειτουργία της Βουλής, και στις εκλογές του Δεκεμβρίου έδωσαν στους Τόρις τη μεγαλύτερη νίκη τους από το 1987. Η λύση του γόρδιου δεσμού είναι ένα πολιτικό επίτευγμα που πιστώνεται εν πολλοίς στον Κάμινγκς. Ο Τζόνσον δεν το ξέχασε. Λίγους μήνες αργότερα, στην κορύφωση του πρώτου κύματος της πανδημίας, έπρεπε να καλύψει τις κωμικές δικαιολογίες του Κάμινγκς όταν τον έπιασαν να έχει παραβιάσει το lockdown.

Τώρα οι δρόμοι των δύο ανδρών χώρισαν. Ο Τζόνσον πρέπει να πορευθεί μόνος. Για τις επόμενες μέρες μάλιστα, στην κυριολεξία μόνος. Σε μία ταιριαστή κατάληξη της δραματικής εβδομάδας εντός της Ντάουνινγκ Στριτ, ο βρετανός πρωθυπουργός ανακοίνωσε το βράδυ της Κυριακής ότι πρέπει να δουλέψει σε απομόνωση μέσα από το γραφείο του, γιατί βρέθηκε κοντά στον βουλευτή Λι Αντερσον που διαγνώστηκε με κορωνοϊό. Ο Τζόνσον έχει μπροστά του το κρισιμότερο σημείο καμπής της διαπραγμάτευσης του Brexit και της εμπορικής συμφωνίας με την ΕΕ. Δεν έχει καμία διάθεση συμβιβασμού, εμφανίζεται μάλιστα στις συσκέψεις ως βασιλικότερος του βασιλέως στην υπεράσπιση του άτακτου Brexit, εφόσον η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν συμβιβαστεί με τις βρετανικές απαιτήσεις.

Οπως ακριβώς και με την έξοδο του Ντόμινικ από την Ντάουνινγκ Στριτ, έτσι και η έξοδος των Βρετανών από την ΕΕ πρέπει να συνοδευτεί με το απαραίτητο δράμα. Η αλήθεια όμως είναι ότι οι όροι του Brexit ξεπερνούν κατά πολύ τον ρόλο ενός συμβούλου ή τα περιθώρια δράσης του Τζόνσον. Ο αμόλυντος Brexiteer Κάμινγκς στήριξε χωρίς πολλά πολλά τον μεγαλοπρεπή συμβιβασμό του Μπόρις με την ΕΕ και την παραχώρηση ειδικής σχέσης  Βόρειας Ιρλανδίας – ΕΕ στο τέλος του 2019. Το να κυβερνάς θέλει άλλου είδους δεξιότητες από το να κάνεις καμπάνια για να κυβερνήσεις, ειδικά σε συνθήκες πρωτοφανούς κρίσης. Και αυτό ισχύει και για τον Τζόνσον και για τον πρώην σύμβουλό του. Το έχουν βιώσει άλλωστε όλοι οι σύμβουλοι και πρωθυπουργοί της Βρετανίας μετά το δημοψήφισμα του 2016. Οι σύμβουλοι της Τερίζα Μέι, Φιόνα Χιλ και ο Νικ Τίμοθι, παραιτήθηκαν την επομένη των καταστροφικών εκλογών του 2017. Ο Ντόμινικ Κάμινγκς και ο συνεργάτης του Λι Κέιν έφυγαν πριν συμπληρώσουν χρόνο στα πόστα τους. Υποτίθεται ότι όλοι τους θα άλλαζαν τη Βρετανία με τις πρωτοποριακές ιδέες τους.

Στην πραγματικότητα, εν μέσω Brexit και πανδημίας, οι πρωθυπουργοί έγιναν χειριστές ενός και μόνο ζητήματος, χωρίς να προλαβαίνουν να αφήσουν καμία σφραγίδα στην υπόλοιπη ζωή της χώρας. Η Βρετανία στροβιλίζεται από τη μία κρίση στην άλλη με τους συμβούλους να πηγαινοέρχονται στην ουσία άπραγοι. Το χάρτινο κουτί του Κάμινγκς, το βράδυ της εξόδου του από την πρωθυπουργική κατοικία, ήταν στην ουσία ανέγγιχτο – το περιέφερε μπροστά στις κάμερες όπως ακριβώς το έφερε μαζί του στην Ντάουνινγκ Στριτ.

Ο Θύμιος Τζάλλας είναι πολιτικός αναλυτής. Από τις εκδόσεις Επίκεντρο κυκλοφορεί το βιβλίο του με τίτλο «Brexit, Ευρώπη και Ελλάδα»