Διπλό μήνυμα σε Αγκυρα και Μόσχα

Συναντήσεις αμερικανών υπουργών Εξωτερικών με τον Οικουμενικό Πατριάρχη στην Κωνσταντινούπολη έχουν γίνει κι άλλες φορές στο παρελθόν – τις πύλες του Φαναρίου έχουν περάσει η Μαντλίν Ολμπράιτ, ο Τζο Κέρι, η Χίλαρι Κλίντον – όμως η σημερινή του Μάικ Πομπέο με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο θεωρείται από τις σημαντικότερες των τελευταίων ετών.  Ο βασικότερος λόγος που κάνει αυτή την επίσκεψη του αμερικανού ΥΠΕΞ στο Φανάρι είναι το τάιμινγκ. Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μία χρονική στιγμή που η Τουρκία φαίνεται να έχει αποθρασυνθεί με μία σειρά παραβατικών ενεργειών στην ευρύτερη περιοχή, τις οποίες έχουν καταδικάσει ανοιχτά οι ΗΠΑ.

Επιπλέον, όμως, ο Πομπέο επιλέγει να συναντηθεί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη σε μία περίοδο που  Τουρκία και Ρωσία έχουν έρθει πολύ κοντά και διαμορφώνουν τις εξελίξεις στην περιοχή. Δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν ότι η ενεργός εμπλοκή της Τουρκία στη σύγκρουση του Ναγκόρνο Καραμπάχ υπέρ του Αζερμπαϊτζάν έγινε με την ανοχή της Ρωσίας. Επισήμως το Στέιτ Ντιπάρτμεντ υποστηρίζει ότι η επίσκεψη Πομπέο γίνεται για να συζητηθούν με τον Οικουμενικό Πατριάρχη θέματα θεμελιωδών δικαιωμάτων και της θρησκευτικής ελευθερίας. Εντούτοις, άνθρωποι με άριστη γνώση των ισορροπιών  επισημαίνουν ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να σταλεί ένα σαφές μήνυμα στη Μόσχα και στο Ρωσικό Πατριαρχείο για την έκδηλη πρόθεσή τους να διεισδύσουν και να ασκήσουν επιρροή σ’ αυτή τη «γειτονιά» του πλανήτη. Η Ρωσία επιχειρεί τα τελευταία χρόνια δυναμική επιστροφή στη Μεσόγειο αλλά και ανάμειξη σε γύρω περιοχές, με όχημα και το Πατριαρχείο Μόσχας, και οι ΗΠΑ είναι εμφανές ότι επιθυμούν να ανακόψουν αυτή την πορεία. Το αμερικανικό ΥΠΕΞ με αυτή την επίσκεψη στο Φανάρι αναδεικνύει εκ νέου τον οικουμενικό ρόλο και τη σημασία του Πατριαρχείου, βάζοντας ταυτόχρονα φρένο σε όσους φαντασιώνονται ρόλους που δεν τους αναλογούν.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΑΓΟΡΑ F-35. Στο μεταξύ, επιστολή με την οποία η Ελλάδα εκδηλώνει το ενδιαφέρον για την αγορά 18-24 αμερικανικών μαχητικών F-35 (μία Μοίρα δηλαδή) απέστειλε το υπουργείο Αμυνας στις ΗΠΑ. H επιστολή αποτελεί συνέχεια τη πρώτης, διερευνητικής επιστολής για τα F-35 την οποία είχε στείλει το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας στις ΗΠΑ το 2017, αλλά και της επίσκεψης Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον τον περασμένο Ιανουάριο. Το ΥΕΘΑ ζητάει περισσότερες λεπτομέρειες και ενημερώνει ότι θα επιθυμούσε την απόκτηση κάποιων μαχητικών και εντός του 2021. Προς το παρόν υπάρχει εκδήλωση ενδιαφέροντος για την αγορά. Δεν έχει δηλαδή αποφασιστεί ακόμη, διότι τότε θα είχε σταλεί επιστολή – αίτημα (Letter of Request).

ΣΤΟ ΑΜΠΟΥ ΝΤΑΜΠΙ. Με στόχο, εξάλλου, τη διεύρυνση της συνεργασίας με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, άμυνας και επενδύσεων, ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέπτεται σήμερα το Αμπου Ντάμπι, για δεύτερη φορά μέσα σε εννέα μήνες.

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, αναδεικνύονται σε σύμμαχο στρατηγικής σημασίας, με ιδιαίτερη έμφαση στον αναθεωρητισμό της Τουρκίας. Για την Αθήνα, ιδιαίτερο συμβολισμό στο διπλωματικό πεδίο αποκτά και η υπογραφή συμφωνίας για τη συνεργασία σε θέματα Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Αμυνας.

Στόχος είναι επίσης η ένταξη των ΗΑΕ και στα υπάρχοντα σχήματα περιφερειακής συνεργασίας, με μία τετραμερή Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ – ΗΑΕ να είναι στις άμεσες επιδιώξεις. Επίσης μελετάται η δυνατότητα για τη δημιουργία νέων συμμαχιών, με άξονα τα Εμιράτα, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει και την Ινδία, σε ένα κοινό σχήμα, με  γεωπολιτικές αλλά και οικονομικές διαστάσεις.

Να σημειωθεί ότι κατά την επίσκεψη, προγραμματίζονται επαφές και με τα δύο κρατικά οικονομικά fund ενώ επιδίωξη είναι το ταξίδι να ολοκληρωθεί την Τετάρτη, με την υπογραφή μίας κοινής διακήρυξης για την στρατηγική εταιρική σχέση των δύο πλευρών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει συνάντηση και με τον διάδοχο του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Νάχιαν, ενώ θα συνοδεύεται από τον ΥΠΕΞ, Νίκο Δένδια, τον ΥΦΥΠΕΞ, Κώστα Φραγκογιάννη, ο Υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος.