SOS για σοβαρή διένεξη μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας

Το κέρδος για τους Ευρωπαίους από την τραυματική εμπειρία της τετραετίας Ντόναλντ Τραμπ είναι η συνειδητοποίηση ότι η ΕΕ πρέπει να σταθεί στα πόδια της προκειμένου να αντιμετωπίσει προβλήματα και κρίσεις που θα παραμείνουν και με τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν. Η «ευρωπαϊκή κυριαρχία» που διεκδικεί ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναγνωρίζεται και στο Βερολίνο ως αναγκαιότητα για την ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας. «Η διένεξη στην Ανατολική Μεσόγειο είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα με τα οποία θα πρέπει να ασχοληθούμε» λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιόχαν Βάντεφουλ, Χριστιανοδημοκράτης βουλευτής, αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του CDU-CSU. Πρόκειται για ένα πλέγμα προβλημάτων που δημιουργεί η επιθετική, επεκτατική πολιτική της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή, από το Ιράκ και τον εμφύλιο πόλεμο στη Συρία μέχρι τη Λιβύη και την κρίση με την Ελλάδα και την Κύπρο, εσχάτως και στον Καύκασο, στον πόλεμο του Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Είναι οι διενέξεις στην αυλή της Ευρώπης μετά το κενό που άφησε η απόσυρση των Αμερικανών από την περιοχή. «Από έναν πρόεδρο Μπάιντεν δεν περιμένω να δείξει το ίδιο ενδιαφέρον που είχαν οι ΗΠΑ για την περιοχή μέχρι και τη δεκαετία του 1990. Η Αμερική έχει αποφασίσει εδώ και καιρό να αποσυρθεί και δεν υπάρχει πλειοψηφία για επιστροφή της. Γι’ αυτό και προσπαθήσαμε να κάνουμε περισσότερα» εξηγεί ο Βάντεφουλ.

Περισσότερα επιχείρησε η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ με την προσωπική της μεσολάβηση για την αποκλιμάκωση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο. «Δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν στέφθηκε με επιτυχία» παραδέχεται ο Χριστιανοδημοκράτης πολιτικός. Αποδίδει την ευθύνη στον τούρκο πρόεδρο Ερντογάν που ακολουθεί δική του ατζέντα. «Εχουμε σοβαρές αμφιβολίες κατά πόσο ο Ερντογάν σχεδιάζει την πολιτική εξωτερικών και ασφάλειας εντός του ΝΑΤΟ και σε συνεργασία με την ΕΕ» λέει ο Βάντεφουλ.

Αυτή είναι η εύσχημη διαπίστωση ότι η επιθετικότητα του Ερντογάν είναι απειλή για την ειρήνη και την ευημερία στην περιοχή. «Αυτό το μήνυμα πρέπει πλέον να το στείλουμε πολύ καθαρά προς την Αγκυρα» τονίζει ο Βάντεφουλ. «Ο Ερντογάν πρέπει να γνωρίζει ότι οι εντελώς απαράδεκτες επιθέσεις κατά της Γαλλίας και προσωπικά κατά του προέδρου Μακρόν δεν πρόκειται ποτέ να γίνουν αποδεκτές από εμάς. Εάν συνεχίσει αυτή την πορεία, θα προκύψει μια διαρκής, σοβαρή διένεξη μεταξύ Ευρώπης και Τουρκίας».

Η καγκελάριος Μέρκελ και η γερμανική κυβέρνηση θα συνεχίσουν τη μεσολαβητική προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο μέχρι το Συμβούλιο Κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο. Αλλά ο χρόνος πιέζει. «Δυστυχώς δεν βλέπουμε κάποια θετική αντίδραση της Αγκυρας. Παίζονται πράγματι πολλά» λέει ο Βάντεφουλ. Σημαντική παράμετρος είναι η διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, στην οποία ο ρόλος της Τουρκίας είναι καθοριστικός. Επιπροσθέτως οι Γερμανοί συνεχίζουν να βλέπουν στην Τουρκία έναν στρατηγικό εταίρο στο ΝΑΤΟ. Οχι μόνο επειδή δεν υφίσταται πλέον η Σοβιετική Ενωση, αλλά και για τον ρόλο της στην ανάσχεση του Ιράν. «Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε εκβιάσιμοι. Και πρέπει να το γνωρίζει σαφώς η τουρκική κυβέρνηση» τονίζει ο Χριστιανοδημοκράτης πολιτικός. Η κυβέρνηση του Βερολίνου το έχει επικοινωνήσει στην Αγκυρα. Αλλά, «αν χρειαστεί, θα το κάνουμε σαφέστερο και δημοσίως».

Με τη διάψευση των προσδοκιών ατόνησαν και οι μεσολαβητικές πρωτοβουλίες της γερμανικής προεδρίας. Στο μεταξύ, η γερμανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει και στο εσωτερικό πλέον πίεση να σταματήσει πλήρως τις πωλήσεις όπλων στην Τουρκία, κυρίως την προμήθεια των υπερσύγχρονων υποβρυχίων τύπου 214. Και στο Συμβούλιο Κορυφής, στο οποίο θα επανεκτιμηθούν οι σχέσεις ΕΕ – Τουρκίας, θα χρειαστεί κάτι παραπάνω από τη λεκτική έκφραση αλληλεγγύης στην Ελλάδα για να τονιστεί η «ευρωπαϊκή κυριαρχία».