Η… κρυφή πανδημία του σακχαρώδoυς διαβήτη

Ο σακχαρώδης διαβήτης (ΣΔ) είναι αναμφισβήτητα σήμερα η μεγάλη παγκόσμια μεταβολική νόσος, που η εξάπλωσή της λαμβάνει πλέον εκρηκτικές διαστάσεις. Υπό το δεδομένο αυτό η 14η Νοεμβρίου, που έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη, λαμβάνει ιδιαίτερα σημαντικό χαρακτήρα για την ευαισθητοποίηση των πολιτών ανά τον κόσμο αναφορικά με μία ακόμη… κρυφή πανδημία. Οπως αναλύει στο ένθετο «Υγεία» ο δρ Ανδρέας Μελιδώνης, πρόεδρος του Ελληνικού Κολλεγίου Μεταβολικών Νοσημάτων (ΕΚΟΜΕΝ) και γ.γ. της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ), τα 60 εκατομμύρια ατόμων που έπασχαν από διαβήτη τη δεκαετία του ’80 έχουν γίνει σήμερα 460 εκατομμύρια παγκοσμίως.

Στη χώρα μας, εκτιμάται ότι περίπου 1,2 εκατομμύρια Ελληνες έχουν διαγνωστεί με τη νόσο, με τους επιστήμονες να σημειώνουν ότι αριθμός έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια.

Η προοπτική είναι ακόμα πιο ζοφερή. Ο ΠΟΥ (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) εκτιμά ότι τα επόμενα 10-15 χρόνια, εάν δεν υπάρξουν συντονισμένες παρεμβάσεις, ο αριθμός των ατόμων με διαβήτη θα υπερβεί τα 600 εκατομμύρια.

«Η διαχρονική μεταβολική πανδημία του διαβήτη είναι εδώ» σχολιάζει ο συντονιστής διευθυντής του Διαβητολογικού Κέντρου Metropolitan Hospital. Και συνεχίζει: «Δυστυχώς ο διαβήτης δεν είναι μια αθώα, μια πρόσκαιρη, χωρίς συνέπειες νόσος. Είναι μια μόνιμη διαταραχή της μεταβολικής ομοιοστασίας του οργανισμού με αποτέλεσμα την υπεργλυκαιμία, το αυξημένο δηλαδή σάκχαρο, που η μη αντιμετώπισή του, η μη ρύθμισή του θα οδηγήσει στην πορεία του χρόνου σε μία ή περισσότερες χρόνιες επιπλοκές του διαβήτη».

Ο διαβήτης είναι ο πρωταγωνιστικός παράγοντας χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας και αιμοκάθαρσης, οφθαλμοπάθειας και απώλειας όρασης των ενηλίκων, ακρωτηριασμού των κάτω άκρων, στυτικής δυσλειτουργίας και το κύριο αίτιο εμφραγμάτων και αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων.

Χρόνιες επιπλοκές. Στο πλαίσιο αυτό ο δρ Μελιδώνης επικαλείται μεγάλη μετα-ανάλυση 27 μελετών που κατέληξε ότι άτομα με ΣΔ2 μέσης ηλικίας 60 ετών και μέσης διάρκειας διαβήτη 10 χρόνια έχουν επιπολασμό (συχνότητα) καρδιαγγειακής νόσου 40%, διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας 52%, διαβητικής νεφροπάθειας 32% και διαβητικής νευροπάθειας 65%.

«Αυτοί οι ιδιαίτερα αυξημένοι κίνδυνοι χρόνιων επιπλοκών στον διαβήτη οδηγούν σε μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης κατά 6-8 χρόνια σε ασθενή με ΣΔ μέσης ηλικίας 60 ετών και κατά 12 χρόνια εάν συνυπάρχει και η επιπλοκή της καρδιαγγειακής νόσου. Σύμφωνα με στοιχεία της IDF (Παγκόσμια Ομοσπονδία του Διαβήτη) 4,2 εκατομμύρια θάνατοι υπήρξαν το 2019 παγκόσμια λόγω του διαβήτη».

Τελικά, όπως ο ίδιος υπογραμμίζει, ο ΣΔ είναι νόσος με ιδιαίτερα σημαντικό κόστος ατομικό, οικογενειακό, κοινωνικό, οικονομικό. Ευρωπαϊκές οικονομικές μελέτες έχουν δείξει ότι το ετήσιο κόστος διαβητικού ασθενή με μικροαγγειοπαθητικές (νεφροπάθεια, οφθαλμοπάθεια) και μακροαγγειοπαθητικές (καρδιαγγειακές) επιπλοκές είναι πενταπλάσιο σε σχέση με αντίστοιχης ηλικίας άτομο χωρίς διαβήτη και χωρίς επιπλοκές και υπερβαίνει τις 6.000 ευρώ ετησίως (μελέτη CODE-2). Εκτιμάται δε ότι το 12% του προϋπολογισμού για την υγεία αναλώνεται για την αντιμετώπιση των ασθενών με ΣΔ και κυρίως των επιπλοκών τους.

Η ρύθμιση της νόσου. «Η καταιγίδα των επιπλοκών αποτρέπεται πάντως με την άριστη ρύθμιση του σακχάρου όπως έδειξαν πολλές μεγάλες μελέτες. Σχετικά με την πανδημία της εποχής, τη νόσο Covid-19, στοιχεία από την IDF δείχνουν ότι μέχρι και 50% των νοσηλευομένων για Covid-19 πάσχουν από διαβήτη, ενώ οι διαβητικοί ασθενείς με Covid-19 έχουν τετραπλάσιο κίνδυνο θνησιμότητας συγκριτικά με μη διαβητικούς με Covid-19.

Ομως, «οι νοσηλευόμενοι για Covid-19 διαβητικοί ασθενείς που παρουσιάζουν καλή γλυκαιμική ρύθμιση κατά τη νοσηλεία τους μειώνουν σχεδόν κατά 90% τον κίνδυνο θνησιμότητας σε σχέση με τους αρρύθμιστους κατά τη νοσηλεία για Covid-19 διαβητικούς» συμπληρώνει ο δρ Μελιδώνης.

Μάλιστα, ο ίδιος υπογραμμίζει με νόημα ότι τη δύσκολη αυτή χρονιά η Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη είναι αφιερωμένη στον σημαντικό ρόλο και συνεπώς στη αξία των νοσηλευτών στη φροντίδα των ασθενών με διαβήτη.