Αγώνας διεκδίκησης για την «ψυχή των ΗΠΑ»

Την ώρα που γράφεται αυτό το άρθρο στην Ουάσιγκτον, η εκλογική διαδικασία έχει μεν ξεκινήσει κανονικά, όμως οποιαδήποτε πρόβλεψη είναι καταδικασμένη να φέρει ένα ιδιαίτερο ρίσκο. Και ο σημαντικότερος λόγος για αυτό είναι ότι τα πιθανά αποτελέσματα είναι παραπάνω από δύο. Δεν βρισκόμαστε μπροστά σε ένα δυαδικό πιθανό αποτέλεσμα τύπου Τραμπ ή Μπάιντεν, αλλά μπροστά σε ένα πλήθος άγνωστων ενδεχομένων από την Τετάρτη που συμπεριλαμβάνουν ενστάσεις, εντάσεις, νομικές προσφυγές και δικαστικές αποφάσεις, αλλά και πολλά ετερόκλητα «στρατόπεδα» που ετοιμάζονται να υπερασπιστούν στους δρόμους της αχανούς αυτής χώρας αυτό που θεωρούν «δίκαιο» εκλογικό αποτέλεσμα.

Πώς φτάσαμε σε μια τέτοια παράταιρη κατάσταση; Αρκετοί θεωρούν ότι η τετραετία της προεδρίας Τραμπ είναι αυτή που έφερε τη χώρα στα άκρα. Πόλωσε όσο κανείς άλλος τις υπάρχουσες αντιθέσεις μέσα στην αμερικανική κοινωνία, χρησιμοποίησε όσο κανείς άλλος μια τοξική ρητορική που έσπειρε το μίσος και τον φόβο, υιοθέτησε θεωρίες συνωμοσίας και τις ανέδειξε από το πολιτικό και κοινωνικό περιθώριο, ενώ ταυτόχρονα με την αλλοπρόσαλλη και ανεύθυνη στάση του απέναντι στην πανδημία 230.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από τον κορωνοϊό.

Ωστόσο, για να καταλάβουμε πώς πραγματικά φτάσαμε σε αυτή την κατάσταση, πρέπει να δούμε τι έχει συμβεί στις ΗΠΑ και στο διάστημα πριν από την προεδρία Τραμπ. Γιατί ο Τραμπ μπορεί να είναι από τη μία καταλύτης αυτής της όξυνσης και του διχασμού, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και σύμπτωμα μιας παρατεταμένης κρίσης πολιτικής αντιπροσώπευσης που κλόνιζε το αμερικανικό πολιτικό σύστημα από καιρό. Η αδυναμία των «πολλαπλών Αμερικών» που υπάρχουν μέσα στις ΗΠΑ να απολαύσουν μερίδιο από το «αμερικανικό όνειρο» (αυτής της υπόσχεσης ευημερίας) αλλά και η ανικανότητα του συστήματος να δει αυτήν του την αποτυχία έγιναν το βασικό καύσιμο του Τραμπ. Οι θεσμικές διακρίσεις, κομμάτι της ιστορίας αυτής της χώρας, έγιναν πυροκροτητής κοινωνικών εντάσεων, συνεπικουρούμενες από τη φτώχεια και τις εισοδηματικές ανισότητες των μαύρων και ισπανόφωνων πληθυσμών. Την ίδια στιγμή η παραδοσιακή εργατική τάξη των «μπλε κολλάρων» συνθλίφτηκε από μια παγκοσμιοποίηση που της υποσχέθηκε πολλά οφέλη και της προσέφερε αντ’ αυτών αποβιομηχάνιση και ανεργία.

Η Ουάσιγκτον, όπου βρισκόμαστε τώρα μαζί με τους συναδέλφους από το Mega, μπορεί να μην είναι  το κατάλληλο μέρος στις ΗΠΑ για να διαπιστώσει κάποια/ος αυτές τις αντιφάσεις, όμως η ένταση, η αναμονή και οι «πολεμικές» προετοιμασίες για την επόμενη μέρα μαρτυρούν ότι αυτή η πληγή στο σώμα των ΗΠΑ είναι πολύ βαθιά.

Αν εκλεγεί ο Μπάιντεν, και αν ξεπεράσει τους σκοπέλους της δικαστικής εξουσίας, θα έχει μπροστά του ένα τεράστιο διπλό διακύβευμα: από τη μία να αποκαταστήσει την εικόνα των ΗΠΑ στη διεθνή σκακιέρα ως μιας αξιόπιστης δύναμης και παράγοντα γεωπολιτικής σταθερότητας και από την άλλη να προσπαθήσει να ενώσει τις πολλές, ετερόκλητες και με ανταγωνιστικά συμφέροντα Αμερικές. Αν το πρώτο φαντάζει δύσκολο σε έναν κόσμο όπου περιφερειακές δυνάμεις αναδεικνύονται και διεκδικούν πρωταγωνιστικό ρόλο, ταυτόχρονα με την κινεζική υπερδύναμη, το δεύτερο μοιάζει ακόμα πιο απαιτητικό και ίσως αδύνατο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες του Μπέρνι Σάντερς και της Αλεξάντρια Οκάζιο-Κορτέζ, της alt-right, των fake news και των θεωριών συνωμοσίας, του Black Lives Matter και του κινήματος Occupy, των «μπλε κολλάρων» και της χρηματοπιστωτικής ελίτ, των ευαγγελιστών και του Holywood θα πρέπει να βρουν τρόπο να συνυπάρξουν.

Αν από την άλλη εκλεγεί ο Τραμπ, δεν είναι εύκολο να γίνουν προβλέψεις, όπως ακριβώς συνέβη και το 2016, είτε από συναισθηματική άρνηση είτε από αντικειμενική αδυναμία.

Σε κάθε περίπτωση, ο «αγώνας για την ψυχή των ΗΠΑ», που μαίνεται εδώ και χρόνια, δεν τελειώνει με τις εκλογές αυτές, όμως σε αυτές παίζεται μία από τις πιο σημαντικές παρτίδες.

Η Ράνια Τζίμα είναι δημοσιογράφος στον τηλεοπτικό σταθμό Mega