Μέλλον ζοφερό με διάθεση… ευχετική

Πενήντα επτά χρόνια συμπληρώνονται στις 30 Νοεμβρίου από την ημέρα που ο Πρόεδρος Μακάριος προχώρησε με την κατάθεση των περιβόητων «δεκατριών σημείων» τα οποία οδήγησαν στην αποχώρηση των Τουρκοκυπρίων, την κατάρρευση της Συνταγματικής Τάξης και τις διακοινοτικές ταραχές του 1963, της στιγμής που ιστορικά παρουσιάζεται ως η αρχή – τουλάχιστον αυτής της φάσης – του κυπριακού προβλήματος.

Κι αν μπορεί κανείς να πει πως έκτοτε το Κυπριακό κολυμπά σε πελάγη αβεβαιότητας και επιζεί μέσα από φουρτούνες, αυτό που αρχίζει απόψε, στο σπίτι της εκπροσώπου του γ.γ. του ΟΗΕ Ελίζαμπεθ Σπέχαρ, στο άλλοτε Διεθνές Αεροδρόμιο της Λευκωσίας, ίσως θα μπορούσε να το περιγράψει κανείς ως εξής: ως μια στιγμή όπου για πρώτη φορά τόσο απρόσμενα, το Κυπριακό βγήκε από το νερό και καλείται να πηδήξει και πάλι από έναν βράχο, σε ένα αχαρτογράφητο σημείο χωρίς κανείς να γνωρίζει το βάθος της θάλασσας και τα βράχια και εάν έτσι θα βγει ξανά από την αναγκαστική βουτιά. Απόψε στις επτά, είναι η πρώτη συνάντηση Αναστασιάδη – Τατάρ, ενός ευθυγραμμισμένου με την Αγκυρα εθνικιστή τουρκοκύπριου ηγέτη ο οποίος διευκρινίζει ότι δεν συζητά κάτι άλλο εκτός από λύση δύο κρατών στην Κύπρο.

Τι μπορεί λοιπόν να συμβεί;
Τα σενάρια είναι δύο: είτε η τουρκική πλευρά θα προσέλθει έτοιμη να επαναρχίσει τον διάλογο (σχεδόν) από εκεί που έμεινε στο Κραν Μοντανά το 2017, είτε θα απαιτήσει την αλλαγή της βάσης των συνομιλιών, κάτι που – μάλλον – θα προκαλέσει την αντίδραση της ευρισκόμενης σε δυσχερή θέση – μετά τα νέα τετελεσμένα της Αγκυρας επί του εδάφους αλλά και τα επισωρευμένα αδιέξοδα των σχεδιασμών της – κυβέρνησης Αναστασιάδη. Ακόμη και εάν όντως, όπως λένε δημοσιογραφικές πληροφορίες αλλά και επισήμως η Αγκυρα, η κυβέρνηση εδώ θα ήθελε να συζητήσει τις «νέες ιδέες» Τατάρ, ξεκάθαρο είναι πως δεν μπορεί να σηκώσει εσωτερικά το βάρος που έχει μια εκούσια στροφή προς τη διχοτόμηση ή έστω τη συνομοσπονδία.

Σε αυτή την περίπτωση, η Λευκωσία αναμένεται να πει ένα ακόμα «Οχι», αυτή τη φορά στη σύγκληση πενταμερούς διασκέψεως – Ε/Κ, Τ/Κ και Ελλάδα, Τουρκία, Βρετανία ως εγγυήτριες – όπως θέλει ο γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προκειμένου να προχωρήσει πια εις βάθος ο διάλογος. Και το Κυπριακό θα πρέπει να μείνει κάπου εκεί στον βράχο περιμένοντας ξανά… νέες ευκαιρίες οι οποίες μάλλον δεν πρόκειται να έρθουν, αφού είναι βέβαιο ότι η Αγκυρα θα προχωρήσει σε οριστικά τετελεσμένα, με το σκηνικό επί του εδάφους αλλά και στην ΑΟΖ να γίνεται πιο εκρηκτικό από ποτέ.

Το πώς η κάθε πλευρά θα διαχειριστεί ένα τέτοιο αδιέξοδο παραμένει άγνωστο. Το μόνο βέβαιο είναι πως για την ε/κ πλευρά τα περιθώρια τα οποία ήδη στένεψαν δραματικά με την εκλογή Τατάρ βρίσκονται πια σε ένα σημείο όπου δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς όχι μόνο πως προχωρά ο διάλογος, εάν δεν αλλάξει στάση η Αγκυρα και ο νέος ηγέτης των Τ/Κ, αλλά και πώς θα μπορέσει η Λευκωσία να διαχειριστεί το τσουνάμι εξελίξεων που θα προκληθούν από μια τέτοια εξέλιξη και οι οποίες μάλλον θα είναι το τέλος του Κυπριακού.

Μια πρακτική από τα… παλιά
Σε ένα νέο αφήγημα παρηγοριάς, πρακτική η οποία εμφανίζεται κάθε φορά στις αμερικανικές εκλογές στην Κύπρο, η κυβέρνηση Αναστασιάδη αφήνει να διαρρεύσει στα ΜΜΕ η ελπίδα ότι θα εκλεγεί ο Τζο Μπάιντεν και οι Αμερικανοί θα αλλάξουν τη στάση απάθειας για τη ΝΑ Μεσόγειο όσο και ανοχής προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Το στοιχείο της ελπίδας ήταν άλλωστε αυτό που διαχρονικά καθοδηγούσε αντί του πραγματισμού την ε/κ κοινότητα. Συνήθως κατέληγε σε προβλήματα ενίοτε και σε καταστροφές. Αν αυτό θα αλλάξει αυτή τη φορά θα διαφανεί σύντομα. Για την ιστορία πάντως, ήταν η ίδια κυβέρνηση η οποία το 2016 εξέπεμπε μέσω φίλα προσκείμενων ΜΜΕ το μήνυμα ότι δεν βιαζόταν στο Κυπριακό, βασιζόμενη σε… προσβάσεις Ελληνοαμερικανών στον Ντόναλντ Τραμπ.