«Ο ιός είναι ένα B-movie που έγινε πραγματικότητα»

Βερολίνο, 2001. Η πόλη φλέγεται από συλλαλητήρια, επεισόδια και βία. Σ’ ένα μικρό δωμάτιο τα πρόσωπα παίρνουν μέρος σε μια φανταστική διαδήλωση. Ο Αγης, συγγραφέας, συμμετέχει σ’ ένα φόρουμ και προτείνει στους άλλους να μιλήσουν δοκιμαστικά. Μιλάνε σ’ ένα φανταστικό πλήθος, σαν να βρίσκονται σε μια γενική δοκιμή. Παρασύρονται στο «παιχνίδι» αποκαλύπτοντας τις μεγαλύτερες αλήθειες τους, αλλά και την αγωνία τους να επιβιώσουν.

Ο Αλέξανδρος Αβρανάς, ο βραβευμένος κινηματογραφικός σκηνοθέτης, επιστρέφει στο θέατρο παρουσιάζοντας από αύριο το «Σ’ εσάς που με ακούτε» της Λούλας Αναγνωστάκη στη Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» του Εθνικού Θεάτρου. «Στο έργο της Αναγνωστάκη με ενδιέφεραν πολύ οι χαρακτήρες. Επίσης, έχω μια μεγάλη αγάπη για το Βερολίνο γιατί έζησα πολλά χρόνια εκεί. Οπότε θεώρησα ότι είναι πολύ κοντά μου το έργο. Και η εποχή μας άλλωστε είναι πολύ δύσκολη, μεταιχμιακή όπου οι χαρακτήρες βρίσκονται σε μια τεράστια ανασφάλεια, σ’ ένα συναισθηματικό πάγωμα που δεν ξέρουν τι θα προκύψει. Αυτό που συνέβη τώρα με τη Χρυσή Αυγή και τον κορωνοϊό ενέτεινε ακόμα περισσότερο το επίκαιρο του έργου. Ετσι κι αλλιώς αυτοί οι ήρωες εκφράζουν την εποχή μας, όπου όλοι έχουμε ένα ζωτικό ψεύδος: θέλουμε ν’ αλλάξουμε, να ελπίζουμε αλλά τελικά τα πράγματα φαίνεται να μην αλλάζουν ποτέ. Απλώς δυσκολεύουν» αναφέρει ο σκηνοθέτης στο «ΝΣυν».

Η παράσταση ήταν προγραμματισμένη ν’ ανέβει την περσινή σεζόν, ωστόσο το ξέσπασμα της πανδημίας ανέτρεψε τα δεδομένα. Πλέον έρχεται στη σκηνή προσαρμοσμένη σ’ όλα τα πρωτόκολλα ασφαλείας, με κεντρικό σκηνικό ένα μεγάλο τραπέζι για το δείπνο της οικογένειας στο δεύτερο μέρος κι αποστάσεις που ταίριαξαν στο περιεχόμενο των διαλόγων. «Το 1,5 μέτρο έπρεπε να προσαρμοστεί σε όλο το έργο, κάτι που εμένα δεν με ενόχλησε καθόλου, αφού ούτως ή άλλως οι χαρακτήρες της Αναγνωστάκη δεν έχουν πραγματικές σχέσεις. Βρίσκονται σε μια συναισθηματική απόσταση, όπως είναι και η εποχή μας. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οι αποστάσεις είναι πολύ πιο μεγάλες απ’ ό,τι πιστεύουμε. Αυτή η ιδέα της απόστασης υπήρχε και στην πρώτη προσέγγιση. Απλώς τώρα συστηματοποιήθηκε» τονίζει ο σκηνοθέτης, ο οποίος έκανε και τη δραματουργική επεξεργασία του κειμένου. «Είναι όλα αυτά με τον κορωνοϊό σαν κακή ταινία επιστημονικής φαντασίας. Αν κάποτε τα έγραφε κανείς, θα έλεγε ότι είναι λίγο B-movie, αλλά είναι πραγματικότητα τελικά» προσθέτει.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ. Προερχόμενος από τον χώρο του κινηματογράφου, αντιμετωπίζει τη νέα θεατρική πρόκληση με μια σινεματική αντίληψη. «Και στον κινηματογράφο θεατρικές πρόβες κάνω. Οπότε δεν είναι μακριά. Εχω κάνει χρήση του κινηματογραφικού ήχου 5.1 surround το οποίο θεωρώ πολύ ζωντανό πράγμα στην παράσταση, γιατί εμπλέκει τον θεατή στον χώρο του σπιτιού κι αυτών που συμβαίνουν. Επίσης, η χρήση του μοντάζ, της εικόνας. Η αλληλουχία των εικόνων είναι πολύ μονταρισμένη. Ο θεατής παίζει τον ρόλο της κάμερας και τα φώτα είναι αρκετά ατμοσφαιρικά και κινηματογραφικά» αναφέρει.

Κατά την προετοιμασία της παραγωγής επέμενε πολύ στον λόγο των ηρώων. «Από το κείμενο της Αναγνωστάκη καταλαβαίνω ότι η ίδια πάλευε το τέλος του μοντερνισμού σε μια εποχή που το devised theatre είχε ανέβει και βασιζόταν στον λόγο. Παρά ταύτα, έχουν αλλάξει πολλά στην τέχνη και στο θέατρο, γι’ αυτό και υπάρχει η δραματουργική επεξεργασία που την έκανα εγώ, ώστε να φέρω το έργο στο σήμερα χωρίς να αλλοιώσω περισσότερο το περιεχόμενό του, το οποίο είναι πολύ επίκαιρο. Είναι μια μαύρη κωμωδία. Εχει ένα χιούμορ που επιτρέπει στον κόσμο να είναι ανοιχτός απέναντι σ’ αυτό που βλέπει» δηλώνει ο σκηνοθέτης.

ΝΕΑ ΤΑΙΝΙΑ. Πέρα από τη θεατρική δημιουργία, ο Αβρανάς δεν ξεχνά και την κινηματογραφική, στην οποία θα επιστρέψει την άνοιξη, κορωνοϊού πάντα επιτρέποντος. «Ετοιμάζω μια ταινία που λέγεται “Apathy”, η οποία διαδραματίζεται στη Σουηδία με ρώσους και σουηδούς πρωταγωνιστές. Διαπραγματεύεται το σύνδρομο των παρατημένων παιδιών. Είναι ένα σύνδρομο το οποίο αφορά τα παιδιά των πολιτικών προσφύγων, οι οποίοι φεύγουν από διάφορες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης κυρίως στα Βαλκάνια. Οταν πηγαίνουν στη Σουηδία και δεν παίρνουν το άσυλο, πέφτουν σε κώμα. Το μόνο που τα ξυπνάει, δεν είναι ούτε τα χάπια ούτε τα νοσοκομεία, είναι η ελπίδα. Αυτό αναγνωρίστηκε το 2016 επίσημα σαν σύνδρομο κι έχει αρχίσει να συμβαίνει και στην Ελλάδα, στη Λέσβο στη Μόρια και στην Αυστραλία, σε Σύρους, Αφγανούς, Ιρανούς. Για μένα είναι μια αλληγορία πως τα παιδιά δεν αντέχουν στην κοινωνία την οποία έρχονται να ζήσουν. Αισθάνονται ασφάλεια στη χώρα κι όταν δεν παίρνουν το άσυλο, τα αναγκάζουν να γυρίσουν εκεί απ’ όπου έφυγαν. Αυτό δεν το αντέχουν συναισθηματικά και γι’ αυτό κλείνει το ανώτατο τμήμα του εγκεφάλου και πέφτουν σε κώμα, το οποίο μπορεί να κρατήσει έως τέσσερα χρόνια. Είναι μια πολύ συναισθηματική ταινία. Οχι τόσο βαριά όσο ακούγεται, αλλά η αλήθεια της είναι βαριά και πικρή».