Στη δίνη της πανδημίας το ΧΑ και η τραγωδία των τραπεζικών μετοχών

Παρά το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης απαιτήθηκαν 64 δισ. ευρώ (τα 50,6 δισ. ευρώ για τις συστημικές) για την επιβίωση των τραπεζών, ο κλάδος συνεχίζει να προκαλεί δέος στους επενδυτές, αφού ο τραπεζικός δείκτης σημείωσε πλέον νέο ιστορικό χαμηλό, με τις απώλειές του από την αρχή του έτους να φθάνουν το 71,5%, τη στιγμή που η χρηματιστηριακή αξία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών είχε υποχωρήσει το ίδιο διάστημα περισσότερο από 7 δισ. ευρώ.

Η οδύσσεια του τραπεζικού συστήματος μάλιστα, το οποίο χρεοκόπησε δύο φορές και ανακεφαλαιοποιήθηκε τρεις φορές, δείχνει να μην έχει ολοκληρωθεί ακόμη. Η πρώτη χρεοκοπία ήταν το 2012 καθώς με το PSI οι συνολικές απώλειες ανήλθαν σε 39 δισ. ευρώ. Στην ανακεφαλαιοποίηση του Μαρτίου του 2013 συμμετείχε κατά κύριο λόγο το ελληνικό Δημόσιο, ενώ σε αυτή του Απριλίου του 2014 οι ιδιώτες τοποθέτησαν 8,2 δισ. ευρώ. Με τη δεύτερη φάση της ελληνικής κρίσης, που αρχίζει τον Νοέμβριο του 2015, έχουμε τη δεύτερη χρεοκοπία των τραπεζών, ενώ και οι μετοχές τους μηδενίστηκαν για δεύτερη φορά. Το Δημόσιο έχασε τα κεφάλαια που τοποθέτησε νωρίτερα (περίπου 39 δισ. ευρώ) ή έστω την αγοραία αξία των περίπου 25 δισ. ευρώ μετοχών που κατείχε το καλοκαίρι του 2014. Ακολούθησε η τρίτη ανακεφαλαιοποίηση τον Νοέμβριο του 2015, στην οποία συμμετείχαν διεθνή κεφάλαια με την ελπίδα να καλύψουν μέρος της ζημιάς από την ανακεφαλαιοποίηση του 2014. Το ΤΧΣ τοποθέτησε μόνο 5,4 δισ. από τα απαιτούμενα 14,4 δισ. ευρώ (και μάλιστα μόνο στην Εθνική και στην Πειραιώς).

Μετά την πρώτη ανακεφαλαιοποίηση το 2013, σύμφωνα με στοιχεία του Χρηματιστηρίου Αθηνών, το ποσοστό του Δημοσίου μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) ήταν 84,39% στην Εθνική, 81,01% στην Πειραιώς, 83,66% στην Alpha Bank και 93,55% στη Eurobank, ενώ μετά την τρίτη ανακεφαλαιοποίηση υποχώρησε στο 40,4% στην Εθνική, στο 26,4% στην Πειραιώς, στο 11% στην Alpha Bank και στο 1,4% στη Eurobank. Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, δηλαδή, οι πιο «συντηρητικές» ελληνικές κυβερνήσεις ουσιαστικά κρατικοποίησαν τις τράπεζες, ενώ η πιο πρόσφατη «αριστερή» κυβέρνηση στην ουσία προχώρησε στην ιδιωτικοποίησή τους. Να σημειωθεί πως πλέον η αξία των τραπεζικών μετοχών που κατέχει το ΤΧΣ έχει υποχωρήσει από την αρχή του έτους κατά 1,3 δισ. ευρώ καθώς κυμαίνεται πλέον μόλις λίγο πάνω από τα 500 εκατ. ευρώ, με ό,τι αυτό σημαίνει για τα δισεκατομμύρια των ελλήνων φορολογουμένων που δόθηκαν σε έναν κλάδο που δεν μπορεί ακόμη να διαδραματίσει τον ρόλο του στηρίζοντας την ταλαιπωρημένη ελληνική οικονομία.

ΑΓΟΡΑ. Με τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια να σημειώνουν χαμηλά πενταμήνου, μπροστά στα σενάρια για νέα μικρά και μεγάλα lockdown σε κάθε γωνιά της Ευρώπης, καθώς οι φόβοι για τις συνέπειες στις οικονομίες εντείνονται, το ελληνικό Χρηματιστήριο, που χθες δεν λειτούργησε εξαιτίας της αργίας της 28ης Οκτωβρίου, αναμένεται και αυτό να συνεχίσει να κινείται μεταξύ άλλων και στη σκιά του κορωνοϊού. Οι αποδόσεις των γερμανικών κρατικών ομολόγων αναφοράς για την ευρωζώνη υποχώρησαν (οι τιμές αυξήθηκαν) στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα Μαρτίου, καθώς οι αβεβαιότητες σχετικά με την πορεία της πανδημίας, τις αμερικανικές εκλογές εντείνονται, ενώ μικρές πιέσεις δέχτηκαν τα ομόλογα της ευρωπαϊκής περιφέρειας. Οι αγορές προεξοφλούν πάντως πως στις 10 Δεκεμβρίου η ΕΚΤ θα προχωρήσει στην παράταση του έκτακτου αυτού «QE πανδημίας» τουλάχιστον ως το τέλος του 2021, καθώς και στην περαιτέρω ενίσχυσή του κατά 500 δισ. ευρώ, στα 1,85 τρισ. ευρώ, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να στηρίξει και τα ελληνικά ομόλογα.