Ο Τζιακομέτι για λίγους

To όνομά της ως τώρα έμοιαζε ταιριαστό με το ύψος της. Τις επόμενες ημέρες όμως θα συνδέεται χωρίς αμφιβολία και με την αξία της σε εκατομμύρια δολάρια, καθώς όποιος επιθυμεί να αποκτήσει τη «Μεγάλη Γυναίκα Ι» – το ορειχάλκινο γλυπτό του Αλμπέρτο Τζιακομέτι ύψους 2,7 μ. που βγαίνει σε δημοπρασία από τον οίκο Σόθμπις – θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον 90 εκατ. δολάρια καθώς αυτή είναι η τιμή εκκίνησης που έχει οριστεί. Ταυτοχρόνως θα πρέπει και να είναι έτοιμος να στερηθεί την εμπειρία των λιγοστών εκείνων λεπτών κατά τη διάρκεια των οποίων η αδρεναλίνη χτυπά κόκκινο μέχρι να ακουστούν τα τρία χτυπήματα από το σφυράκι του δημοπράτη και να κατοχυρωθεί το έργο στον νέο του κάτοχο.

Αντιθέτως, θα πρέπει να είναι οπλισμένος με υπομονή, να είναι γενναιόδωρος, τυχερός και ει δυνατόν να έχει καταφέρει να προβλέψει τις κινήσεις των αντιπάλων του. Κι αυτό διότι οι Σόθμπις επέλεξαν να μη βγάλουν σε μια συνηθισμένη δημοπρασία το συγκεκριμένο γλυπτό, αλλά να ζητήσουν από τους ενδιαφερομένους κλειστές προσφορές, ώστε να συνδυαστούν, όπως υποστηρίζουν, η ανωνυμία μιας ιδιωτικής προσφοράς και ο ανταγωνισμός της δημόσιας δημοπρασίας.

Μοναδική προσέγγιση. Αύριο είναι η τελευταία ημέρα που οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν μια εμπιστευτική προσφορά για το έργο, με ελάχιστη τα 90 εκατ. δολάρια. Μετά το πέρας του ορίου υποβολής προσφορών, το γενικό συμβούλιο του οίκου δημοπρασιών και ένας ανεξάρτητος ελεγκτής θα εξετάσουν τις αμετάκλητες προσφορές ώστε να κερδίσει το έργο ο πλειοδότης, ενώ δεν θα επιτραπεί σε κανέναν εκτός από τους ήδη καθορισμένους ειδικούς να ελέγξει τις προσφορές. Επιπλέον έχει καθοριστεί – χωρίς να έχει δημοσιοποιηθεί – ένα κατώτατο ποσό στο οποίο μπορεί να πωληθεί το έργο σε περίπτωση που οι προσφορές δεν υπερβούν κατά πολύ τα 90 εκατ. δολάρια.

«Καταλήξαμε στον συγκεκριμένο τρόπο πώλησης καθώς θεωρήσαμε ότι το σπάνιο αυτό γλυπτό αξίζει μοναδική προσέγγιση» δηλώνει η Μπρουκ Λάμπλι, αντιπρόεδρος του οίκου, προσθέτοντας ότι μέριμνα των Σόθμπις ήταν να συνδυάσουν την τεράστια απήχηση του εμβληματικού αυτού έργου τέχνης με την ιδιωτικότητα που περιμένουν να έχουν οι πελάτες, οι οποίοι προχωρούν σε τόσο υψηλές προσφορές.

Παραγγελία. Η μνημειακών διαστάσεων οστεώδης γυναικεία φιγούρα ανήκει σε μια σειρά πέντε γλυπτών που φιλοτέχνησε ο ελβετός καλλιτέχνης κατόπιν παραγγελίας για να κοσμήσουν την πλατεία που περιβάλλει τον εξηνταώροφο ουρανοξύστη, ο οποίος βρίσκεται στην καρδιά του οικονομικού κέντρου στο Μαχνάταν, την Ουάν Τζέιζ Μανχάταν. Η πρόταση για τη δημιουργία των γλυπτών έγινε στον Τζιακομέτι το 1956 και ο σχεδιασμός τους ξεκίνησε το 1958, έναν χρόνο μετά τη θεμελίωση του ουρανοξύστη. Περιελάμβανε τέσσερις γυναικείες μορφές και μία ανδρική, η χύτεση των οποίων ολοκληρώθηκε δύο χρόνια αργότερα, το 1960. Τα έργα ωστόσο δεν πήραν ποτέ τη θέση για την οποία προορίζονταν, καθώς ο Τζιακομέτι, ο οποίος δεν είχε επισκεφθεί τη Νέα Υόρκη, θεωρούσε ότι τα γλυπτά του δεν είχαν τη σωστή κλίμακα για την πλατεία – ήταν πολύ ψηλά – και δεν παρέδωσε τα τελικά σχέδια στην αρμόδια επιτροπή επιλογής. Οταν το 1965 τελικά επισκέφθηκε την πόλη και βρέθηκε στην εν λόγω πλατεία, συνειδητοποίησε τα μεγέθη και πρότεινε ο ίδιος να δημιουργήσει νέα ύψους 7,6 μ., αλλά δεν πρόλαβε να υλοποιήσει το σχέδιό του.

Ποσό – ρεκόρ. Η εξαϋλωμένη ορειχάλκινη γυναικεία μορφή τού εκ των κορυφαίων δημιουργών του 20ού αι. είχε εμφανιστεί σε δημοπρασία για τελευταία φορά το 1989 από τον οίκο Κρίστις και είχε πωληθεί προς 4,95 εκατ. δολάρια. Ενα ακόμη γλυπτό της ίδιας σειράς που ανήκει στο ίδρυμα του μεγιστάνα κτηματομεσιτικών επιχειρήσεων Σέιντον Σόλοου έχει εκτιμηθεί (βάσει των φορολογικών δεδομένων του ιδρύματος για το 2018) προς 45 εκατ. δολάρια. Ο Σέιντον Σόλοου ήταν εκείνος ο οποίος είχε πληρώσει το 2015 141,3 εκατ. δολάρια για να αποκτήσει από δημοπρασία του Κρίστις και το γλυπτό του Τζιακομέτι «Ο άνδρας που δείχνει», ποσό – ρεκόρ για έργο του συγκεκριμένου καλλιτέχνη και το ακριβότερο γλυπτό που είχε πωληθεί σε δημοπρασία. Η «Μεγάλη Γυναίκα Ι» θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα έργα του καλλιτέχνη που διατίθεται προς πώληση μετά τον «Ανδρα που δείχνει».

Το δεύτερο ακριβότερο έργο του Τζιακομέτι είναι ο «Ανδρας που περπατά» – η πέμπτη μορφή που συμπλήρωνε το σύνολο στο οποίο ανήκει το προς πώληση γλυπτό – που δημοπρατήθηκε το 2010 από τον Σόθμπις προς 104,3 εκατ. δολάρια, ενώ η «Μεγάλη Γυναίκα ΙΙ» της ίδιας σειράς είχε αλλάξει χέρια το 2017 μέσω του Κρίστις προς 30 εκατ. δολάρια.

Συλλογή. Η «Μεγάλη Γυναίκα Ι» στο παρελθόν ανήκε στον αμερικανό συλλέκτη Ρόμπερτ Μάγερ, ο οποίος το 2019 πούλησε μέσω του Κρίστις τη συλλογή του με έργα σύγχρονης τέχνης. Μεταξύ άλλων είχε βρεθεί και στην ιδιοκτησία του εμπόρου τέχνης της Νέας Υόρκης και πρώην ιδιοκτήτη μεγάλων ομάδων του μπέιζμπολ Τζέφρι Λόρια.

Τώρα, αν και προσφέρεται προς πώληση χωρίς να αποκαλύπτεται ο συλλέκτης που θα την αποχωριστεί, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του πρακτορείου Μπλούμπεργκ, θεωρείται ως δεδομένο ότι αποτελεί την κορωνίδα της συλλογής του ιδιοκτήτη της εταιρείας καλλυντικών Ρέβλον, του δισεκατομμυριούχου Ρον Πέρελμαν. Ο 77χρονος επιχειρηματίας έχει ήδη πουλήσει 1.000 έργα τέχνης που του ανήκαν, αξίας 350 εκατ. δολαρίων, καθώς, όπως έχει δηλώσει τον Αύγουστο, «έφτασε η στιγμή να καθαρίσω το σπίτι, να το απλοποιήσω και να δώσω σε άλλους την ευκαιρία να απολαύσουν μερικά όμορφα πράγματα που απέκτησα εδώ και δεκαετίες».