Χάθηκε πολύτιμος χρόνος {LF}σε ένα κλίμα ανοργανωσιάς

Η έγκαιρη και επιτυχής εφαρμογή του lockdown στην αρχή της πανδημίας, χάρη στην αποφασιστική στάση της κυβέρνησης, στο κλίμα σύμπνοιας και ομοψυχίας και στη συμμόρφωση της πλειοψηφίας των πολιτών, είχε ως αποτέλεσμα η Ελλάδα να γίνει ένα πραγματικό «succes story» την άνοιξη που μας πέρασε. Θετικά. Αν και όλοι γνωρίζαμε – οι ειδικοί ήταν κατηγορηματικοί – πως ένα δεύτερο κύμα θα έκανε την εμφάνισή του το φθινόπωρο, φαίνεται πως το κλίμα ευφορίας λειτούργησε αρνητικά. Πολλοί στην κυβέρνηση πίστεψαν, από ό,τι φαίνεται, πως ο πόλεμος ενάντια στον κορωνοϊό είχε οριστικά κερδηθεί από τον Μάιο. Αυτό φαίνεται από τον ασύντακτο και μάλλον επιπόλαιο τρόπο που άνοιξε ο τουρισμός και τα σύνορα της χώρας, τη σημαντική υστέρηση του αριθμού των τεστ σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης και κυρίως από τις καθυστερήσεις στην προετοιμασία και την ενίσχυση του ΕΣΥ.

Στη διάρκεια του καλοκαιριού τα μέτρα του social distancing ατόνησαν, ενώ οι μηχανισμοί ελέγχου και ιχνηλάτης των κρουσμάτων απέτυχαν πρακτικά να ακολουθήσουν τις μετακινήσεις των πολιτών προς τα νησιά και τις παραλίες. Ειδικά μέχρι το δεύτερο μισό του Αυγούστου οι έλεγχοι στα καράβια, στα τουριστικά νησιά και τους δημοφιλείς προορισμούς ήταν μάλλον ανεπαρκείς έως ανύπαρκτοι. Παρά τις εξαγγελίες, μηχανήματα για τη διενέργεια τεστ PRC δεν έφτασαν παρά σε ελάχιστα νησιά, ενώ ακόμη και σήμερα η χρήση των rapid tests υπολείπεται σημαντικά.

Καθώς, από ό,τι φαίνεται, η διασπορά των κρουσμάτων επιταχύνεται, η αγωνία μεγαλώνει. Πολύ λίγα έχουν γίνει για να προετοιμαστεί το ΕΣΥ για την επερχόμενη πίεση. Οι διορισμοί γιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού έχουν καθυστερήσει σημαντικά. Ακόμη και σήμερα υπάρχουν σοβαρότατες ελλείψεις σε προσωπικό – όχι μονό στις ΜΕΘ άλλα και στα νοσοκομεία του ΕΣΥ. Είναι χαρακτηριστικό της αδυναμίας συντονισμού πως ακόμη και σήμερα ένα μεγάλο μέρος του εξοπλισμού που έχει αγοραστεί με δωρεές βρίσκεται είτε σε αποθήκες είτε έχει διανεμηθεί σε μονάδες που αδυνατούν να αξιοποιήσουν λόγω ελλείψεως προσωπικού και υποδομών.

Τα νοσοκομεία καλούνται σήμερα να αντιμετωπίσουν ένα σταδιακά αυξανόμενο φορτίο κρουσμάτων χωρίς ουσιαστική ενίσχυση ούτε καν των προϋπολογισμών τους. Είχαμε από την πρώτη στιγμή επισημάνει πως η ανάπτυξη πρωτοβάθμιας και η εμπλοκή της στην ιχνηλάτηση αλλά και η κατ’ οίκον νοσηλεία των κρουσμάτων αποτελεί την πιο κρίσιμη παράμετρο για τον έλεγχο της πανδημίας άλλα και την ελάφρυνση της πίεσης προς τα νοσοκομεία. Πολύ λίγα πράγματα υλοποιήθηκαν μέχρι σήμερα. Η ανάπτυξη κέντρων ελέγχου και νοσηλείας στα Κέντρα Υγείας βρίσκεται πρακτικά στο στάδιο των εξαγγελιών.

Η πανδημία αποκάλυψε τις αδυναμίες τόσο του ΕΟΔΥ όσο κυρίως του τρόπου οργάνωσης των μηχανισμών της Δημόσιας Υγείας.

Ο δεύτερος κύκλος της επιδημίας φαίνεται πως χτυπάει την πόρτα της χώρας και της Ευρώπης. Μαζί με την έξαρση της εποχικής γρίπης θα πιέσει το ΕΣΥ και τις ΜΕΘ  σημαντικά. Υπάρχουν πάρα πολλά που πρέπει να γίνουν άμεσα, από την εφαρμογή μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης έως την ένταση των ελέγχων, την αποτελεσματικότερη ιχνηλάτηση και κυρίως την προετοιμασία του ΕΣΥ. Από τον Μάιο χάθηκε πολύτιμος χρόνος σε ένα κλίμα αδικαιολόγητης υπεραισιοδοξίας, ανοργανωσιάς και προχειρότητας. Ευχή όλων είναι να αποφύγουμε το γενικευμένο lockdown. Οσο υπάρχει καιρός, η κυβέρνηση πρέπει να δείξει πως αντιλαμβάνεται ότι, ευχάριστα ή δυσάρεστα, τα μέτρα είναι προπαντός αναγκαία.

Ο Κώστας Μπαργιώτας είναι γιατρός και τομεάρχης Υγείας του ΚΙΝΑΛ