Η νέα ΚΑΠ και οι νέες τεχνολογίες στον πρωτογενή τομέα

Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, η ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας, η προσέλκυση επενδύσεων, η βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων, καθώς και οι δράσεις για το περιβάλλον και το κλίμα συνιστούν έναν οριζόντιο πολιτικό στόχο, ο οποίος επιδιώκεται να επιτευχθεί μέσα από την προώθηση της καινοτομίας και της άμεσης εφαρμογής νέων τεχνολογιών, τόσο στo νέο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2021-2027 όσο και στις λοιπές στρατηγικές του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥπΑΑΤ).

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει και τον ψηφιακό μετασχηματισμό στον αγροτικό τομέα, και ιδιαίτερα τη γεωργία ακριβείας, ως ένα από τα βασικότερα μέσα μείωσης του κόστους παραγωγής αλλά και της προστασίας του περιβάλλοντος μέσα από την ορθολογικότερη χρήση των φυσικών πόρων, των γεωργικών εισροών κ.λπ., αξιοποιώντας παράλληλα τη θετική σύνδεση Ερευνας – Καινοτομίας – Παροχής Συμβουλών.

Σε όρους τεχνολογικού εκσυγχρονισμού και εκμηχάνισης, η ελληνική γεωργία υστερεί ως απόρροια του χαμηλού ύψους των επενδύσεων. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν το 2017 στο 22,7% της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας της Γεωργίας, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ είναι 31,4%.

Για την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου προβλήματος, που επιτείνεται λόγω των αλλεπάλληλων περιόδων οικονομικής κρίσης σε συνδυασμό και με την υγειονομική κρίση του COVID-19 που βιώνουμε, η ΕΕ σε συνεργασία και με το ΥπΑΑΤ παρείχε τη δυνατότητα ανάπτυξης χρηματοδοτικών μέσων εγγυοδοσίας και παροχής κεφαλαίου κίνησης, με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους για τις επιχειρήσεις του γεωργικού τομέα μέσα από το Ταμείο Εγγυήσεων Αγροτικής Ανάπτυξης που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων, αλλά και το Ταμείο Εγγυοδοσίας COVID-19 σε συνεργασία με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και το ΕΣΠΑ.

Επιπροσθέτως, εκτός από τη χρηματοδότηση του εκσυγχρονισμού της γεωργίας μέσω του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, έχει προβλεφθεί και πρόσθετη χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη», για τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας στον τομέα των τροφίμων, της γεωργίας, της ανάπτυξης της υπαίθρου και της βιοοικονομίας, σε άμεση συνέργεια με τις παρεμβάσεις για την αγροτική ανάπτυξη που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΑΑ (Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης).

Ο ρόλος των νέων τεχνολογιών θα μπορούσε να θεωρηθεί διττός για τη χώρα μας, που συντίθεται από πληθώρα αγροτικών περιοχών, καθώς αφενός βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της εργασίας στους αγροτικούς οικονομικούς κλάδους (γεωργία, δασοκομία, μεταποίηση τροφίμων, τουρισμός κ.λπ.) και αφετέρου αναδεικνύει τον σημαντικότατο αναπτυξιακό αντίκτυπο αυτών των αγροτικών περιοχών, συμβάλλοντας στο να ξεπεραστούν εμπόδια κοινωνικού, οικονομικού και γεωγραφικού απομονωτισμού.

Η εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών και τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ενθάρρυνση της υγιούς επιχειρηματικότητας και της οικονομικής προόδου στις αγροτικές περιοχές, εξασφαλίζοντας την καταλληλότερη ανταπόκριση στις νέες προκλήσεις, όπως η αύξηση των ακραίων κλιματικών συνθηκών, η τροφοδότηση με τρόφιμα του αυξανόμενου πληθυσμού και η εξασφάλιση ηλικιακής ανανέωσης του γεωργικού τομέα.

Αρωγός σε όλη αυτή την πορεία προς μια γεωργία περισσότερο «έξυπνη», περισσότερο «πράσινη», περισσότερο «εξωστρεφή και σύγχρονη», αξιοποιώντας τη νέα ψηφιακή εποχή, θα είναι το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για τη νέα ΚΑΠ της περιόδου 2021-2027 θα περιλαμβάνονται όλες εκείνες οι αναπτυξιακές πολιτικές και παρεμβάσεις που θα ενθαρρύνουν την υιοθέτηση της ψηφιακής μεταρρύθμισης και την προώθηση της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών στον πρωτογενή μας τομέα.

Ο Κωνσταντίνος Μπαγινέτας είναι γενικός γραμματέας Αγροτικής Πολιτικής και Διαχείρισης Κοινοτικών Πόρων, ΥπΑΑΤ