Το κρισιμότερο δημοψήφισμα {LF}των Τουρκοκυπρίων

Την πιο κρίσιμη ίσως απόφαση στην Ιστορία της κοινότητάς τους καλούνται να λάβουν αύριο οι Τουρκοκύπριοι. Το δίλημμα, πέρα από το καθαρά πρακτικό του κομμάτι, δεν είναι εκλογικό ούτε αφορά πρωτίστως τα πρόσωπα, τους δύο διεκδικητές της ηγεσίας των Τουρκοκυπρίων: τον νυν κεντροαριστερό ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, υπέρμαχο της διζωνικής λύσης στο Κυπριακό, και τον εκλεκτό της Αγκυρας Ερσίν Τατάρ, ηγέτη της εθνικιστικής Δεξιάς και πολέμιο μιας τέτοιας λύσης.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η ηγεσία της Τουρκίας προσπαθεί να επιβάλει την απόλυτη εξουσία της στους Τουρκοκύπριους, μεταφέροντας και εκεί τα ισχύοντα στην Τουρκία με τη νέα ισλαμιστική και παντελώς ασύμβατη με τον κοσμικό χαρακτήρα της τουρκοκυπριακής κοινότητας πραγματικότητα, ο δεύτερος γύρος των «προεδρικών» εκλογών είναι στην ουσία ένα δημοψήφισμα. Με ένα Ναι ή ένα Οχι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το ενδιαφέρον είναι πως η απάντηση υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν απλή: το Οχι των Τουρκοκυπρίων θα ήταν αυτονόητο, των δε εποίκων μπορεί να μην ήταν ρεύμα πλειοψηφικό αλλά σίγουρα θα συγκέντρωνε ένα μεγάλο μέρος των ψήφων καθώς οι Τούρκοι που ζουν στην ΤΔΒΚ και ψηφίζουν είναι κυρίως οικογένειες που ήρθαν αμέσως μετά ή στις πρώτες δεκαετίες μετά την Εισβολή του 1974, είναι επίσης κοσμικοί και έχουν μεγάλες συγκεντρώσεις Αλεβιτών και Κούρδων, οι οποίοι ποτέ δεν θα ψήφιζαν υπέρ της όποιας κατάστασης θα ενίσχυε τον Ερντογάν.

Ομως, τα πράγματα δεν είναι απλά. Ο Ακιντζί επιμένει σε λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, η οποία λίγοι αισιοδοξούν ότι θα προκύψει υπό τις παρούσες συνθήκες, ακόμα κι αν υπάρξουν συνομιλίες στο τέλος του φθινοπώρου, και ακόμη λιγότεροι πιστεύουν ότι είναι μια επιλογή την οποία πραγματικά επιδιώκει η ελληνοκυπριακή πλευρά και ο Πρόεδρος Αναστασιάδης. Το γεγονός ότι ο τελευταίος δεν έκανε καμία κίνηση η οποία θα δημιουργούσε ελπίδες στο Κυπριακό και θα στήριζε έτσι τον Ακιντζί έχει αυξήσει την καχυποψία των Τουρκοκυπρίων και έχει ενδυναμώσει την εκτίμηση ότι ο Νίκος Αναστασιάδης προτιμά να βολευτεί με έναν Τατάρ απέναντί του, στον οποίο θα φορτώνει βολικά το αδιέξοδο, με εκείνον ούτως ή άλλως να μην ενδιαφέρεται για αυτό, αφού η επιδίωξή του είναι να προσδέσει την τουρκοκυπριακή κοινότητα περισσότερο στο άρμα της Αγκυρας.

ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ. Αυτό είναι και το άμεσο δίλημμα των Τουρκοκυπρίων. Ακιντζί σημαίνει σύγκρουση με τον Ερντογάν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε καιρούς χαλεπούς από οικονομικής απόψεως, αλλά παράλληλα διασφαλίζεται μια ύστατη ίσως μάχη για τη διατήρηση της τουρκοκυπριακής ταυτότητας, κάτι που με κάθε τρόπο προσπαθεί να ξεριζώσει ο Ερντογάν.

Από την άλλη, ο Τατάρ φέρνει την υποτέλεια στην Αγκυρα, την οποία οι Τουρκοκύπριοι που θα τον επιλέξουν ελπίζουν να εξαργυρώσουν σε οικονομική ενίσχυση – αντί για συνέχιση του στραγγαλισμού – και σίγουρα σε έργα τα οποία θα χρηματοδοτήσει η Αγκυρα στο νησί, προκειμένου να παρουσιαστεί ως ο μεγάλος ευεργέτης της κοινότητας, όπως διαχρονικά έκανε, ειδικά με δεξιές κυβερνήσεις.

Ωστόσο, όλοι οι Τουρκοκύπριοι γνωρίζουν πως τα πράγματα είναι οριακά για τους ίδιους. Οριακά σε σχέση όχι μόνο με την πολιτισμική μεταβολή του βόρειου μέρους της Κύπρου, αυτής της τελευταίας ενοχλητικής για τον Ερντογάν νησίδας του κεμαλισμού, και την προσαρμογή του στην ισλαμιστική φιλοσοφία της Αγκυρας, αλλά και ως προς την ίδια την ύπαρξή τους. Η απομάκρυνση του Ακιντζί από την ηγεσία της κοινότητας σημαίνει και άρση του τελευταίου εμποδίου για τη χορήγηση της «υπηκοότητας» και σε άλλους εποίκους, με πολλούς να προβλέπουν ότι, εάν αυτό συμβεί, στις επόμενες εκλογές οι Τουρκοκύπριοι θα είναι πλέον μειοψηφία. Και πως θα παίξουν και άλλα σενάρια, της προσάρτησης μη αποκλειομένης. Ενώ με τον Τατάρ, αν δεν υπάρξει σύμπραξη, θα υπάρξει ανοχή.

Αυτό είναι το μεγάλο διακύβευμα του δεύτερου γύρου. Και αυτό είναι που ήδη προκαλεί τριγμούς, ειδικά στη Δεξιά, στην οποία ο Ακιντζί και η πρόταξη της «κυπριακότητας» είναι κόκκινο πανί, αλλά από την άλλη ο Ερντογάν είναι εξίσου ξένος ως προς την ταυτότητα πολλών ψηφοφόρων.

Ενδεικτικό αυτής της εσωτερικής διαπάλης ήταν η απόφαση του γιου του Ραούφ Ντενκτάς, Σερντάρ, ηγέτη του Δημοκρατικού Κόμματος, να διακόψει επίσημα σχέσεις με το κόμμα του όταν εκείνο αποφάσισε, την Τετάρτη και παρά την υπόδειξή του για κατά συνείδηση ψήφο, να στηρίξει τον Ερσίν Τατάρ.

Η αναμέτρηση περιπλέκεται σε επίπεδο προβλέψεων ακόμη περισσότερο από το γεγονός ότι αφενός μεν οι ούτως ή άλλως προβληματικές δημοσκοπήσεις δεν επιτρέπονται μεταξύ των δύο γύρων, αφετέρου δε η αποχή σχεδόν του μισού εκλογικού σώματος στον πρώτο γύρο κάνει την όποια πρόβλεψη πρακτικά αδύνατη.

Μέχρι αύριο το βράδυ όμως, ό,τι και να γίνει, θα ξέρουμε ποιον δρόμο έχουν τραβήξει οι Τουρκοκύπριοι και μαζί εάν το Κυπριακό έχει κλείσει οριστικά ή μπορεί να ελπίζει σε μία ακόμα ευκαιρία, δεδομένου ότι θα υπάρξει και η αναγκαία διεθνής πίεση για την επίτευξη λύσης.

Από μια άποψη, όσο παράξενο κι αν ακούγεται, οι Τουρκοκύπριοι δεν ψηφίζουν μόνο για το δικό τους μέλλον αλλά και για αυτό των Ελληνοκυπρίων, οι περισσότεροι από τους οποίους ίσως να έχουν ξεχάσει ή και να μην ξέρουν καθόλου ότι διεξάγονται αύριο αυτές οι εκλογές.