Οι ΑΠΕ ρίχνουν τις τιμές στο ρεύμα

Χαμηλότερες τιμές στους λογαριασμούς ρεύματος που καλούνται να πληρώσουν τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις, μικρότερο κόστος στην αγορά χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και σημαντικά οφέλη για τον κλάδο της βιομηχανίας εξασφαλίζουν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Αυτό τονίζουν τόσο οι φορείς των ΑΠΕ όσο και αναλυτές της ενεργειακής αγοράς για την πολλαπλώς θετική συμβολή των ΑΠΕ, επικαλούμενοι και τα επίσημα στοιχεία της ΕΕ για το ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Παρ’ όλα αυτά, με έκπληξη οι φορείς των ΑΠΕ βλέπουν να βρίσκεται σε εξέλιξη μια προσπάθεια «ενοχοποίησης» των Ανανεώσιμων Πηγών αναφορικά με το ύψος του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, η οποία, όπως επισημαίνουν, δεν τεκμαίρεται από τα επίσημα στοιχεία. Επιπλέον προβληματισμό προκαλούν πληροφορίες που θέλουν το αρμόδιο υπουργείο Ενέργειας, στο πλαίσιο όσων συζητούνται για την αντιμετώπιση του προβλήματος με το έλλειμμα που έχει δημιουργηθεί στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ, να μελετά ακόμα και λύσεις που καταπατούν την ασφάλεια δικαίου των επενδυτών, αγνοώντας και τη σχετική Ευρωπαϊκή Οδηγία 2018/2001 της 11-12-2018 και ερμηνεύουν  επιλεκτικά διαστάσεις του περίφημου Target Model, η εφαρμογή του οποίου αναμένεται το επόμενο διάστημα.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ωστόσο, ότι το πρόβλημα ξεκίνησε από τον Σεπτέμβριο του 2019, όταν με απόφαση του υπουργού Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη αυξήθηκαν τα τιμολόγια της ΔΕΗ και ταυτόχρονα μειώθηκε κατά 25% το ΕΤΜΕΑΡ στα 17 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από 22,67 ευρώ που ήταν έως τότε και μάλιστα αναδρομικά από 1^ης Ιανουαρίου του 2019. Στόχος ήταν να λειτουργήσει η μείωση του ΕΤΜΕΑΡ ως μερική, έστω, αντιστάθμιση των αυξήσεων στα τιμολόγια της ΔΕΗ. Οι φορείς των ΑΠΕ είχαν ρητά προειδοποιήσει ότι με την απόφαση εκείνη το τότε πλεόνασμα του ΕΛΑΠΕ θα εξανεμιστεί γρήγορα και ότι το 2020 θα δημιουργηθεί σοβαρό έλλειμμα στον Ειδικό Λογαριασμό, όπως κι έγινε.

Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι δήθεν, οι ΑΠΕ, μέσα από υψηλές εγγυημένες τιμές που απολαμβάνουν για το ηλεκτρικό ρεύμα που παράγουν από την προ του 2016 εγκατεστημένη ισχύ τους, επιβαρύνουν υπέρμετρα τη χονδρική τιμή του ρεύματος και κατά συνέπεια το σύνολο των καταναλωτών, δηλαδή νοικοκυριά, επιχειρήσεις και βιομηχανία.

Τα πραγματικά δεδομένα για τις ΑΠΕ

Τα επίσημα στοιχεία, όμως, είναι αποκαλυπτικά: Πώς π.χ. εξηγείται ότι η μέση τιμή προσφοράς για ένταξη στην ημερήσια ηλεκτρική αγορά, π.χ. της περιόδου 01/2020-07/2020, από μονάδες εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής είναι 82 ευρώ/MWh για τον λιγνίτη, 44 ευρώ/MWh για το φυσικό αέριο και 268 ευρώ/MWh για το πετρέλαιο, αλλά η μέση Οριακή Τιμή Συστήματος, δηλαδή η τιμή χονδρικής διαμορφώνεται  σε 42,2 ευρώ/MWh για το ίδιο διάστημα; Πώς οι ΑΠΕ επιβαρύνουν τη χονδρική τιμή που προκύπτει… μειωμένη;

Επίσης, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat:

• τα ελληνικά νοικοκυριά (μέση ετήσια κατανάλωση 4-8 MWh) πληρώνουν λιγότερο για το ηλεκτρικό ρεύμα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης και της ευρωζώνης,
• το ίδιο και οι μη οικιακοί καταναλωτές στη χώρα μας, δηλαδή το σύνολο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων με μέση ετήσια κατανάλωση μεταξύ 500-2.000 MWh.

Σε ό,τι αφορά το ΕΤΜΕΑΡ, το ποσό που οι καταναλωτές πληρώνουν κάθε χρόνο είναι περίπου 750 εκατ. ευρώ. Αυτή η επιβάρυνση φαίνεται στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών, ως 0,017 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Στη χώρα μας όμως αυτή η χρέωση υπολείπεται αρκετά των αντίστοιχων χρεώσεων στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Συνολικά οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις (ΕΤΜΕΑΡ + Χρέωση Χρήσης Συστήματος + Χρέωση Χρήσης Δικτύου + ΥΚΩ) στην Ελλάδα είναι αρκετά πιο κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Παράλληλα, η χονδρική τιμή του ρεύματος μειώνεται από τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα και οι καταναλωτές, νοικοκυριά, επιχειρήσεις, βιομηχανία, πληρώνουν κατ’ ελάχιστον 400 εκατ. ευρώ λιγότερα ετησίως, ποσό που μάλιστα αυξάνει όσο μεγαλώνει η συμμετοχή των ΑΠΕ. Η εξοικονόμηση αυτή δεν φαίνεται καθόλου στους τελικούς λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος που βλέπουν οι καταναλωτές, καθώς η μείωση είναι ήδη ενσωματωμένη στη χονδρική τιμή που πληρώνουν οι προμηθευτές, η οποία αλλιώς θα ήταν ακριβότερη. Το ποσό προκύπτει από τους επίσημους υπολογισμούς του ΔΑΠΕΕΠ (πρώην ΛΑΓΗΕ) για την καταργημένη πλέον Χρέωση Προμηθευτών (το 2017, το μοναδικό έτος κατά το οποίο εφαρμόσθηκε πλήρως η Χρέωση Προμηθευτών, οι προμηθευτές επέστρεψαν 411,46 εκατ. ευρώ). Η χρέωση αυτή αντιστοιχεί επακριβώς στη διαφορά της αυξημένης Οριακής Τιμής Συστήματος (δηλαδή της τιμής χονδρικής) που θα προέκυπτε για τους προμηθευτές εάν δεν υπήρχαν οι ΑΠΕ και της ΟΤΣ που πραγματικά προέκυψε, μειωμένη, λόγω ακριβώς της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ημερήσια αγορά.

Επίσης, η συμμετοχή των ΑΠΕ εξοικονομεί επιπλέον 130 εκατ. ευρώ ετησίως, από το κόστος των ρύπων CO2 που οι καταναλωτές δεν πληρώνουν, επειδή  η ενέργεια που παράγεται από αυτές  είναι καθαρή (θα το πλήρωναν αν δεν ήταν οι ΑΠΕ, – αφού, με πολύ συντηρητικούς υπολογισμούς, το κόστος CO2 που πληρώνεται για τη ρυπογόνα παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα μας είναι 600 εκατ. ευρώ τον χρόνο). Να σημειωθεί ότι αυτή η εξοικονόμηση πόρων αυξάνει όσο η συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα μεγαλώνει, ωστόσο δεν φαίνεται  στους λογαριασμούς του ρεύματος,  καθώς είναι ενσωματωμένη στην τιμή της χονδρικής. Την ίδια ώρα, αυτή η καθαρή ενέργεια μειώνει το αποτύπωμα στο περιβάλλον, συνδράμοντας αποτελεσματικά και στο μείζον ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. Ενα στοιχείο που άλλωστε αποτελεί πρωταρχικό κριτήριο για την άντληση των 32 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Οσο για τη βιομηχανία Υψηλής Τάσης και Μέσης Τάσης, με κατανάλωση του 20% της ηλεκτρικής ενέργειας, αυτή συμμετέχει  στο ΕΤΜΕΑΡ μόνο κατά 2%, και απολαμβάνει τις ίδιες ακριβώς συνθήκες επ’ αυτού με τις ανταγωνιστικές της ευρωπαϊκές βιομηχανίες, ενώ οι ιδιαίτερα ενεργοβόρες ανακτούν επιπλέον και όλο το κόστος των ρύπων. Επιπλέον, η υπηρεσία που προσφέρουν οι βιομηχανίες να διακόπτουν τη λειτουργία τους σε περίπτωση αυξημένης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και μειωμένης προσφοράς (Υπηρεσία Διακοπτόμενου Φορτίου) αποζημιώνεται, εξαιρετικά και μόνο στην Ελλάδα,  από τους παραγωγούς ΑΠΕ, με ποσό που αγγίζει τα 50 εκατ. ευρώ ετησίως.

Οπως δηλώνουν στελέχη της αγοράς ΑΠΕ, «με βάση όλα αυτά τα δεδομένα εύλογα αναρωτιέται κανείς αν είναι η άγνοια της πραγματικότητας ή ενδεχομένως η σκοπιμότητα αρμόδιων και αναρμόδιων, που βάζει σε κίνδυνο την πραγμάτωση των δεσμευτικών για τη χώρα στόχων του ΕΣΕΚ (9000 MW νέων ΑΠΕ μέχρι το 2030)».  Διαφορετικά, συνεχίζουν τα ίδια στελέχη, «πού θα βρεθούν νέοι επενδυτές ΑΠΕ να εγκαθιστούν 850 νέα MW έργων ΑΠΕ κάθε χρόνο όταν έχεις παραπλανήσει τους παλαιούς;».