Ενα κόμικ για την Ακαδημία των Ονείρων

«Γρήγορες πάσες! Πρώτη μπάλα! Ενταση». Ο προπονητής όρθιος στον πάγκο του φωνάζει στους νεαρούς παίκτες του και τους κατευθύνει στην ανάπτυξη του παιχνιδιού τους, υπενθυμίζοντας τη φιλοσοφία της ομάδας. «Ανοιχτείτε στο γήπεδο από τα πλάγια, αναζητήστε την αριθμητική υπεροχή, μαρκάρετε τους αντιπάλους». Αυτή η τακτική εδώ και χρόνια χάρισε στην πρώτη ομάδα της Μπαρτσελόνα πολλούς τίτλους και την καθιέρωσε στο παγκόσμιο ποδοσφαιρικό στερέωμα. Αλλά για τους μικρούς μπλαουγκράνα η συγκεκριμένη ποδοσφαιρική κουλτούρα πρέπει να ριζώσει καλά μέσα τους και να φτάσει να χαρακτηρίζει την καθημερινότητά τους εντός κι εκτός αγωνιστικών χώρων. Αυτή η διάσταση φαίνεται και στο «La Masia, la escuela de los sueños», (Μασία, το σχολείο των ονείρων), το πρώτο επίσημο κόμικ που κυκλοφόρησε από την ομάδα της Μπαρτσελόνα.

Η πρώτη εικονογραφημένη σειρά ιστοριών της ομάδας της Καταλωνίας βγήκε στα ράφια των ισπανικών βιβλιοπωλείων μέσα στο καλοκαίρι και είναι ένα αρκετά καινοτόμο εγχείρημα. Γιατί κόντρα στη συνηθισμένη τακτική των υπόλοιπων ευρωπαϊκών συλλόγων, όπως οι Αρσεναλ, Λυών και Σταντάρ Λιέγης, που αποτυπώνουν στο χαρτί κομμάτια της ιστορίας τους, η Μπάρτσα αποφάσισε να αφιερώσει το κόμικ στη Μασία. Τις ακαδημίες της δηλαδή, από τις κορυφαίες στον κόσμο, που τα τελευταία χρόνια μόνο έχουν «γεννήσει» αστέρια του ποδοσφαίρου όπως οι Λιονέλ Μέσι, Αντρές Ινιέστα και Τσάβι Ερνάντεθ.

Πρωταγωνιστές του κόμικ είναι ο 12χρονος Μανού από τη Γουινέα και ο συνομήλικός του Καταλανός Κιμ. Τα δύο παιδιά με τις περιπέτειές τους στα σκίτσα ενσαρκώνουν «τη φιλοσοφία του συλλόγου, δείχνουν το DNA του, ενισχύουν και διαδίδουν τις αξίες του» υποστηρίζει ο Εντουαρντ Τόρεντς, συγγραφέας του τεύχους, μιλώντας στην «El pais». Ο ίδιος ένωσε τους διαλόγους του με τα σκίτσα του Σεσκ Νταλμασές και έφτιαξαν ένα κόμικ, το οποίο ανέλαβε να εκδώσει o οίκος Penguin Random House στα καταλανικά και στα καστιλιάνικα (ισπανικά). Η ιδέα, ωστόσο, δεν ξεκίνησε από την πρώην ομάδα του Ερνέστο Βαλβέρδε, αλλά από τον διάσημο γαλλικό εκδοτικό οίκο για κόμικ Dupuis. Εχοντας λανσάρει στο παρελθόν σειρά ιστοριών για άλλες ομάδες, θέλησε να φτιάξει ένα και με τη σφραγίδα της Μπαρτσελόνα. Τις δύο πλευρές έφερε κοντά ο συνεργάτης του οίκου Ντένις Λαπιέρ. Ο ίδιος, έχοντας δουλέψει στο παρελθόν με τον Τόρεντς για το κόμικ «El convoy», το οποίο καταπιανόταν με ισπανούς δημοκράτες που κατέφυγαν στη Γαλλία στο τέλος του εμφυλίου, πρότεινε να αναλάβει και το πρότζεκτ «La Masia, la escuela de los sueños».

Η πρώτη κυκλοφορία του κόμικ ήταν λοιπόν στη Γαλλία τον περασμένο Νοέμβριο και ακολούθησε η χώρα της Ιβηρικής. Η πορεία του έργου προς τα βιβλιοπωλεία δεν ήταν καθόλου εύκολη αφού έπρεπε οι άνθρωποι του συλλόγου να δώσουν την έγκρισή τους για την ιστορία και την άδεια του επίσημου προϊόντος. Από τα τέλη του 2017 και για περίπου ενάμιση χρόνο, οι δύο δημιουργοί ήταν σε συζητήσεις με την Μπαρτσελόνα, δίνοντας το «παρών» σε περίπλοκες και πολύωρες συναντήσεις. «Η πρώτη παραδοχή ήταν ότι δεν θα μπορούσε να είναι μια ιστορία γύρω από χαρακτήρες όπως ο Μέσι, ο Γκουαρντιόλα ή ο Πικέ. Δεν θα μπορούσαν αυτοί να είναι πρωταγωνιστές ούτε να εμφανιστούν στις σελίδες του κόμικ για να αποφευχθεί μια σύγκρουση για τα δικαιώματα της εικόνας τους. Το πολύ-πολύ να ήταν περιτριγυρισμένοι από άλλους χαρακτήρες» θυμάται χαρακτηριστικά ο δημιουργός. Κι έτσι έγινε με τους Μέσι, Πικέ και Σέρτζι Ρομπέρτο, τους πιο αναγνωρίσιμους παίκτες της Μπάρτσα. Ο αργεντινός επιθετικός και ο καταλανός αμυντικός εμφανίζονται σε επιλεγμένες στιγμές ιστορίες, ως πινελιές στην πλοκή. Συγκεκριμένα, έρχονται ως σιωπηλοί ήρωες για να υπενθυμίσουν στον Κιμ ότι «το πιο σημαντικό πράγμα στη ζωή δεν είναι τα πόδια αλλά το κεφάλι».

Οι υπεύθυνοι της FC Barcelona έκαναν αλλαγές μέχρι και την τελευταία στιγμή στο στήσιμο του χαρακτήρα του Μανού, απαίτησαν την απομάκρυνση κάποιων εμπορικών αναφορών ενώ φρόντισαν οι διάλογοι να μη θίγουν κανέναν αντίπαλο σύλλογο. Ακόμα, δεν ήθελαν οι ποδοσφαιριστές να φαίνονται ότι διακατέχονται από κακές προθέσεις ή ότι είναι βίαιοι. Ως εκ τούτου, τα μεγάλα δράματα στην ιστορία ήταν απαγορευμένα, γι’ αυτό και ο Τόρεντς προτίμησε να δώσει στο κάθε παιδί συγκεκριμένα απροσδόκητα χαρακτηριστικά και να περάσει με ελαφρές αποχρώσεις τις διαφοροποιήσεις τους όχι μόνο ως προς τη φυλετική καταγωγή αλλά και την κοινωνική προέλευσή τους. Κάπως έτσι το παιδί από την Αφρική εμφανίζεται να παίζει με μια μπάλα σε ένα σκοτεινό εσωτερικό αίθριο, τη στιγμή που ο φίλος του ασχολείται με ένα βιντεοπαιχνίδι στην εντυπωσιακή τραπεζαρία του σπιτιού του. «Αυτές οι πτυχές επιτρέπουν σε αυτό το κόμικ να αφήσει την παιδική σφαίρα για να προσελκύσει ευρύτερο κοινό» λέει από την πλευρά της η εκδότριά του Μοντένα Αντα Σολέρ.

Η πρώτη έκδοση βγήκε σε 10.000 αντίτυπα, 5.000 στα ισπανικά και 5.000 στα καταλανικά, ενώ πέρα από την Ισπανία διανέμεται επίσης στη Λατινική Αμερική. Πέρα από την προφανή καταγραφή της λειτουργίας της Μασία και της ιστορίας της, ο σύλλογος δεν έδωσε περιέργως οδηγίες για τις αξίες που θα έπρεπε να διαπερνούν την ιστορία. Αυτό, βέβαια, για τον Τόρεντς ήταν κάπως προφανές γιατί στο μυαλό του το μότο του κλαμπ «Mes que un club» (περισσότερο από ένας σύλλογος) θα αναβίωνε στους διαλόγους του. «Δεν πρόκειται να γίνεις καλύτερος άνθρωπος απλά και μόνο επειδή παίζεις στην Μπαρτσελόνα» λέει επικριτικά η γιαγιά του Μανού στο παιδί, το οποίο επιπλήττει επίσης τον ατομικιστικό και σοφιστικέ πανηγυρισμό του όταν βάζει γκολ. Η αλληλεγγύη, η συντροφικότητα, η απουσία κοινωνικής πίεσης και η εξέλιξη του ατόμου ως υπέρτατη αξία είναι μερικές μόνο από τις ιδέες που περνούν από το κόμικ. Από αισθητικής πλευράς, το τεύχος είναι επηρεασμένο από την κλασική γαλλική σχολή του κόμικ αλλά ταυτόχρονα οι εικόνες του θυμίζουν και manga, φέροντας πολλές ρεαλιστικές λεπτομέρειες, όπως το κτίριο της Μασία ή οι διαφημίσεις στα λεωφορεία της Βαρκελώνης.

Η ιστορία του παρθενικού τεύχους θα είναι αυτοτελής, όπως και η αντίστοιχη του δεύτερου «Siempre Barca» (Πάντα Μπάρτσα), που έχει ήδη γραφτεί και βρίσκεται στη διαδικασία της σκιτσογράφησης. Αναμένεται να κυκλοφορήσει στην Ισπανία τον Απρίλιο του 2021 ενώ νωρίτερα, μέσα στον Δεκέμβριο θα βγει στη γαλλική αγορά. Αυτή τη φορά τη σκυτάλη της αφήγησης παίρνει μια κοπέλα, για να διηγηθεί την ιστορία του συλλόγου, χωρίς εκείνη να προέρχεται από τον κόσμο του ποδοσφαίρου. Αλλωστε, στον κόσμο των κόμικ η Μπαρτσελόνα δεν έχει ουσιαστική παρουσία. Τα μοναδικά δείγματα αναφορών στην ομάδα μέσω σκίτσων είναι το τεύχος «Heroes de la Masia» (Οι ήρωες της Μασία), που λάνσαρε η Πανίνι όταν οι Τσάβι, Ινιέστα, Πουγιόλ και Βαλντές μάγευαν τον κόσμο με τα τσαλίμια τους. Ή το «Forca Barca!», που ανέτρεχε στην ιστορία του κλαμπ από το 1899 έως το τρεμπλ του 2008-2009.

Ο Τόρεντς μεγάλωσε διαβάζοντας τις περιπέτειες του Ερίκ Καστέλ, του μυθικού ποδοσφαιριστή που σκίτσαρε ο Ρέιμοντ Ρέντινγκ το 1974. Στο τέλος της σειράς των 15 τευχών ο γάλλος ήρωας των κόμικς κατέληξε να αντικαθιστά τον Κρόιφ στην Μπαρτσελόνα. Σχεδόν πέντε δεκαετίες αργότερα ο δημιουργός από τη Βαρκελώνη που είναι επίσης επίκουρος καθηγητής Βιομηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Καταλωνίας, κατέληξε να στήνει ένα παρόμοιο κόμικ για την πέντε φορές κάτοχο του Champions League. «Είναι πολύ διαφορετικό όμως: υπάρχει ένας ισχυρός χαρακτήρας που είναι το κέντρο κάθε ιστορίας. Σε αυτή τη συλλογή αναζητούμε το αντίθετο» καταλήγει ο ίδιος.