Νομπέλ Ιατρικής στους τρεις πολεμιστές της ηπατίτιδας C

Τρεις επιστήμονες που με τις έρευνές τους συνέβαλαν αποφασιστικά στην καταπολέμηση του ιού της ηπατίτιδας C μοιράζονται φέτος το Νομπέλ Ιατρικής. Οπως ανακοίνωσε η επιτροπή, οι Χάρβεϊ Αλτερ, Μάικλ Χότον και Τσαρς Ράις βραβεύονται για τη συμβολή τους στην καταπολέμηση «ενός μεγάλου παγκόσμιου πρόβληματος υγείας που προκαλεί κίρρωση και καρκίνο του ήπατος». Οι έρευνες των τριών επιστημόνων δεν βοήθησαν μόνο στον εντοπισμό του ιού που προκαλεί αυτή τη χρόνια και θανατηφόρο νόσο. Επιπλέον, άνοιξαν τον δρόμο για τη δημιουργία φαρμάκων που τη θεραπεύουν. Οι τρεις επιστήμονες εντόπισαν στο αίμα τον ιό από τον οποίο εκδηλώνεται η νόσος, συνήθως χωρίς συμπτώματα. Ο σιωπηρός όμως αυτός ιός μπορεί να προκαλέσει έναν εξαιρετικά επιθετικό καρκίνο στο συκώτι.

Ο Αμερικανός Χάρβεϊ Αλτερ είναι ερευνητής στο Αμερικανικό Ινστιτούτο Υγείας που εδρεύει στο Μέριλαντ. Ο γεννημένος στη Βρετανία Μάικλ Χότον διδάσκει Ιολογία στο Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα στον Καναδά, ενώ είναι επικεφαλής του Ινστιτούτου Ιολογίας του πανεπιστημίου που φέρει το όνομα του Λι Κα Σινγκ, μεγαλοεπενδυτή και φιλανθρώπου από το Χονγκ Κονγκ. Και ο Τσαρλς Ράις, με καταγωγή από το Σακραμέντο, είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ροκφέλερ της Νέας Υόρκης. Ο ίδιος ήταν από το 2001 έως το 2018 επιστημονικός και εκτελεστικός διευθυντής του Κέντρου για τη Μελέτη της Ηπατίτιδας C στο ίδιο πανεπιστήμιο.

«Για πρώτη φορά στην ιστορία η ασθένεια μπορεί να θεραπευτεί. Και αυτή η εξέλιξη εγείρει ελπίδες για την πλήρη εξάλειψη της ηπατίτιδας C από τον παγκόσμιο πληθυσμό» ανέφερε η επιτροπή στην ανακοίνωσή της. Ο ιός HCV, όπως είναι η επιστημονική του ονομασία, μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω του αίματος και σπανιότερα μέσω της σεξουαλικής επαφής. Η πλειονότητα των νοσούντων δεν εκδηλώνουν συμπτώματα και αγνοούν πως έχουν μολυνθεί από τον ιό. Υπολογίζεται ότι περίπου 1,5%-2% του ελληνικού πληθυσμού είναι φορείς του ιού, ενώ μόλις ο ένας στους τέσσερις ασθενείς γνωρίζει πως πάσχει από την ασθένεια. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, είναι περισσότεροι από 70 εκατομμύρια οι άνθρωποι που νοσούν από ηπατίτιδα C στον κόσμο, ενώ 400.000 ασθενείς χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους.

Αυτό είναι το 38ο Νομπέλ Ιατρικής, σε σύνολο 110, που μοιράζονται τρεις επιστήμονες. Από τα υπόλοιπα, 39 έχουν απονεμηθεί σε έναν επιστήμονα και  33 σε δύο μαζί. Από τους συνολικά 219 επιστήμονες που έχουν τιμηθεί, ο νεότερος ήταν 32 ετών (το 1923) και ο γηραιότερος 87 ετών (το 1966). Από τους 219, μόνο 12 ήταν γυναίκες και από αυτές μόνο μία ήταν αυτή που δεν το μοιράστηκε με άλλους συναδέλφους της. Κανένας έως σήμερα δεν έχει πάρει Νομπέλ Ιατρικής/Φυσιολογίας πάνω από μία φορά, ενώ δύο φορές το έχουν μοιραστεί παντρεμένα ζευγάρια επιστημόνων (το 1947 και το 2014). Μία και μοναδική φορά ένας νομπελίστας Ιατρικής, το 1939, υποχρεώθηκε από τον Χίτλερ να αρνηθεί το βραβείο.

Η πιο διάσημη περίπτωση επιφανούς επιστήμονα που δεν πήρε το Νομπέλ Ιατρική είναι του αυστριακού «πατέρα» της ψυχανάλυσης Σίγκμουντ Φρόιντ, ο οποίος προτάθηκε ούτε μία, ούτε δύο, αλλά 32 φορές. Τελικά η επιτροπή απονομής των Νομπέλ αποφάσισε ότι πλέον δεν θα εξέταζε άλλη υποψηφιότητα του Φρόιντ με το σκεπτικό ότι το έργο του δεν είχε αποδεδειγμένη επιστημονική αξία.