Η παρακολούθηση {LF}της επιδημίας και {LF}η εκτίμηση κινδύνου

Δείκτες για την παρακολούθηση της πορείας της επιδημίας είναι τα νέα επιβεβαιωμένα με PCR περιστατικά (κρούσματα) ανά 100.000 πληθυσμού, το είδος των νέων κρουσμάτων (εισαγόμενα ή εγχώρια, ειδικά για τα εγχώρια αν έχουν ιστορικό επαφής με επιβεβαιωμένο κρούσμα ή έχουν απροσδιόριστη πηγή μετάδοσης), το % ποσοστό των νέων κρουσμάτων στο σύνολο των ανθρώπων που ελέγχθηκαν με PCR σε διάστημα μιας βδομάδας, ο αριθμός των εισαγωγών νέων κρουσμάτων σε νοσοκομεία ή Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), ο αριθμός των θανάτων από ή με Covid-19, το % ποσοστό πληρότητας των διαθέσιμων για Covid-19 νοσοκομειακών κλινών ή κλινών ΜΕΘ, κ.ά. Βάσει αυτών των δεικτών παρακολούθησης της πορείας της επιδημίας προσδιορίζονται και τα κριτήρια για την κατάταξη της επιδημίας σε επίπεδα κινδύνου. Εχουν δημιουργηθεί δύο κατηγορίες κριτηρίων: τα επιδημιολογικά κριτήρια και αυτά που έχουν να κάνουν με την ικανότητα του συστήματος υγείας να αντιμετωπίσει την επιδημία και ενδεχόμενη αύξηση των κρουσμάτων. Σχετικά με τα επιδημιολογικά κριτήρια, για παράδειγμα αν ο αριθμός νέων κρουσμάτων ανά ημέρα και 100.000 πληθυσμού είναι μικρότερος από 1 το επίπεδο κινδύνου είναι χαμηλό (πράσινο), αν είναι 1-10 είναι μέτριο (κίτρινο), αν είναι 10-25 είναι υψηλό (πορτοκαλί) και τέλος αν ο αριθμός είναι μεγαλύτερος από 25 τότε το επίπεδο κινδύνου είναι πολύ υψηλό (κόκκινο). Επίσης αντίστοιχα αν το % ποσοστό των νέων κρουσμάτων στο σύνολο των ανθρώπων που ελέγχθηκαν με PCR σε διάστημα μιας εβδομάδας είναι μικρότερος από 3% το επίπεδο κινδύνου είναι χαμηλό (πράσινο), αν είναι 3-6% είναι μέτριο (κίτρινο), αν είναι 6-10% είναι υψηλό (πορτοκαλί) και τέλος αν το % ποσοστό των νέων κρουσμάτων είναι μεγαλύτερο από 10% τότε το επίπεδο κινδύνου είναι πολύ υψηλό (κόκκινο). Σχετικά με τα κριτήρια αντοχής των υπηρεσιών υγείας, για παράδειγμα αν το % ποσοστό πληρότητας των διαθέσιμων κλινών ΜΕΘ για Covid-19 είναι μικρότερο από 40% το επίπεδο κινδύνου είναι χαμηλό (πράσινο), αν είναι 41-60% είναι μέτριο (κίτρινο), αν είναι 61-80% είναι υψηλό (πορτοκαλί) και τέλος αν το % ποσοστό πληρότητας είναι μεγαλύτερο από 80% τότε το επίπεδο κινδύνου είναι πολύ υψηλό (κόκκινο). Τα ίδια ακριβώς % ποσοστά πληρότητας που σηματοδοτούν τα αντίστοιχα επίπεδα κινδύνου ισχύουν τόσο για τις διαθέσιμες για Covid-19 κοινές νοσοκομειακές κλίνες όσο και για τις διαθέσιμες κλίνες ΜΕΘ συνολικά.

Το επίπεδο κινδύνου τελικά καθορίζεται με συνεκτίμηση και των δύο κατηγοριών κριτηρίων, επιδημιολογικών και  σχετικών με την αντοχή των υπηρεσιών υγείας. Γενικά δίδεται μεγαλύτερη βαρύτητα στα κριτήρια αντοχής των υπηρεσιών υγείας σχετικά με τα επιδημιολογικά κριτήρια. Ετσι όταν το επίπεδο κινδύνου είναι μεγαλύτερο βάσει των κριτηρίων αντοχής των υπηρεσιών υγείας σχετικά με το επίπεδο κινδύνου που σηματοδοτούν τα επιδημιολογικά κριτήρια, τότε το επίπεδο κινδύνου βάσει των κριτηρίων αντοχής των υπηρεσιών υγείας είναι αυτό που χαρακτηρίζει το συνολικό Επίπεδο επικινδυνότητας της πανδημίας. Πρέπει να διευκρινιστεί ότι τα κριτήρια αντοχής των υπηρεσιών υγείας έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα όταν εξετάζονται σε επίπεδο χώρας ή μεγάλων περιφερειών όπως η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία.

Ο Σπύρος Ζακυνθινός είναι καθηγητής Εντατικής Θεραπείας – Πνευμονολογίας στην Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός»