Ο Τσίπρας μεταξύ Γκόρντον Μπράουν και Τζέρεμι Κόρμπιν

Εκανε αίσθηση. Ηταν η πρόσφατη παρέμβαση του βρετανού πρώην πρωθυπουργού Γκόρντον Μπράουν, όπου ο ίδιος κάλεσε τους διεθνείς ηγέτες να απομακρυνθούν από το νεοφιλελεύθερο μοντέλο οικονομίας που, όπως λέει, κυριάρχησε επί πενήντα χρόνια, και «να στραφούν σε πολιτικές που θα υποστηρίζουν την ισότητα, τη βιωσιμότητα και την απασχόληση». Πάμε αριστερά ή το παραπάνω αποτελεί παραλλαγή μιας διαφοροποίησης στο κυρίαρχο μοντέλο;

Οι επιτελείς του ΣΥΡΙΖΑ πιθανώς σκανάρισαν το όλο κείμενο. Αν και έψαχναν κοινό βηματισμό ή κοινά στοιχεία με τον επίσης βρετανό Τζέρεμι Κόρμπιν, ο Μπράουν έρχεται πιο βολικός και στη δική τους μετατόπιση. Γιατί μια βασική ανάγνωση της συνολικής παρουσίας του Αλέξη Τσίπρα στη φετινή Helexpo Θεσσαλονίκης είναι πως στάθηκε πιο ριζοσπαστικός από τις μέρες που κυβέρνησε και πιο συστημικός από τις μέρες που αντιπολιτευόταν – δηλαδή μέχρι τον Ιανουάριο του 2015. Γιατί αν εξαιρέσεις ένα είδος σεισάχθειας για μέρος του ιδιωτικού χρέους (όχι πια του δημόσιου), αλλά και την αλλαγή του νόμου για το ΤΧΣ (το οποίο ωστόσο «ο ίδιος συμφώνησε να συγχωνεύσει στο Υπερταμείο του 3ου Μνημονίου του», όπως επισήμανε το ΜέΡΑ25, όλο το υπόλοιπο σχέδιό του θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως εντός, εκτός και επί τα αυτά. Για παράδειγμα, ακόμη και όταν ερωτήθηκε («ΤΟ ΒΗΜΑ») αν εννοεί ως εθνικοποίηση συστημικής τράπεζας τη σημερινή του θέση, εκείνος απάντησε πως απλώς την περιγράφει ως μια πιο ενεργητική συμμετοχή του κράτους και όχι ως μια παραβίαση των κανόνων.

ΟΙ… ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΙΕΣ. Ακόμη και η σκληρή κριτική Τσίπρα στα ελληνοτουρκικά δεν εμπόδισε την αποστροφή του για «εθνική γραμμή» και για συνέχειά της από τις κυβερνήσεις με βάση το διεθνές δίκαιο. Πάντως ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, που περιέγραψε πολλές φορές την κυβέρνηση ως νεοφιλελεύθερη, έδειξε ζήλο στο να τονίσει τις ιδεολογικές διαφορές του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, δεν δίστασε να πει αρκετές φορές πως έχουν διαφορετικές κοσμοθεωρίες. Δεν πέρασε δε απαρατήρητο πως μίλησε με νέους όρους για τη διεύρυνση του κόμματός του, αφού σημείωσε την ανάγκη να βαθύνει αυτή, να λάβει κοινωνικά χαρακτηριστικά και να βρει πόδια σε εργατικό κίνημα και Τοπική Αυτοδιοίκηση.

«Κάν’ το σαν τους Εργατικούς», θα έλεγε κάποιος. Αλλά όχι της εποχής Μπλερ, θα προσέθετε συνομιλητής του Αλέξη Τσίπρα. Φτιάξε κόμμα με κοινωνική αναφορά, φτιάξε σχέδιο για τη χώρα με ρεαλισμό, δες τους ασθενέστερους. Αυτό είναι το τρίπτυχο όπου θα κινηθεί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ – που χθες αστραπιαία πήγε σε Καρδίτσα και Μουζάκι για τις φυσικές καταστροφές. Δύο ακόμη σημεία: ο Τσίπρας θεωρεί πως η πανδημία έχει μεταβάλει τα πάντα «και έχει γκρεμίσει τα νεοφιλελεύθερα δόγματα». Εδώ επαναλαμβάνει και το είπε και στη Θεσσαλονίκη ότι αναδείχθηκε η σημασία των ισχυρών δημόσιων συστημάτων υγείας, το ισχυρό κράτος που θα στηρίξει την οικονομία και την κοινωνία, την άρση των δημοσιονομικών περιορισμών – «αυτοί που μιλούσαν για υψηλά πλεονάσματα τώρα λένε “ξοδέψτε για να σώσετε την οικονομία», συμπλήρωσε.

Το δε πεδίο του τι κράτος θέλει φτιάχνει μια νέα διαίρεση με το κυβερνών κόμμα. Απαιτείται όμως πειστική επεξεργασία. Η πιο αριστερή πάντως αντιπολίτευση στον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία είδε την οριστικοποίηση της μη ρήξης του Τσίπρα με την Ευρώπη και τους θεσμούς της. Ιεράρχησε τη βοήθεια στον κόσμο της εργασίας με το πακέτο μέτρων επίσης, αλλά δεν άφησε έξω από τις εξαγγελίες του τη στήριξη της μεσαίας και μικρής επιχειρηματικότητας που επίσης φτιάχνει άλλη δοσολογία στην πολιτική του, πιο κεντρώας πλεύσης. Η πολεμική του, τέλος, στο ρεύμα του ανορθολογισμού (no mask) δείχνει κόκκινη γραμμή με ρευστές νέες πλατείες διαμαρτυρίας.