Αντιευρωπαϊκή στάση

Χθες, η Κύπρος κατάφερε ένα μεγάλο πλήγμα στο πολιτικό και ανθρωπιστικό προφίλ της Ευρωπαϊκής Ενωσης: στο χθεσινό Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ, ο υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, ουσιαστικά μπλόκαρε το σχέδιο επιβολής κυρώσεων στη Λευκορωσία. Οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν από τους ηγέτες των 27 χωρών στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου, στο μεταξύ όμως οι δυνάμεις καταστολής του προέδρου Λουκασένκο στη Λευκορωσία έχουν λίγες μέρες ακόμα ανενόχλητες στη δίωξη του τεράστιου δημοκρατικού λαϊκού κινήματος που αγωνίζεται για μια δημοκρατική χώρα.

Η κυπριακή κυβέρνηση εκτίμησε οπορτουνίστικα ότι πρέπει να επιμείνει στη σύνδεση των κυρώσεων κατά των αξιωματούχων του Λουκασένκο με την επιβολή κυρώσεων κατά της Τουρκίας, μετά και την ανανέωση των NAVTEX για εξορύξεις στην κυπριακή ΑΟΖ. Συνέδεσε με την πολυπλοκότητα της δικής της περίπτωσης μια επείγουσα πολιτική πρωτοβουλία της Ευρώπης, που πρωτίστως την υπαγορεύει η δημοκρατική αλληλεγγύη σε πληθυσμούς οι οποίοι διαδηλώνουν για τις δημοκρατικές ελευθερίες, τις οποίες θεωρούν ότι η Ευρώπη εκπροσωπεί. Οταν συμψηφίζεις τις δημοκρατικές ελευθερίες με το δικό σου πρόβλημα, μην περιμένεις συμπαράσταση αύριο στο πρόβλημά σου από πολίτες και λαούς που πιστεύουν ότι η δημοκρατία και η ελευθερία δεν μπορεί να είναι προαπαιτούμενο εξωτερικής πολιτικής.

Η Ελλάδα στήριξε και χθες, παρότι τη ζημιώνει, την επιλογή της Κύπρου. Η Κύπρος αποφασίζει, η Ελλάς συμπαρίσταται: το δόγμα είναι γνωστό, και τις συνέπειές του τις έχουμε πληρώσει πολλές φορές στο παρελθόν, κυρίως με στασιμότητα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Απέναντι στην Τουρκία, η Κύπρος υπερασπίζεται τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Αλλά έχει δώσει ένα μεγάλο επιχείρημα στους Τούρκους, που το επικαλούνται: την αδιαφορία για τη νομή του υποθαλάσσιου πλούτου, αν υπάρχει, από τους Τουρκοκύπριους. Η υπαναχώρηση από αυτή την υποχρέωση, μαζί με τη συνέχιση της εκκρεμότητας της μη λύσης, που δυο φορές, το 2004 και το 2017, ναυάγησε με ευθύνη της ελληνοκυπριακής πλευράς, φέρνουν απειλητικότερα τους Τούρκους στην περιοχή και απειλούν με νέα τετελεσμένα.

Υποτίθεται ότι οι επιλογές της κυπριακής ηγεσίας υποκινούνται από πατριωτικό αίσθημα. Στην ουσία είναι μια επίδειξη δυνατοτήτων μέσω της ευρωπαϊκής κάλυψης που στόχο έχει το εσωτερικό μέτωπο, όπως και πολλές άλλες κυπριακές πρωτοβουλίες του παρελθόντος (τύπου μονομερής προσφυγή στη Χάγη για την ΑΟΖ). Τόσο ο πρόεδρος Αναστασιάδης, όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Χριστοδουλίδης, χρησιμοποιούν το εθνικό ζήτημα ιδιοτελώς. Ο πρώτος για να αποσπάσει το ενδιαφέρον από διάφορα θέματα με οσμή σκανδάλου (η υπόθεση με τα ευρωπαϊκά διαβατήρια είναι πηγή διαρκούς εκνευρισμού για τις Βρυξέλλες), ο δεύτερος για να χτίσει το προφίλ του διαδόχου στην εξουσία.

Ολα αυτά, προφανώς, η Ευρώπη τα ξέρει, γι’ αυτό και δεν είναι θερμή στις εισηγήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας: προσκόμματα στη λειτουργία της Ευρώπης όπως το χθεσινό εγγράφονται αρνητικά στο ευρωπαϊκό υποσυνείδητο. Αλλά και η Αθήνα παρακολουθεί τα πράγματα και τα σταθμίζει. Αν υπάρξει χρεία και προχωρήσει η ελληνοτουρκική προσέγγιση με στόχο μια εξομάλυνση, η Αθήνα δεν είναι σίγουρο ότι θα συνεχίσει να ακολουθεί τον δρόμο της Λευκωσίας.

Οσο για την Ευρώπη, θα θυμάται τη χθεσινή αντιευρωπαϊκή στάση της Κύπρου. Η δημοκρατία δεν είναι κενό γράμμα για την ευρωπαϊκή πολιτική. Κι ο οπορτουνισμός δεν είναι η στάση που στο ευρωπαϊκό περιβάλλον επιβραβεύεται.

Ο ιός του Δημοσίου
Μία από τις μόνιμες πηγές ανησυχίας για την κυβέρνηση, παρά τα νέα μέτρα για την πανδημία, πρέπει να είναι το ελληνικό Δημόσιο, που παραμένει τεράστιο, σε μεγάλο βαθμό αναποτελεσματικό και, πάντα, δέσμιο της γραφειοκρατίας – λόγω της οποίας, σε πολλές υπηρεσίες, δεν είχαν χθες «διαβάσει» και «μεταφράσει» την εγκύκλιο που προσδιόριζε τα της εργασίας στη νέα συνθήκη ούτε όταν έληγε το ωράριο.
Το 40% τηλεργασίας σε πολλές υπηρεσίες, σύμφωνα με την κυβερνητική οδηγία, δεν μπορούσε να οριστεί, ενώ σε πολλές περιπτώσεις, αν ακολουθηθεί το γράμμα των οδηγιών του υπουργείου Εσωτερικών, δεν διευκολύνονται υπάλληλοι εξοικειωμένοι με μεθόδους τηλεργασίας να εργάζονται από το σπίτι, με συνέπεια οι κίνδυνοι μεταφοράς του ιού σε οικογενειακά περιβάλλοντα να αυξάνονται. Φοβάται το υπουργείο, και οι διευθύνσεις ορισμένων δημόσιων υπηρεσιών, ότι με πρόφαση την τηλεργασία θα διευκολυνθούν πολλοί που θα επιδιώξουν να μην εργαστούν. Αλλά αν υπάλληλοι επιφορτισμένοι με δουλειά γραφείου μπορούν να μην κάνουν τη δουλειά τους από το σπίτι, γιατί να πηγαίνουν στην υπηρεσία; Για να ζεσταίνουν την καρέκλα;
Ο δημόσιος τομέας παραμένει, ακόμα μία φορά, δέσμιος των παραδοσιακών προβλημάτων του και των στερεοτύπων του: θέλει τους υπαλλήλους στριμωγμένους στην αγκάλη του. Αλλά η αποτελεσματικότητα μιας δουλειάς, όπως θα έλεγε και ο Κυριάκος Πιερρακάκης, δεν είναι θέμα χωροταξίας.