Περί {LF}του «φύλου» {LF}των ποταμών

Εγραφα την προπροηγούμενη βδομάδα για τη Λευκορωσία, όπου μάλιστα τα πράγματα έχουν γίνει έκτοτε ακόμα πιο ζόρικα για όσους ανθίστανται στο καθεστώς Λουκασένκο. Είχα αναφερθεί τότε και στον ποταμό Μπερεζίνα, που διατρέχει τη Λευκορωσία, και κατ’ επέκταση στη γαλλική έκφραση c’est la Berezina, που σημαίνει κάτι σαν πανωλεθρία, λόγω του εκεί στραπάτσου της Μεγάλης Στρατιάς του Ναπολέοντα το 1812.

Κάποια φίλη με ρώτησε γιατί la Berezina, και όχι le Berezina. Εύλογη απορία, θα μπορούσε να πει κάποιος. Ελα όμως που, για λόγους δυσεξήγητους (με βάση, τουλάχιστον, τους γνωστικούς μου ορίζοντες), στα γαλλικά τα ποτάμια είναι «ιδιότροπα» ως προς το γένος τους.

Εχουμε, λοιπόν, και λέμε: la Seine (o Σηκουάνας), la Loire (o Λείγηρας), la Marne (o Μάρνης), la Somme (ο Σομ), la Moselle (ο Μοζέλας), la Meuse (Ο Μεύσης, ή Μόζας, ή Μάας), la Garonne (o Γαρούνας), κ.ά. Αλλά και la Volga (ο Βόλγας), la Vistula (ο Βιστούλας), la Morava (ο Μοράβας), la Moskova (ο Μόσκοβας), la Berezina (ο Μπερεζίνα), κ.λπ., κ.λπ. Την τιμή των αρσενικών (ποταμών) στα γαλλικά «σώζουν», κατά κάποιον τρόπο, ο Ροδανός (le Rhône), ο Ρήνος (le Rhin), o Δούναβης (le Danube), o Δον (le Don), o Οντερ (le Oder), και κάποιοι ακόμα.

Για να δείξω, όμως, πόσο δυσεξήγητο είναι συχνά το «φύλο» των ποταμών, να και μια σύντομη αναφορά στα γερμανικά, τα οποία μού είναι βέβαια πολύ λιγότερο οικεία απ’ ό,τι τα γαλλικά. Ο Ρήνος είναι, λοιπόν, και στα γερμανικά αρσενικός (Der Rhein), ενώ ο Δούναβης θηλυκός (Die Donau). Περίεργα(;) πράγματα.